قازاقستاندا اگرو ونەركاسىپ سالاسىنىڭ كەلەشەگى زور - ۆارشاۆا ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ دوكتورانتى
بۇل تۋرالى ۆارشاۆا ۋنيۆەرسيتەتى ساياسي عىلىمدار جانە حالىقارالىق قاتىناستار فاكۋلتەتىنىڭ دوكتورانتى جاندوس كارينبايەۆ ءبىلدىردى، دەپ حابارلايدى قازاقپارات.
مەنىڭشە، جولداۋدا ءسوز بولعان وتاندىق اگرو ونەركاسىپ سالاسىنىڭ كەلەشەگى زور. قازىرگى كەزەڭدە ءبىرقاتار قارقىندى دامۋشى مەملەكەتتەر ءۇشىن اگرو ونەركاسىپ كەشەنى ەكونوميكانىڭ درايۆەرىنە اينالعانى شىندىق. سونداي مەملەكەتتەردىڭ قاتارىنا ءوزىم ءبىلىم الىپ جاتقان، بۇگىندە ەۋروپالىق وداق ايماعىنىڭ قارقىندى دامۋشى ەكونوميكالارىنىڭ بىرىنە اينالعان - پولشا مەملەكەتىن جاتقىزۋعا بولادى.
پولشانىڭ جىلدام دامۋىنا سەرپىن بەرۋشى باعىتتاردىڭ ءبىرى - ەلدىڭ ءداستۇرلى اۋىل شارۋاشىلىعى. پولياكتار عاسىرلار بويى جەردەن نەسىبەسىن تەرىپ، مال شارۋاشىلىعىنان پايدا كورە بىلگەن حالىق ەكەندىگى بەلگىلى.
ءبىراق، سوڭعى ونجىلدىقتا پولياك ەلى ارگوونەركاسىپتە «ءداستۇرلى ساپا» مەن «تەحنولوگيالىق جاڭاشىلدىق» ۇعىمدارىن ءوزارا ۇيلەستىرە ءبىلدى. اگرارلىق سالا تەحنولوگيانىڭ سوڭعى جەتىستىكتەرىمەن جاراقتاندىرىلىپ، سالا ونىمدەرىن ەكسپورتقا شىعارۋ باعىتىندا قىرۋار جۇمىستار اتقارىلدى.
ناتيجەسىندە، پولشا اۋىل شارۋاشىلىق ونىمدەرىن ەكسپورتتاۋ سالاسىنداعى كوشباسشى مەملەكەتتەردىڭ بىرىنە اينالدى. مۇنداي جەتىستىككە پولياك كاسىپكەرلەرى سالانى تەحنولوگيالىق تۇرعىدان جاڭعىرتۋ، سىرتقى نارىقتاردى، ولاردىڭ تالاپتارى مەن سۇرانىستارىن ءجىتى زەرتتەۋ، زەردەلەۋ، ءبىر سوزبەن ايتقاندا تۇتىنۋشىلاردىڭ تالاپ-تىلەكتەرىن ەسكەرۋ جانە سول باعىتتاعى تۇراقتى جۇمىس ارقىلى قول جەتكىزدى.
پولشانىڭ اگرارلىق سالا ماماندارى ەلدىڭ عىلىمي ورتالىقتارىمەن ءونىمنىڭ ساپاسىن ارتتىرۋ، شىعىنىن ازايتۋ جانە ت. ب. باعىتتار بويىنشا تىعىز ىنتىماقتاستىقتا جۇمىس جاسادى. ناتيجەسى دە جامان ەمەس، بۇگىندە پولياك المالارى، ەت جانە ءسۇت ونىمدەرى تەك ەۋروپا ەمەس، ودان تىسقارى اۋماقتاردا دا كەڭىنەن تانىمال.
قازىرگى تاڭدا حالىقارالىق قاۋىمداستىق ساپالى، ەكولوگيالىق تۇرعىدان تازا اۋىل شارۋاشىلىق ونىمدەرىن تۇتىنۋعا نيەتتى. وتاندىق كاسىپكەرلەر بۇل ترەندتى پايدالانا بىلۋلەرى ءتيىس. جولداۋدا ايتىلعان سۋبسيديالار بەرۋ، ءونىمدى ساقتاندىرۋ، تاۋارلاردى ساقتاۋ مەن وتكىزۋ، سالاداعى ءارتاراپتاندىرۋ قولعا الىنىپ، عىلىمي ورتالار مەن سالا كاسىپكەرلەرىنىڭ بىرلەسكەن جۇمىستارى ءوزارا پايدالى باعىتتا جۇرگىزىلسە وتاندىق اگروونەركاسىپ كەشەنى داميتىن بولادى.
ال مەملەكەتىمىز بۇگىنگى كۇنى قۇرىلىسىنا قىرۋار قاراجات ءبولىپ، قالىپتاستىرىپ جاتقان ترانسپورتتىق-لوگيستيكالىق كەشەن سالا ءونىمىن سىرتقى نارىقتارعا شىعارۋعا جۇمىس جاسايتىن بولادى. اتالعان لوگيستيكالىق ينفراقۇرىلىمدى دامىتۋ بيىلعى جولداۋدا كوتەرىلگەن باستى تاقىرىپتاردىڭ ءبىرى.
حالىقارالىق ساۋدا اعىنىندا شىعىس ازيا، تاياۋ شىعىس جانە ەۋروپا ايماقتارىنىڭ ءرولى اسا جوعارى. ەۋرازيا قۇرلىعىنداعى تاسىمال باعىتتارى نەگىزىنەن اتالعان ايماقتار اراسىندا جۇرەتىن بولادى.
قازاقستان سىندى تەڭىزگە تىكەلەي شىعاتىن جولى جوق، نەگىزىنەن قۇرلىقتىق سيپاتتاعى مەملەكەت ءۇشىن قۋاتتى ترانزيتتىك-لوگيستيكالىق كەشەندى قالىپتاستىرۋ ستراتەگيالىق ماڭىزدى قادام.
بۇل رەتتە دۇنيەجۇزىلىك ساۋدا ۇيىمىنا مۇشەلىگىمىز وڭ ىقپالىن تيگىزەتىن بولادى. حالىقارالىق دەڭگەيدەگى كۇرە تامىر تاسجولداردىڭ سالىنۋى مەملەكەتىمىز قازىناسىنا تۇسەتىن تابىسپەن قاتار، جولدىڭ ءون بويىنداعى كولىك ينفراقۇرىلىمىنىڭ، قىزمەت كورسەتۋ سالاسىنىڭ دامۋىنا سەپ بولماق.
ول دەگەنىڭىز قىزمەت كورسەتۋ سالاسىنداعى كاسىپكەرلىكتى دامىتۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. ال ىشكى جولداردىڭ سالىنۋى وڭىرلەر اراسىنداعى بارىس-كەلىستىڭ كولەمىن ۇلعايتىپ، ىشكى دامۋعا مۋلتيپليكاتيۆتىك اسەرىن تيگىزبەك.
حالقىمىزدا «ىنتىماق جۇرگەن جەردە، ىرىس بىرگە جۇرەدى» دەگەن ماقال بار. وسى مۇمكىندىكتى پايدالانا وتىرا بارشا وتانداستارىمىزدى ەلباسىنىڭ بيىلعى باستامالارىن جاپپاي قولداۋعا، باستى قۇندىلىعىمىز - ەلىمىزدىڭ مۇددەسى جولىندا جولداۋدا كورسەتىلگەن ماقساتتاردى جۇزەگە اسىرۋدا جۇمىلا ەڭبەكتەنۋگە شاقىرامىن.
