قان تاپسىرۋدىڭ دەنساۋلىققا پايداسى قانداي؟

استانا. قازاقپارات - بۇگىندە ەلىمىزدە قان تاپسىراتىن دونورلاردىڭ قاتارى ارتىپ كەلەدى.

جالپى قان تاپسىرۋدىڭ دەنساۋلىققا تيگىزەر پايداسى قانداي؟ قان تاپسىرۋشى دونورلارعا قانداي جەڭىلدىكتەر جاسالادى؟

بۇل تۋرالى ترانسفۋزيولوگيا عىلىمي- وندىرىستىك ورتالىعى ديرەكتورىنىڭ مەديتسينالىق جۇمىستار جونىندەگى ورىنباسارى شايجامال مۇسابەكوۆا قازاقستانداعى قان قىزمەتىنە ارنالعان رەسپۋبليكالىق كونفەرەنتسيا كۋلۋارىندا بەرگەن سۇقباتىندا ايتتى.

«ەلىمىزدە قان قىزمەتى سالاسىندا جۇمىس ىستەيتىن 18 ورتالىق بار. جىل سايىن قازاقستاندا 220 مىڭ دونور قان تاپسىرادى، 280 مىڭعا جۋىق دوناتسيا (قاندى بىرنەشە رەت تاپسىرۋ - اگەنت. ەسكەرت.) جاسالادى. ال استانادا جىلىنا 36 مىڭ دونور قان تاپسىرادى. ترانسفۋزيولوگيا ورتالىعى ەلوردانىڭ 22 مەديتسينالىق ۇيىمىن قان جانە ونىڭ كومپونەنتتەرىمەن قامتاماسىز ەتىپ وتىر.

بىزدە بىر ەمەس، بىرنەشە رەت ەرىكتى تۇردە ءارى تەگىن قان تاپسىراتىن دونورلار سانى ارتىپ كەلەدى. بۇل كورسەتكىشتەر كۇردەلى وتالاردى قامتاماسىز ەتۋ ءۇشىن جەتكىلىكتى. بىز قاندى ارنايى كولىكپەن جانە كونتەينەرلەرمەن جونەلتەمىز. قازىرگى تاڭدا استانا مەن الماتىدا ورگان ترانسپلانتاتسيالانادى، ولار مىندەتتى تۇردە ترانسفۋزيولوگيالىق تەراپيامەن قامتىلادى. بىزدىڭ قان كومپونەنتتەرسىز ەشبىر كۇردەلى وتا جاسالمايدى. سونداي-اق، قان جول اپاتىنان زارداپ شەككەندەرگە، جان ساقتاۋ بولىمدەرىنە جىبەرىلەدى. ەرەسەكتەر مەن بالالار ءومىرى ءۇشىن كۇرەسىپ جاتقان ونكوگەماتولوگيا بولىمدەرى دە كۇن سايىن ترومبوتسيتتەر الىپ وتىرادى. ولار بىزدىڭ كومپونەنتتەرسىز ءومىر سۇرە المايدى»، - دەدى مامان.

ونىڭ ايتۋىنشا، تەگىن قان تاپسىرعان دونورلار «حالىق دەنساۋلىعى تۋرالى» كودەكسكە سايكەس، 2 كۇن دەمالىسقا انىقتاما الادى. بۇل كۇندەردى دونورلار بىر جىل ىشىندە قالاعان كەزىندە الا الادى. سونداي- اق، دونورلاردىڭ قان تاپسىرعان كۇنى جۇمىستان بوساتىلۋعا قۇقىعى بار. ەگەر ولار جۇمىسىن جالعاستىرا بەرسە، بۇل دەمالىس كۇنىن كەيىن پايدالانا الادى. سونداي- اق، دونورلارعا قان تاپسىرۋدان كەيىن قان كولەمىن ۇلعايتىپ، كۇش قۋاتىن قالپىنا كەلتىرۋ ءۇشىن تاماق نەمەسە 0,25 ا ە ك كولەمىندە اقشا (540 تەڭگە) تولەنەدى.

