ماحامبەت دەسە، رۋح تۇرادى، ەرلىك تۇرادى - اقۇشتاپ باقتىگەرەيەۆا
بۇل تۋرالى قىزىلقوعا اۋدانى ورتالىعى ميالى اۋىلىندا وقىرماندارىمەن جۇزدەسكەن اقىن، حالىقارالىق «الاش» ادەبي سىيلىعىنىڭ لاۋرەاتى، قازاقستاننىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن قايراتكەرى اقۇشتاپ باقتىگەرەيەۆا ءمالىم ەتتى، دەپ حابارلايدى «قازاقپارات» ءتىلشىسى.
اۋداندىق «ارمان» مادەنيەت ۇيىندە وتكەن «اق جايىقتىڭ اقىن قىزى» اتتى كەشتە اقىن ەلباسىنىڭ «بولاشاققا باعدار: رۋحاني جاڭعىرۋ» اتتى باعدارلامالىق ماقالاسىندا ايتىلعان وزەكتى ويلاردى جالعاستىرىپ، ۇلتتىڭ رۋحىن جاڭعىرتۋ، ۇرپاق تاربيەسى جونىندە تەبىرەنە سىر شەرتتى. «رۋحاني جاڭعىرۋ دەگەنىمىز نە؟ ول جاي ايتىلا سالعان ءسوز ەمەس، ول - تۋعان جەردى قاستەرلەۋ، اناڭدى قادىرلەۋ، بابالار ىسىنە ساي بولۋ. ءبىز بۇگىن قايتا جاڭعىرۋدا نەنى ايتامىز، ەل تاريحىندا وشپەس ءىز قالدىرعان بابالارىمىزدى ايتامىز، سولارمەن ماقتانامىز. توم- توم تاريحىمىزدى بىلمەسەك، قادىرىنە جەتپەسەك، قايتا جاڭعىرمايمىز. ابايداي دانىشپان بابامىزدىڭ: «وسەك، وتىرىك، ماقتانشاق، ەرىنشەك، بەكەر مال شاشپاق، بەس دۇشپانىڭ، بىلسەڭىز» دەگەن پاراساتتى ويلارىن ەستە ۇستاپ، سودان قورىتىندى شىعارىپ، جاماننان جيرەنبەسەك، ءبىز ۇتپايمىز. ۇلتتىق كود دەگەن، مىنە، سول. ۇلتتىق كود قارويدا ءوز قازاعى بارىپ، شايىن ءىشىپ بولعان سوڭ، باسىن كەسىپ العان ماحامبەت. ماحامبەت دەسە، رۋحىمىز سىلكىنەدى. ماحامبەتتىڭ ۇرپاعىمىز دەسەك، مىنە، بۇل ۇلتتىق كود بولماق. ۇلتتىق كود - قىزىلقوعامەن ميداي ارالاسىپ جاتقان قاراتوبە وڭىرىندە التى الاشقا ءان وزدىرىپ، «اينامكوزىن» اۋەلەتكەن مۇحيت. انىندە ءومىر بار، ونەر بار، مۇڭ بار. دارىندى دالا بۇلبۇلىن: ىڭككارلىك وندا ەلدەن الا بولەك، داۋسى دا، كەلبەتى دە دارا دەر ەك. مۇحيتتى تىڭداۋ ءۇشىن ۇلكەن جۇرەك، مۇحيتتى شىرقاۋ ءۇشىن دالا كەرەك، دەپ جىرلاعانىمداي، ۇلتتىق كود - ول ءبىزدىڭ كەڭ بايتاق دالامىز. جالپى، قازاق دالاسىنىڭ كيەسىز جەرى جوق. قىزىلقوعانى ايتساق، وسى وڭىردەن تۇلەپ ۇشقان اكادەميك سالىق زيمانوۆ پەن زەينوللا قابدولوۆتاي دارابوزدار ەستە تۇرادى. سونداي ءبىرتۋار دارىندار وتكەن وسىناۋ كەڭىستىكتە بوز دالا، ساعان ءۇن قاتقانداي بولادى. سول بوز دالانىڭ ۇستىمەن كىمدەر وتپەدى دەيسىڭ! ازاتتىق ءۇشىن الىسقان الاش قايراتكەرلەرى، كەشەگى حالەل دوسمۇحامەدوۆ پەن جاھانشا دوسمۇحامەدوۆ سول بوز دالانىڭ قىرانى ەمەس پە ەدى! ەندەشە، بوز جۋساندى دالامەن جاي عانا ءجۇرىپ وتۋگە بولمايتىندىعىن سەزىنەسىڭ. بوز جۋسان دالا، بوز بەلدەر، قۇلاندار ەركىن كەزگەن جەر. ماڭقيعان دالا - مىنەزدىڭ قادىرىن ازداۋ سەزگەندەر. ولاي بولسا، اۋەلى تۋعان جەردىڭ قادىرىن بىلەيىك. بىرلىگىمىزدى بەكەمدەيىك. وسىناۋ ساپاردىڭ ماقساتى دا وسى. ەكى وبلىس بىرىگىپ، ەكونوميكالىق جانە مادەني بايلانىستارىمىزدى بەكىتە تۇسەيىك» ، - دەدى اقۇشتاپ باقتىگەرەيەۆا.
شارا بارىسىندا قىزىلقوعا اۋدانىنىڭ اكىمى ماقسوت مۇقانوۆ رۋحاني كەش سىيلاعان مارتەبەلى مەيمانعا شىنايى ريزاشىلىعىن جەتكىزدى. اقىن ولەڭدەرى وقىلىپ، رۋحتى اندەر اسقاقتادى. قاراتوبە، سىرىم، قىزىلقوعا اۋداندارىنىڭ اكىمدەرى اسحات شاحاروۆ، ابات شىنىبەكوۆ، ماقسوت مۇقانوۆ ءوزارا كەزدەسۋ كەزىندە ءبىرقاتار نىسانداردى ارالاپ، ىنتىماقتاستىقتى ودان ءارى دامىتۋ باعىتىندا كەلەلى ماسەلەلەردى تالقىلادى. ءۇش اۋدان اراسىندا تاريحي سانانى جانداندىرۋ، ارىپتەستىك بايلانىستى ورىستەتۋ، بىرلەسىپ جۇمىس جاساۋ ماقساتىندا مەموراندۋمعا قول قويىلدى. بۇل ەلباسى باستاماسىمەن قولعا الىنعان جوبا، باعدارلامالاردىڭ جۇزەگە اسىرىلۋىنا سەرپىن بەرمەك.
اۆتور: ەلجان ەرالى
