قىتايلىق قانداسىمىز ءوزى جاساعان قازاقي اۋە شارىمەن الەمدى شارلاعىسى كەلەدى
بەلگىلى سەبەپتەرمەن قانداسىمىزدىڭ العاشقى جوسپارى جۇزەگە اسپاي قالعان ەكەن. الايدا ەركىنبەك مۇحتار ۇلى قازاقي اۋە شارىن استاناعا ارقالاپ كەلىپتى. ول الداعى ۋاقىتتا ارمانىن ۇلى دالانىڭ استاناسىندا جۇزەگە اسىرۋعا نيەتتى. «قازاقپارات» ءتىلشىسى قىتايدا تۇراتىن ونەرتاپقىش قانداسىمىز ەركىنبەك مۇحتاربەك ۇلىنا جولىعىپ، از- كەم سۇحبات العان ەدى.
- ەركىنبەك مۇحتاربەك ۇلى، اۋەلى ءوزىڭىز تۋرالى وقىرمانعا تانىستىرىپ، ايتىپ بەرسەڭىز؟
- مەن 1981 -جىلى شىنجاڭ ولكەسىنە قاراستى بۋراتالا وبلىسىندا دۇنيەگە كەلدىم. اتا- انام قاراپايىم وقىتۋشى. نەگىزگى ماماندىعىم - قۇرىلىس جوبالاۋ سالاسى. ۋنيۆەرسيتەتتە جۇرگەندە جوبالاۋ بايقاۋلارىندا جۇلدەگەر اتانىپ ءجۇردىم. وقۋ بىتىرگەسىن ۇرىمجىدەگى جوبالاۋ ورتالىعىندا جۇمىس جاسادىم. مەنىڭ قيالىمنان تۋعان ءبىراز قۇرىلىستار، عيماراتتار بۇگىندە پايدالانۋعا بەرىلگەن. سونىمەن قاتار، قازىرگى تاڭدا ۇلتتىق ستيلدە، ياعني قازاقي ۇلگىدەگى كوپتەگەن قۇرىلىس جوبالارىم بار. اللا بۇيىرىپ ەلگە ورالىپ جاتسام وسى سالادا ءبىراز جۇمىستار اتقارعىم كەلەدى.
- بۇل جايىندا دا ەستىگەنبىز. ال قازاقي ۇلگىدەگى اۋەشاردى جوبالاۋ يدەياسى قالاي تۋدى؟
- جالپى اۋە شارعا ءمىنىپ اسپانعا كوتەرىلۋ بالا كۇنگى ارمانىم ەدى. بۇعان دەيىن دە كوپتەگەن اۋەگە كوتەرىلەتىن شارلاردىڭ ۇلگىسىن جوبالاپ، سانامدا پىسىرىپ جۇرەتىنمىن. قازاقستان استانادا «ەكسپو-2017» حالىقارالىق كورمەسىن وتكىزەتىندىگىن ەستىگەننەن كەيىن، بىردەن بۇل جوباعا ناقتاپ كىرىستىم. قازاق ەلىندە وتەتىن ۇلكەن شاراعا ازدا بولسا تارتۋىم بولسىن دەدىم. جوبانى جاساۋعا نەگىزگى قارجى تۋىس-تۋعان دوس جاراندارىمنىڭ، دەمەۋشى اعالارىمنىڭ كومەگىنەن بولدى.
- اۋە شارىنىڭ نەگىزگى قۇرىلىسىن تانىستىرىپ بەرسەڭىز؟
- بۇل شارعا ۇلتىمىزدىڭ بولمىسىن، بوياۋىن سىڭىرۋگە تىرىستىم. شاردىڭ نەگىزگى بەينەسى قازاقتىڭ ويۋلى باس كيىمىنە ۇقساتىپ جوبالانعان. قازاق - ەجەلدەن باس كيىمدى جانە تۇلپاردى قادىرلەگەن حالىق. ول ۇلكەن بيىكتىككە كوتەرىلگەندە ءبىزدىڭ باس كيىمدى جەردەگى بۇكىل حالىق كيگەندەي بولادى. بۇل - بەرەكە- بىرلىكتىڭ كورىنىسى. شاردىڭ استىندا تۇلپاردىڭ ءمۇسىنى بەينەلەنىپ، ادام وتىراتىن ورىن جاسالعان اسپان كەڭىستىگىنە كوتەرىلگەندە، تۇلپارعا ءمىنىپ، قازاقتىڭ قاس باتىرى ۇشىپ كەلە جاتقانداي اسەر قالدىرادى.
- جاقسى ەكەن. باسىندا قىتايدىڭ شانحاي قالاسىنان ۇشىپ، استاناعا جەتۋدى جوسپارلاعان ەدىڭىز. بۇل باعىتىڭىز نەگە ىسكە اسپاي قالدى؟
- ءيا، العاشقى جوسپارىم قىتايدىڭ شانحاي قالاسىنان شىعىپ، جىبەك جولى بويىمەن ءجۇرىپ ءوتىپ، استانا قالاسىنا ات باسىن تىرەۋ ەدى. سول ارقىلى جولداعى ءار ءتۇرلى قالالاردا قازاق بولمىسىن كورسەتىپ، قازاقستاندا وتەتىن ۇلكەن شاراعا تۋريستەر شاقىرعىم كەلگەن بولاتىن. الايدا قارجى ماسەلەسى جانە باسقا دا رۇحساتناما قۇجاتتارىنىڭ تولىق بولماۋى سەبەبىنەن بۇل باعىتپەن جۇرۋگە كەشىگىپ قالدىم. ايتكەنىمەن، بۇگىنگى ارمانىم ودان دا اسقاق بولىپ تۇر. اللا بۇيىرسا، العاشقى ۇشىرىلىمدى استانادان باستاپ، ۇلتتىق ۇلگىدەگى شاردى ەلگە كەلگەن قوناقتاردىڭ كوزايىمىنا اينالدىرسام دەيمىن. ءارى قاراي مۇمكىندىك بولسا «ەكسپو-2017» كورمەسىنە قولداۋ بىلدىرگەن نەگىزگى ەلدەردىڭ استاناسىنا بارىپ ۇشىرىپ، سول ارقىلى «ەكسپو-2017» كورمەسىن الەمدىك دەڭگەيدە ناسيحاتتاعىم كەلدى.
- ال استانا اسپانىندا قالىقتاعان قازاقي اۋە شارىڭىزدى قاشان كورە الامىز؟
- مەن دە استانا اسپانىندا قالىقتاۋعا ەرەكشە اسىعىپ وتىرمىن. وسىندا كەلگەنىمە بىرنەشە كۇن بولدى. جابدىقتارىمدى ارنايى تاسىمالداۋ كومپانيالارى ارقىلى جەتكىزگەنمىن. سونى كۇتىپ الىپ، ازداپ وڭدەۋ جۇمىستارىن جاساپ دايىنداپ قويدىم. جۇيرىك قيالىم ارقىلى ەلوردا ۇستىندە سان مارتە ۇشىپ تا ۇلگەردىم. ەندى كىممەن جولىعىپ، قاي جەردەن رۇحسات الۋ جولدارىن بىلمەي جاتىرمىن. وسى باعىتتا ناقتى جولىن بىلەتىن كىسىلەر بولسا كومەكتەسسە ەكەن دەيمىن.
- سۇحباتىڭىزعا راحمەت! ارمانىڭىز تەزىرەك جۇزەگە اسۋىنا تىلەكشىمىز.
اۆتور: ريزابەك نۇسىپبەك ۇلى
