نازاربايەۆ اتامبايەۆتىڭ مالىمدەمەسى جايلى: وعان ءمان بەرۋدىڭ قاجەتى جوق
سۇحبات رەسپۋبليكالىق تەلەارنالاردىڭ ەفيرىندە كورسەتىلدى. ايتا كەتەيىك، اتامبايەۆ Euronews ءتىلشىسىنىڭ «ە ا ە و رەسەي مۇددەسىنە كوبىرەك جۇمىس ىستەيدى دەپ ەسەپتەمەيسىز بە؟» دەگەن سۇراعىنا: «بىزگە بىرەۋمەن ساۋدا- ساتتىق جاساۋ كەرەك، كورشىلەرمەن جۇمىس ىستەۋىمىز كەرەك. ەگەر بۇل وداققا كىرمەسەك وقشاۋ قالىپ قوياتىن ەدىك. 2010 -جىلى قازاقستان ءبىزدى 1,5 ايعا وقشاۋلاپ تاستاعان كەزدە، بىزدە ادام شىعىنى دا بولدى. وقشاۋلانۋ جاقسى ەمەس بولعاندىقتان، وسىنداي جاعداي بولدى. ەندى ءبىز قايدا قوسىلامىز؟ اۋعانستانعا ما؟ ءبىز ەۋرووداققا كىرۋگە دايىنبىز. مەن مۇنى ۇسىندىم، ماعان تۋرا جاۋاپ بەردى: بىزدە ورتاق شەكارا جوق. ەندى ءبىز نە ىستەيمىز؟ بىزدە التى ميلليون ادام بار. وقشاۋلانىپ الىپ، نۋ ورمانداعى تايپالار سياقتى ءومىر ءسۇرۋ مە؟ ءبىز دامۋىمىز كەرەك، بىزگە نارىق كەرەك»، - دەپ مالىمدەگەن ەدى قىرعىزستان باسشىسى.
«تۇركى تىلدەس حالىقتىڭ باۋىرلاستىعىنا، دوستىعىنا كوپ نارسە جاساپ كەلە جاتسىز، ءسىزدى تۇركى الەمىنىڭ اتاسى دەپ باعا بەردى. ءبىراق مىنا كورشىلەس وتىرعان قىرعىز ەلىنىڭ باسشىسى المازبەك اتامبايەۆ جاقىندا Euronews-كە سۇحباتىندا ادام شىعىنى بولدى، بلوككادا جاساپ قويدى دەپ قازاقستاندى ايىپتادى. وسىنداي ءسوزدىڭ شىعۋى نەلىكتەن دەپ ويلايسىز؟» دەگەن ءتىلشىنىڭ سۇراعىنا ەلباسى قىسقا دا نۇسقا جاۋاپ بەرەتىنىن ايتتى. «بۇعان قىسقاشا عانا جاۋاپ بەرەمىن. جاقىندا ءبىزدىڭ پرەمەر- مينيستر ساعىنتايەۆ قىرعىز ەلىندە بولدى. اتامبايەۆ ونى قابىلدادى. «اعاتتىق كەتكەن ەكەن، نەگە سوعان كوڭىل بولەسىڭدەر؟» دەپتى. ۇلى ابايدىڭ ءسوزى بار: قىرعىز- قازاق ءبىر تۋعان دەگەندى دۇنيەدە قولدانبايتىن ەشكىم جوق». سوندىقتان ءبىز كورشىلەس ەلمىز. ەل باسشىلارى كەلەدى، كەتەدى، ال حالىق قالادى. وعان ونشا كوڭىل بولە بەرمەۋ كەرەك. (...). تۇسىندىرە كەتۋ كەرەك، توڭكەرىس بولىپ، قىرعىزستاندا زاڭدى وتىرعان پرەزيدەنتتى ورنىنان قۇلاتىپ جىبەردى، سوسىن تۇرمەدە وتىرعانداردى شىعاردى.
بارلىق سوتقارلار بىزگە قاراي لاپ ەتكەندە جاپتىق شەكارانى. بولاشاقتا سولاي بولاتىن بولسا، شەكارانى تاعى دا جابامىز. قاي مەملەكەت شەكاراسىن جاپپايدى، ءاربىر مەملەكەت ءوز قاۋىپسىزدىگىن ويلايدى. تۇركيا دا جاۋىپ وتىر، سول كەزدە وزبەكستان دا، تاجىكستان دا جاپتى. ول جەردە ەشكىمنىڭ كىناسى جوق»، - دەدى نۇرسۇلتان نازاربايەۆ.