«بىزدە ترومبوتسيتتەر، سيرەك كەزدەسەتىن قان توپتارى مەن تەرىس رەزۋس فاكتورلى دونورلار ساناتى بار. اتالعان كاتەگوريا حالىقتىڭ 9 پايىزىن قۇرايدى. ولار تاپسىرعان قانى ءۇشىن وتەماقى الادى. دونورلارعا ترومبوتسيتتەر ءۇشىن 1 ا ە ك، ال سيرەك كەزەدەسەتىن قان توبى ءۇشىن 2 ا ە ك كولەمىندە اقى تولەنەدى جانە بىر كۇن دەمالىس بەرىلەدى. بىز ولاردى شاقىرعان كەزدە عانا اقىسىن تولەيمىز»، - دەدى مۇسابەكوۆا.

مامان ەلىمىزدە ەڭ قارت دونوردىڭ 71 جاستا ەكەندىگىن ايتتى. الماتىلىق الەكساندر سكاكوۆسكي 1 مىڭنان استام رەت قان تاپسىرعان ەكەن. ال استاناداعى قارت دونوردىڭ جاسى - 57.

«18 جاستان اسقان ازاماتتار عانا دونور بولا الادى. ولاردىڭ جوعارعى جاسىن شەكتەمەيمىز. ونى تەراپيەۆت- ترانسفۋزيولوگ انىقتايدى. ادامنىڭ دەنساۋلىعى جاقسى بولسا، 60 جاستاعى ازامات تا قان تاپسىرا الادى. بىراق، ولارعا دوناتسيا سانى بويىنشا شەكتەۋ قويىلادى. بىز ەگدە جاستاعى دونورلاردان ەلەكتر كارديوگرامماسىن، تەراپيەۆت قورىتىندىسىن تالاپ ەتەمىز. جالپى، قان تاپسىرۋ ءۇشىن ەڭ قولايلى كەزەڭ - 20-40 جاس ارالىعى»، - دەيدى ديرەكتوردىڭ ورىنباسارى.

ورتالىق وكىلىنىڭ ايتۋىنشا، ەرىكتى دونورلار تۋىستارىنا نەمەسە بوتەن ادامدارعا كومەكتەسۋ ءۇشىن قان تاپسىرادى. ولاردىڭ كوبى ادامدارعا كومەك كورسەتىپ، جاقسىلىق جاساۋدى عانا كوزدەيدى. كەيبىرەۋلەر تولىق تەكسەرىلۋ ءۇشىن قان تاپسىرادى. سەبەبى, ورتالىققا كەلگەن دونورلار مۇقيات تەكسەرۋدەن وتەدى. ولار ترانسفۋزيالىق ينفەكتسيالارعا تەكسەرىلىپ، گەموگلوبين مولشەرى مەن قان توبىن بىلىپ، تەراپيەۆت مامانعا قارالادى.

«ورتالىقتا قان تاپسىرعاندار بىزدە قاۋىپسىز ەكەنىن كورىپ، قايتا كەلىپ جاتادى. دونورلاردىڭ كۇش قۋاتى ارتىپ، كوڭىل كۇيى جاقسارادى. نەگىزى, قان تاپسىرۋدىڭ ەشقانداي زيانى جوق، ول كەرىسىنشە دەنساۋلىققا پايدالى. سەبەبى، تۇراقتى تۇردە قان تاپسىراتىنداردىڭ قان جۇيەسى جاڭارىپ، ولاردىڭ ميوكارد ينفاركتىسىن الۋ قاۋپى 30 پايىزعا تومەندەيدى. دونور ەر ادام جىلىنا 5-6 رەت، ال ايەلدەر 4 رەت قان تاپسىرا الادى. قان 450 ميلليليتردەن تاپسىرىلادى. بۇل مولشەر دەنساۋلىققا ەش اسەر ەتپەيدى»، - دەدى مامان.

دەگەنمەن، ونىڭ ايتۋىنشا، كەز كەلگەن ادام قان تاپسىرا المايدى. جۇقپالى اۋرۋمەن اۋىرعاندار، مىسالى سيفيليس، تۋبەركۋلەز، ۆيرۋستىق گەپاتيتكە شالدىققاندار، ونكولوگيالىق جانە جۇرەك- قان تامىرى اۋرۋلارىمەن اۋىرعانداردان قان الىنبايدى. ال تۇماۋ جۇقتىرعانداردان قان 2-3 اپتا وتكەننەن كەيىن عانا الىنادى.

«ءبىز قان مەن كومپونەنتتەردىڭ قاۋىپسىزدىگىنە 100 پايىز كەپىل بەرە الامىز»، - دەپ قورىتىندىلادى مۇسابەكوۆا.

 

islam.kz