قىزىلوردا وبلىسىندا ساعاتتىق بەلدەۋدەگى قولايسىزدىقتان تۋىنداعان پروبلەمالار بار

استانا. قازاقپارات - ق ر پارلامەنتى سەناتىنىڭ دەپۋتاتى مۇرات باقتيار ۇلى  قىزىلوردا وبلىسى اۋماعىندا گەوگرافيالىق ساعاتتىق بەلدەۋدى رەتكە كەلتىرۋ ماسەلەسىن كوتەردى، دەپ حابارلايدى قازاقپارات.

   «ءبىزدىڭ وسى دەپۋتاتتىق ساۋالىمىزعا نەگىز بولعان ماسەلە جۋىردا عانا وڭىردە بولىپ، تۇرعىندارمەن بولعان كەزدەسۋلەردە سوڭعى ون جىل بويى ۇنەمى ايتىلىپ، جازىلىپ جۇرگەن گەوگرافيالىق ساعاتتىق بەلدەۋدەگى ۋاقىت ولشەمىنىڭ قولايسىزدىعى تۋرالى ۇسىنىس- تىلەكتەرى مەن ارال جانە قازالى اۋداندىق ءماسليحات دەپۋتاتتارىنىڭ ءوتىنىش حاتتارى سەبەپ بولىپ وتىر.

 ول ق ر ۇكىمەتىنىڭ 2005 -جىلعى 15 - ناۋرىزداعى № 231 قاۋلىسىنا سايكەس، قازاقستاندا «جازعى» جانە «قىسقى» ۋاقىتقا كوشۋ توقتاتىلىپ، بۇعان دەيىن كورشى اقتوبە وبلىسىمەن ءبىر ساعاتتىق بەلدەۋدە جاتقان  قىزىلوردا جانە قوستاناي وبلىستارىنىڭ ۋاقىت ولشەمىن داعدىلى ۋاقىتىنا ءبىر ساعات ىلگەرى جىلجىتۋ تۋرالى شەشىم قابىلداعان بولاتىن. ۋاقىتتىڭ بۇرىنعىدان ءبىر ساعاتقا ىلگەرى اۋىسۋى شىعىستان باتىسقا دەيىن 850 شاقىرىم سوزىلىپ جاتقان جەر كولەمى بار، ەلىمىزدىڭ وڭتۇستىك باتىس وڭىرىندە ورنالاسقان  قىزىلوردا حالقى ءۇشىن وتە قولايسىز بولىپ وتىر. ءبىز وسىدان ەكى جىل بۇرىن ۇكىمەت الدىنا وسى ماسەلەنى جان - جاقتى زەرتتەپ، وڭ شەشىم قابىلداۋ تۋرالى دەپۋتاتتىق ساۋال دا جولداعانبىز»، - دەپ توقتالدى دەپۋتات.

ونىڭ سوزىنە قاراعاندا، وكىنىشكە قاراي، ق ر ينۆەستيتسيالار جانە دامۋ مينيسترلىگىنىڭ جاساعان جۇمىستارى بويىنشا وبلىستا ۋاقىت ساناۋ ءتارتىبىنىڭ اۋىسۋىنا بايلانىستى تۇرعىندار كوزقاراسىن انىقتاۋ ماقساتىندا جۇرگىزىلگەن الەۋمەتتىك ساۋالناما دا، دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترلىگىنە قاراستى «ەڭبەك گيگيەناسى جانە كاسىبي اۋرۋلاردىڭ ۇلتتىق ورتالىعى» مەكەمەسىنىڭ ايماق تۇرعىندارىنىڭ دەنساۋلىعىنا اسەرىن عىلىمي تۇرعىدا زەرتتەۋ جۇمىستارى دا ءوز دارەجەسىندە جۇرگىزىلمەگەندىكتەن ەش ناتيجە بەرگەن جوق. م. باقتيار ۇلىنىڭ پايىمىنشا، گەوگرافيالىق بەلدەۋگە سايكەس قالىپتاسىپ قالعان تابيعي، ۇيرەنشىكتى بيولوگيالىق ۋاقىتتى بۇزۋ ءوڭىر حالقىنىڭ تۇرمىس- تىرشىلىگىنە، كوڭىل- كۇيىنە، دەنساۋلىعىنا كەرى اسەرىن تيگىزىپ، جىلدار بويى قالىپتاسقان ءومىر ىرعاعىن بۇزۋدا. عالىمدار ايتقان اۋرۋلاردىڭ كوبەيۋى، ادامداردىڭ ۇيقىشىلدىعى، باس اۋىرۋ سياقتى سيمپتومدارى سالاۋاتتى ءومىر سالتىن قالىپتاستىرۋ ۇلتتىق ورتالىعىنىڭ ساۋالناماسى بويىنشا وڭىردە جىل سايىن قاتتى سەزىلۋدە.

«تاڭەرتەن بالاباقشاعا، مەكتەپكە باراتىن 250 مىڭ بۇلدىرشىندەر مەن وقۋشىلاردىڭ ۇيقىسىنان تابيعي ۋاقىتتان ءبىر ساعات ەرتە تۇرۋى، تاس قاراڭعىدا مەكتەپكە بارۋى بالالاردىڭ دەنساۋلىعىنا، قالا بەردى ساباق ۇلگەرىمىنە كەرى اسەر ەتەتىنىن مۇعالىمدەر دە، دارىگەرلەر دە ۇدايى ايتىپ كەلەدى. سونىمەن قاتار سوڭعى ون جىلدىڭ ىشىندە مەكتەپ جاسىنداعى بالالاردىڭ اراسىندا اۋىرشاڭدىق كوبەيىپ كەتكەن. ونىڭ ۇستىنە ۋاقىتتى ءبىر ساعات ىلگەرى كوشىرۋ ەلەكتر ەنەرگياسىن ارتىق شىعىنداۋعا سوقتىرىپ وتىر»، - دەپ اتاپ ءوتتى دەپۋتات.

 «قۇرمەتتى باقىتجان ءابدىر ۇلى، ۋاقىت ستاندارتىنىڭ ءارتۇرلى بولۋى 2,7 ميلليون شارشى شاقىرىم وراسان زور جەر كولەمىن الىپ جاتقان ەلىمىز ءۇشىن تابيعي زاڭدىلىق. ون ءبىر ءتۇرلى ۋاقىت بەلدەۋى بار كورشى رەسەي مەملەكەتىنىڭ بارلىق وڭىرلەرى موسكۆا ۋاقىتىمەن ءجۇرىپ جاتقان جوق. ۋاقىتتىق بەلدەۋ كۇننىڭ شىعۋىمەن انىقتالادى.  قىزىلوردا وبلىسىنىڭ اۋماعى شامامەن 53 - 680 مەريديان اراسىندا ورنالاسقاندىقتان 1 ساعاتتىق ايىرماشىلىق انىق بايقالادى. بۇل تازا تابيعي ۋاقىت. سوندىقتان دا، وسىنداي گەوگرافيالىق تابيعي ۋاقىتتى بۇرىنعى قالپىنا كەلتىرۋ، ەشقانداي قارجىلاي شىعىندى قاجەت ەتپەيتىندىگىن ەسكەرە وتىرىپ، ءوڭىر حالقىنىڭ تالاپ - تىلەكتەرىنە ساي وڭ شەشىم قابىلدايدى دەپ سەنىم بىلدىرەمىز»، - دەدى ول.

 اۆتور: رۋسلان عابباسوۆ