استانادا ۇيىنە كوپ ادام تىركەيتىن ازاماتتار جاۋاپقا تارتىلىپ جاتىر

استانا. قازاقپارات - استانالىق اكىمدىك جارىقپەن قامتاماسىز ەتۋ جانە قۇرىلىستى ۇلەسكەرلىكپەن سالۋ، وقۋشىلار مەن مەكتەپ جاسىنا دەيىنگى بالالار باراتىن مەكەمەلەردىڭ تىعىزدىعى ماسەلەلەرى، سونداي-اق جەدەل وقيعالارعا قاتىستى ەلباسىنىڭ تاپسىرماسىن ىسكە اسىرۋعا بەلسەندى كىرىستى، - دەپ حابارلايدى ەلوردا اكىمدىگىنىڭ سايتى.

ەستەرىڭىزگە سالا كەتەيىك، 28 -ماۋسىمدا اسەت يسەكەشەۆ ەلباسىنىڭ قابىلداۋىندا بولدى. كەزدەسۋ بارىسىندا پرەزيدەنت ەلوردا تۇرعىندارىنىڭ تىرشىلىك ارەكەتىنە بايلانىستى ءبىرقاتار تاپسىرما بەردى.

مەملەكەت باسشىسى ەلوردا تۇرعىندارىنىڭ سانى كۇننەن كۇنگە كوبەيىپ كەلە جاتقانىن باسا ايتتى، وسى ورايدا وقۋشىلار مەن مەكتەپ جاسىنا دەيىنگى بالالاردى ءبىلىم ورداسىمەن، بالاباقشامەن قامتاماسىز ەتۋ ماسەلەسىن تىلگە تيەك ەتتى. اسەت يسەكەشەۆ بيىلعى جىلدىڭ ءساۋىر ايىندا استانا قالاسىنىڭ دامۋى بويىنشا وتكەن كەزدەسۋدە بەرىلگەن تاپسىرمالاردىڭ ورىندالۋ بارىسى جونىندە ەسەپ بەردى.

پرەزيدەنت پەن شاھار باسشىسىنىڭ كەزدەسۋى كەزىندە سونداي-اق قالانىڭ ينفراقۇرىلىمى مەن قۇقىقتىق ءتارتىپتى جاقسارتۋ جونىندە ءسوز بولدى. پرەزيدەنت ۇلەسكەرلىكپەن سالىناتىن قۇرىلىس ماسەلەسىن دە سىرت قالدىرعان جوق.

استانا اكىمى نۇرسۇلتان نازاربايەۆقا ەلوردانىڭ ءبىرقاتار ەكونوميكالىق دامۋ كورسەتكىشىنىڭ ءوسىمى تۋرالى جانە الەۋمەتتىك سالادا جاعىمدى سەرپىننىڭ ورىن العانى جونىندە ايتتى. كەزدەسۋ قورىتىندىسى بويىنشا مەملەكەت باسشىسى اتقارىلعان جۇمىستىڭ ناتيجەسىن اتاپ ءوتىپ، ەلوردانى دامىتۋعا باعىتتالعان جۇمىستى جالعاستىرۋدى تاپسىردى.

وعان قوسا قالادا حالىق سانىنىڭ ءوسۋى مەن كوشى- قون پروتسەسىن باقىلاۋ جونىندە ءسوز بولدى. پرەزيدەنت ەلوردادا مەملەكەتتىك باعدارلاما بويىنشا تۇرعىن- ۇيلەردى ۇلەستىرۋ جۇيەسىن تارتىپكە كەلتىرۋدى تاپسىردى. اكىم قالاداعى جاعدايدى ايتا كەلە، كوش- قون پروتسەسىنىڭ جوعارى قارقىنىنا قاراماستان، بيىلعى 5-ايدا قىلمىستىڭ جالپى سانى (18314 وقيعادان 15122-كە دەيىن) 17,4 پايىزعا تومەندەگەنىن اتاپ ءوتتى.

