قابانباي باتىر مەن ورىس ەلشىسىنىڭ قاقتىعىسى

 استانا. قازاقپارات -  قازاق باتىرىنا ورىس ەلشىسى ۋگريموۆتىڭ دا ايتارى بار ەكەن. ءدال جۇرەردە قابانبايدى وڭاشالاپ، ءتىلماشتىققا ءجۇسىپ- قوجانى شاقىرىپ، بىرنەشە ساۋالعا جاۋاپ بەرۋىن ءوتىندى.

-  قازاق ەلى ءۇش جۇزگە بولىنەدى ەكەن. ۇلى ءجۇز تۇگەلىمەن دەرلىك جوڭعار قولاستىندا. ال كىشى ءجۇز حانى ءابىلقايىردىڭ وسىدان ون بەس جىلداي بۇرىن رەسەي پاتشالىعىنا بودان بولامىز دەپ انت بەرگەنىن ءوزىڭىز بىلەسىز. سوندا ورتا ءجۇزدىڭ نە ويلاعانى بار؟ ورتا ءجۇز حانى ابىلمامبەت پەن ابىلاي سۇلتان 1740 -جىلى ور بەكىنىسىنە بارىپ، اق پاتشاعا ادالدىق، ساۋدا- ساتتىق تۋرالى كەلىسىمگە قول قويدى دا، سودان قايتىپ ول جاققا ات ءىزىن سالماي كەتتى. وسىنىڭ سەبەبىن بىلەسىز بە؟ -  دەگەن مۇنىڭ بەتىنە سىناي قاراپ. ورىس ەلشىسى بىلايشا اڭقاۋسىراعانىمەن ەكى ەل اراسىنداعى قاتىناستى جاقسى بىلەتىن، بايىپتى ادام ەكەنى بايقالادى.

 -  ول جاعىن، ەلشى مىرزا، سول ور بەكىنىسىنە بارىپ، كەلىسىمگە قول قويعان ابىلمامبەت پەن ابىلاي حانداردىڭ وزدەرىنەن سۇراعانىڭىز ءجون عوي، -  دەدى قابانباي ەزۋ تارتىپ، -  مەن ول ساپاردا بولعان جوقپىن. ءبىز بولساق -  قارا حالىقتان شىققان باتىرلارمىز. سىزدەرشە ايتقاندا، اسكەر باسى. مەملەكەت ارالىق ماسەلەنى بىزدە حاندار مەن سۇلتاندار شەشەدى.

 قابانبايدىڭ شەتەلدىك قوناققا سىر اشقىسى كەلمەي تۇرعانىن ەلشى دە ءتۇسىندى. كوگىلدىر كوزى ۇشقىنداپ، كودەدەي ۇيىسقان ساقال- مۇرتىن تۋلاتا كۇلدى دە: -  بەكەر ولاي دەيسىز، قابانباي باتىر. قازىر قازاق ەلىن باسقارۋدا باتىرلاردىڭ ۇلەسى وتە جوعارى ەكەنىن ءبىز جاقسى بىلەمىز. ماسەلەن، جانىبەك باتىر، سىزدەر ونى شاقشاق جانىبەك دەيسىزدەر عوي، وزىنە قاراستى ءبىراز رۋلارمەن بىرگە رەسەي پاتشالىعىنىڭ قامقورلىعىنا بولەنىپ وتىر. ال ءسىزدىڭ بەدەلىڭىز قازىر كەز كەلگەن سۇلتاننان جوعارى. سوعان قاراماستان، وسى كۇنگە دەيىن رەسەيمەن اراداعى بىردە- ءبىر كەلىسسوزگە، نە انت بەرۋگە قاتىسپاۋىڭىز قالاي؟ -  دەدى، ورتان قولداي عىپ وراپ العان تەمەكىسىن قۇشىرلانا سورىپ. ىلە- شالا تاناۋىنان بۋداقتاعان كوك ءتۇتىن ساقال- مۇرتىنا ءسىڭىپ، بەينە ورمان ورتەنىپ جاتقانداي ءبىر كەيىپكە ءتۇستى.

 -  ەل مەن ەلدىڭ اراسىنداعى تاتۋلىق، دوستىق قاتىناستى مەن دە قۇرمەتتەيمىن، -  دەدى قابانباي. -  ايتكەنمەن ازاتتىقتى بارىنەن جوعارى قويامىن. بىرەۋگە كىرىپتار بولۋعا، بوداندىققا جان- تانىممەن قارسىمىن. ءاسىلى، باتىردىڭ پارىزى -  ءوز ەلىن جات جۇرتقا باعىنىشتى ەتۋ، قۇلدىققا ءتۇسىرۋ ەمەس، قولىنان كەلسە ونىڭ بوستاندىعىن قورعاۋ، تۋعان جەرىنە كوز الارتقان جاۋدى جولاتپاۋ. مەن ءوز مىندەتىمدى وسىلاي تۇسىنەمىن.

 قابدەش ءجۇمادىلوۆ "دارابوز" رومانى

Massaget.kz