ايتۋىنشا، كىنا سول جەردە بولعان جاعدايدا. «كەرىسىنشە قىرعىز ەلىندە ازامات سوعىسى بولماسىن دەپ، مەن باكييەۆتى الىپ شىقتىم. ونىڭ توڭىرەگىندە قارۋلانعان ۇلكەن توپ بولاتىن. بىشكەككە بارىپ، بارلىعىن قيراتامىز دەپ وتىرعان كەزدە سول كەزدەگى مەملەكەت باسشىسى وتىنبايەۆ دەگەن بولاتىن، سونىڭ قولحاتىمەن (ول بىزدە بار) «الىپ كەتۋدى سۇرايمىز» دەگەننەن كەيىن ۇشاقپەن اسكەريلەردى جىبەرىپ، ءىشىن تىنىشتالدىرعانمىن. سوندىقتان وعان ءمان بەرە بەرۋدىڭ قاجەتى جوق. ساياساتكەر بولۋ ءۇشىن، ەل باسقارۋ ءۇشىن كادىمگى پىلدەي تەرىسىندەي تەرىڭ بولۋى كەرەك، ساداقتىڭ وعى وتپەيتىن. ول ءوتىمدى، كەتىمدى، ءبىراق ارينە، ەلدىڭ باسشىسى بولعاننان كەيىن ويلانىپ سويلەۋ كەرەك. سوندىقتان تۋىسقان ءارى باۋىرلاس ەلدىڭ اراسىنداعى قارىم- قاتىناسقا سول ارقىلى سىزات تۇسەدى دەپ مەن ويلامايمىن»، - دەپ مالىمدەدى ەلباسى.
سونداي-اق، پرەزيدەنت قىرعىزستاننىڭ جاعدايى ناشار ەكەنىن ايتتى. «كومەكتەسىپ وتىرمىز، الدا دا كومەكتەسەمىز. جاقىندا 40 ميلليون دوللار اقشا بەردىك. بۇل اقشانى ءبىز ەت-ءسۇتىن اكەلۋ ءۇشىن شەكاراداعى زەرتحانالارىن جوندەۋ ءۇشىن بەرىپ وتىرمىز. وشتا ءبارى قيراپ قالعان كەزدە مەن اقشا جىبەرىپ، ەكى مەكتەپ سالدىردىم. گۋمانيتارلىق كومەكتى دە اندا- ساندا بەرىپ تۇرامىز»، - دەدى ق ر پرەزيدەنتى. وسىعان دەيىن نازاربايەۆتىڭ مەرزىمىنەن بۇرىن سايلاۋ وتكىزۋ تۋرالى سۇراققا جاۋاپ بەرگەنى حابارلانعان ەدى.
كەيىن جۋرناليستەر ساياسي باسەكەلەستىكتىڭ جوقتىعى جايلى سۇراق قويعان بولاتىن. ەسكە سالايىق، كەزدەسۋگە قاتىسۋشىلار «قازاقستاننىڭ ءۇشىنشى جاڭعىرۋى: جاھاندىق باسەكەگە قابىلەتتىلىك» اتتى جولداۋدى ىسكە اسىرۋ اياسىندا ەل ەكونوميكاسىن ترانسفورماتسيالاۋ ۇدەرىسىنىڭ ءبىرقاتار اسپەكتىلەرىن، سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى كۇرەس ماسەلەلەرىن، قازىرگى ساياسي جاڭعىرۋ كەزەڭىنىڭ ەرەكشەلىكتەرىن، بۇۇ قاۋىپسىزدىك كەڭەسىنىڭ تۇراقتى ەمەس مۇشەسى رەتىندەگى قازاقستاننىڭ سىرتقى ساياسي باسىمدىقتارىن، سونداي- اق باسقا دا ماڭىزدى جايتتاردى تالقىلادى. كەزدەسۋگە «قازاقستان»، «حابار»، «مير» تەلەارنالارىنىڭ، «ايقىن» گازەتىنىڭ، «Esquire» جۋرنالىنىڭ، «قازاقپارات» اقپارات اگەنتتىگىنىڭ جۋرناليستەرى قاتىستى.