ادام ءولتىرۋ، زورلاۋ، توناۋ، ۇرلاۋ، الاياقتىق، كۇشپەن تارتىپ الۋ جانە كولىكتەردى الىپ قاشۋ سياقتى اۋىرلىعى ورتاشا، اۋىر ەمەس جانە اسا اۋىر قىلمىستاردىڭ سانى قىسقاردى. بيىلعى بەس ايدىڭ قورىنتىندىسى بويىنشا ۇرلاۋ وقيعالارى (9727 وقيعادان 8943-كە دەيىن) 8,1 پايىزعا تومەندەدى، ونىڭ ىشىندە پاتەر ۇرلىعى 10, 9 پايىزعا (992 وقيعادان 884-كەدەيىن) ازايدى. اكىم ءوز سوزىندە ەلوردادا ازاماتتاردى تىركەۋدە جاعىمدى قارقىن العانىن اتاپ ءوتتى.

ونىڭ سوزىنە قاراعاندا، بۇعان دەيىن ەلوردادا نەگىزىندە سول مەكەن- جاي بويىنشا تۇرمايتىن جانە پاتەر يەلەرىنىنە ەشقانداي تۋىستىق قارىم- قاتىناسى جوق جۇزدەگەن ازاماتتاردى ءبىر پاتەرگە تىركەۋ ماسەلەسى وتكىر ماسەلەلەردىڭ ءبىرى بولسا، بۇگىندە ول وڭ شەشىمىن تاۋىپ جاتىر.

2016 -جىلى وسىنداي تىركەلىمنىڭ 200 دەن استام وقيعاسى انىقتالعان. تىركەۋدە جاۋاپكەرشىلىك ارتتىرىلعان سوڭ بۇنداي پاتەرلەردىڭ سانى كۇرت ازايدى. بۇل باعىتتا جۇمىس جالعاسۋدا. 2017 -جىلدىڭ ءساۋىر ايىنان استانادا كوشى- قون جانە جەرگىلىكتى پوليتسيا قىزمەتىنىڭ قىزمەتكەرلەرى ەسەبىنەن موبيل توپتار قۇرىلىپ، جۇمىس ىستەۋدە. بۇگىنگى تاڭدا 561 مەكەن-جاي تەكسەرۋدەن ءوتتى. نەگىزىندە سول پاتەردە تۇرمايتىن، ءبىراق قۇجات بويىنشا تىركەۋدە تۇرعانى ءۇشىن 81 ءۇيدىڭ يەسى اكىمشىلىك جاۋاپكەرشىلىككە تارتىلدى. پاتەر يەلەرىنىڭ ءوتىنىشى بويىنشا، 13002 ازامات تىركەۋدەن الىندى.

قالا باسشىسى ەلوردادا كوشى-قون باقىلاۋدا ەكەندىگىن جانە زاڭسىز كوشى- قون ماسەلەسىنە اسا دەن قويىلاتىنىن اتاپ ءوتتى. قازىرگى ۋاقىتتا استانادا رەسمي ستاتيستيكاعا جاتپايتىن 77 مىڭ شەتەل ازاماتى جانە شامامەن 200 مىڭ ازامات ۋاقىتشا تىركەلگەن. قالا اكىمدىگى مەكتەپ پەن بالاباقشالاردا وقۋشىلار مەن بالعىنداردىڭ كوپتىگى ماسەلەسى كەشەندى تۇردە شەشىلۋدە. قالادا 130542 وقۋشى وقيتىن 95 جالپى ءبىلىم بەرەتىن مەكتەپ جۇمىس ىستەيدى.

ولاردىڭ 84 ى مەملەكەتتىك مەكتەپ، وندا 126917 بالا وقيدى، 11 ى جەكە مەكتەپ، وندا 3 625 وقۋشى ءبىلىم الادى. 2016-2017 وقۋ جىلىندا قالانىڭ 27 مەكتەبىندە وقۋشىلاردىڭ سانى بەلگىلەنگەن ەسەپتەن كوپتىگى ساقتالعان، ونىڭ 3 ءبىلىم ورداسىندا ءۇش اۋىسىمدى ساباق جۇرگىزىلگەن. وسىلايشا 9 588 وقۋشى ورنى جەتىسپەگەنى بايقالدى. 1- سىنىپقا كەلگەن وقۋشىلاردىڭ سانى (بولجام بويىنشا 22000 وقۋشى) كۇرت وسۋىنە جانە كوشى-قونعا (بولجام بويىنشا 4500 وقۋشى) بايلانىستى، 2017-2018 وقۋ جىلىندا بولجام بويىنشا 17 مىڭ وقۋشى ورنى جەتىسپەي قالۋى ابدەن مۇمكىن.

