عالىمدار شوشقانىڭ اعزا مۇشەلەرىن ادامعا اۋىستىرا باستادى
استانا. قازاقپارات - امەريكالىق گەنەتيكتەر العاشقى «ادام ساناتىنا قوسىلعان» شوشقالاردى تانىستىردى.
عالىمداردىڭ ايتۋىنشا، حايۋاننىڭ اعزاسى ادامعا قاۋىپ توندىرەتىن بارلىق رەتروۆيرۋستاردان تازارتىلعان. سول ارقىلى ونىڭ اعزا مۇشەلەرىن ادامعا اۋىستىرىپ سالۋعا بولادى.
بۇل تۋرالى Science جۋرنالىنداعى ماقالادا جازىلعان.
«شوشقا اعزاسىنىڭ مۇشەلەرى جۇمىس ىستەۋ باعىتى ءارى كولەمى بويىنشا ادامدىكىنە ۇقساس كەلەدى. ولاردى ترانسپلانتاتسيا جاساۋ ءۇشىن ارنايى وسىرۋگە دە بولادى. قازىرگى ۋاقىتتا ول ەكى سەبەپپەن جاسالمايدى: بىرىنشىدەن، ادام مەن شوشقانىڭ يممۋندىق جۇيەسى ءبىر-بىرىنە ساي كەلمەيدى، سالدارىنان ادام حايۋاننىڭ د ن ق- سىندا كەزدەسەتىن رەتروۆيرۋستاردى جۇقتىرىپ الۋى مۇمكىن»، - دەپ جازادى گارۆارد ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ (ا ق ش) عالىمى دجوردج چەرچ پەن ونىڭ ارىپتەستەرى.
وسىدان ەكى جىل بۇرىن چەرچ ارىپتەستەرىمەن بىرلەسىپ بۇل پروبلەمانى جويۋ ءۇشىن العاشقى قادامدار جاسادى. ولار ءبىزدىڭ اعزامىزعا زيان بولىپ تابىلاتىن د ن ق- نىڭ بولىكتەرىن اجىراتىپ، الدىرىپ تاستاۋدى ۇيرەندى.
عالىمداردىڭ ايتۋىنشا، ولاردىڭ ءبىرى PERV دەپ اتالاتىن رەتروۆيرۋستار. ولار ميلليونداعان جىلدار بۇرىن شوشقانىڭ اعزاسىنا بەكىنىپ، گەنوماسىنا ورنىعىپ العان. بۇل پاتوگەندەر حايۋاننىڭ وزىنە زالال كەلتىرمەيدى، الايدا چەرچتىڭ تاجىريبەسى كورسەتكەندەي، ولار ادام اعزاسىنا ەنىپ، وعان ۆيرۋستار جۇقتىرۋى مۇمكىن.
ەڭ باستى پروبلەما دا سول، بۇل رەتروۆيرۋستار شوشقانىڭ د ن ق- سىنا ابدەن ورنىعىپ العان، ونى ءبولىپ اجىراتۋ قيىن. ءتىپتى، حيرۋرگيا ارالاسقان كۇننىڭ وزىندە ونى الىپ تاستاۋ مۇمكىن ەمەستەي... سەبەبى شوشقانىڭ اعزاسىندا PERV- نىڭ ونداعان كوشىرمەسى بار ەدى.
دەسە دە چەرچ پەن ونىڭ ارىپتەستەرى بۇل پروبلەمانى شەشتى. ولار 2013-جىلى گارۆاردتىق جانە ەۋروپالىق مولەكۋليارلى بيولوگتار اشقان گەنومدى وزگەرتۋدىڭ جاڭاشا جۇيەسىن ورناتتى. بۇل جۇيە د ن ق بولىكتەرىن %100 عا الىپ تاستاۋعا نەمەسە الماستىرۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. ءارى وزگە اعزالاردىڭ جۇمىسىنا زيان تيگىزبەيدى.
اتالعان جۇيەنى قولدانعان چەرچتىڭ توبى شوشقانىڭ اعزاسىنان سموگلا PERV ۆيرۋسىنىڭ 62 نۇسقاسىن الىپ تاستادى. اقىرىندا حايۋان ۆيرۋستاردى بۇرىنعىمەن سالىستىرعاندا (ادام اعزاسىنا اۋىستىرعان جاعدايدا) مىڭ ەسەگە از تاراتاتىن بولدى. چەرچتىڭ پايىمداۋىنشا، بۇل ءادىس ادام دەنساۋلىعىنا زيان كەلتىرمەيدى.
وسىدان ەكى جىل بۇرىن چەرچ تازارتىلعان شوشقا حايۋانىن ۇسىناتىنىن ايتىپ، ۋادە بەرگەن ەدى. امەريكالىق گەنەتيك سوزىندە تۇرىپ، بىرنەشە كۇن بۇرىن ۆيرۋستاردان تولىق تازارتىلعان شوشقانى كورسەتتى.
ول جاڭا تۋعان شوشقا بالاسىنىڭ «تاپ-تازا» ەكەنىن ايتىپ، ونىڭ ورگاندارىن ادامعا اۋىستىرۋعا بولاتىنىن دالەلدەدى.