وسىعان بايلانىستى 2017-2018 وقۋ جىلىندا 2600 ورىنعا ارنالعان جاپسارلاس سالىنعان 5 مەكتەپتى پايدالانۋعا بەرۋ جوسپارلانۋدا. قازىرگى ۋاقىتتا 11100 ورىنعا ارنالعان 10 مەكتەپتىڭ قۇرىلىسى باستالدى، ول 2018 -جىلى پايدالانۋعا بەرىلەدى دەپ جوسپارلانىپ وتىر. 2018-2019 -جىلدار ارالىعىندا سالىناتىن 13 مەكتەپتىڭ جوباسىن جاساۋ جۇمىسى جۇرگىزىلىپ جاتىر. ەلوردادا 263 مەكتەپكە دەيىنگى مەكەمە، ونىڭ ىشىندە 96 مەملەكەتتىك جانە 2 ۆەدومستۆالىق، 116 جەكە جانە 49 شاعىن ورتالىق جۇمىس ىستەيدى. 2017 -جىلدىڭ 1 -شىلدەسىندەگى جاعداي بويىنشا، 3-6 جاس ارالىعىنداعى 33240 بالا مەكتەپكە دەيىنگى مەكەمەدەن ورىن الۋ كەزەگىندە تۇر.

مەكتەپكە دەيىنگى بالالاردىڭ سانى تۋۋ مەن كوشى- قون كورسەتكىشىنىڭ جوعارى دەڭگەيىنە بايلانىستى ارتىپ وتىر. كۇن سايىن بالاباقشا كەزەگىنە ورتاشا ەسەپپەن 90 بالا تۇرادى (60-70 ءسابي دۇنيەگە كەلەدى، 20 بالا كوشى- قون ەسەبى ارقىلى). 2017 -جىلى 480 ورىندىق 2 مەملەكەتتىك بالاباقشا، م ج س اياسىندا 720 ورىندىق 3 بالاباقشا پايدالانۋعا بەرىلەدى. سونداي- اق بالاباقشالاردى سالۋ بويىنشا جەكە سەرىكتەستەردى انىقتاۋ جونىندە بايقاۋ وتكىزىلدى. قازىرگى ۋاقىتتا 2019 -جىلى پايدالانۋعا بەرىلەتىن 1680 ورىندىق بالاباقشا بويىنشا 6 جوسپار ىسكە اسىرىلۋدا. ءبىلىم باسقارماسىمەن جىل سايىن مەملەكەتتىك تاپسىرىسپەن 10000 ورىندىق جەكە بالاباقشا اشۋ جوسپارلانعان. استانا قالاسىنىڭ كۇننەن كۇنگە ءوسىپ كەلە جاتقان تۇرعىندارىن جارىقپەن قامتاماسىز ەتۋ ءۇشىن 2010 -جىلدان باستاپ "استانا قالاسىندا جەس- نىڭ قۇرىلىسى، 1- كەزەك" جوباسى ىسكە اسىرىلۋ ۇستىندە. ونىڭ قۇرامىنا سۋدى جىلىتۋ قازاندىعى، ج ە س-3 بارلىق ينفراقۇرىلىمى، تەمىرجول ستانساسى، ىشكى جانە سىرتقى ينجەنەرلىك جۇيەلەر، سۋ بەرۋ نىساندارى، 1- كوتەرۋ سورعىسى، 480 گكال/ساعاتىنا قۋاتتىلىعىمەن اكىمشىلىك عيماراتتار كىرەدى. بۇگىندە سۋ جىلىتۋ قازاندىعى عيماراتىنىڭ قۇرىلىسى، 4 سۋ جىلىتۋ جانە 1 بۋ بەرۋ قازاندىعىنىڭ مونتاجى، تەمىرجول جانە كولىك باعىتى، مازۋت شارۋاشىلىعى، نەگىزگى عيماراتتار مەن قۇرىلىمدار، ورۋ جانە رەلەلىك قالقاننىڭ مونتاجداۋ جۇمىستارى اياقتالعان. ج ە س قۇرىلىس دايىندىعى 70 پايىزدى قۇرايدى. بارلىق جوندەۋ جۇمىستارىنىڭ اياقتالۋى جانە ج ە س-3 ىسكە قوسىلۋى 2018 -جىلعا جوسپارلانعان.

اكىمدىك ۇلەسكەرلىكپەن سالۋ ماسەلەسىن دە باقىلاۋدا ۇستاپ وتىر.

قازىرگى ۋاقىتتا اكىمدىك، پروكۋراتۋرا، ىشكى ىستەر جانە مەملەكەتتىك كىرىستەر ورگاندارىنىڭ جوسپارلى جۇمىسىنىڭ ناتيجەسى بويىنشا، تۇرعىن- ءۇي قۇرىلىسىنا ۇلەسكەرلىكپەن قاتىسۋ ماسەلەلەرى بويىنشا ۆەدومستۆوارالىق كوميسسيانىڭ اياسىندا كۇردەلى نىسانداردىڭ سانى تەك سوڭعى جىلدا 67 دەن 52 گە ازايدى.

ۆەدومستۆوارالىق كوميسسيانىڭ مۇشەلەرىمەن زاڭ اياسىندا نىسانداردىڭ قۇرىلىسىن اياقتاۋعا سەپتىگىن تيگىزۋ ىنتىماقتاستىعى جۇرگىزىلۋدە. بۇگىنگى كۇنى بۇل باعىت بويىنشا 44 تقك جۇمىس ىستەيدى، ونىڭ ىشىندە ت ق ك- دە نىسانداردى جانە جەر ۋچاسكەسىن بەرۋ جونىندە 18 نىسان بويىنشا سوتتىڭ شەشىمى بار. ۆەدومستۆوارالىق كوميسسيا اتقارىپ وتىرعان جۇمىستىڭ اياسىندا 2015-2017 -جىلدار ارالىعىندا 100 دەن استام نىساندا تۇرۋ ءۇشىن باسپانانى زاڭسىز پايدالانۋعا بەرۋ وقيعالارى انىقتالدى، بۇل تۇرعىدا باسپانانى سالۋشىلارعا قاتىستى شارا قابىلداۋ ءۇشىن قۇقىققورعاۋ ورگاندارىنا ارىز بەرىلدى.

قالا اكىمدىگىندە باس پروكۋراتۋرا، قۇرىلىس ىستەرى جونىندەگى كوميتەت، قۇرىلىسشىلار اسسوتسياتسياسى، قالالىق قۇقىققورعاۋ ورگاندارى جانە كەپىلدەندىرىلگەن تۇرعىن- ءۇي قۇرىلىس قورىنىڭ وكىلدەرى قاتىسقان قۇرىلىس كومپانياسىنىڭ 150 باسشىسىمەن كەزدەسۋ ءوتتى. كەزدەسۋ بارىسىندا اكىمدىك پەن تۇرعىن- ءۇي قۇرىلىسى قورىنىڭ تاراپىنان بەرىلەتىن رۇقسات قۇجاتتارىنسىز سالىنعان باسپانانى پايدالانۋعا بەرۋدە تۋىندايتىن قىلمىستىق جاۋاپكەرشىلىك جونىندە ايتىلدى.

"تۇرعىن- ءۇي قۇرىلىسىنا ۇلەسكەرلىكپەن قاتىسۋ جونىندە" زاڭىنا سايكەس، باسپانانى ساتۋ جونىندە جارنامانى ۇلەسكەرلەردى تارتۋدا اكىمدىكتەن رۇقسات العان نەمەسە كەپىلدەندىرۋ قورىمەن كەلىسىمشارت جاساسقان قۇرىلىس جۇرگىزگەن كومپانيا عانا بەرە الادى. بۇگىندە 7 كومپانيا رۇقسات العان. قورىتىندىلاي كەلە، اكىم ءوز سوزىندە اتاپ وتكەندەي، بۇل باعىتتا جۇمىس جالعاسۋدا جانە ول اكىمدىكتىڭ قاتاڭ باقىلاۋىندا بولادى.