ەلباسى ەڭبەك ونىمدىلىگىن ارى قاراي ارتتىرۋعا عىلىم جەتىستىگىن تارتۋدى ۇسىندى
«تەمىرحان دوسمۇحامەدوۆ جەتەكشىلىك ەتەتىن «بايسەركە» قوجالىعى شاعىن كاسىپورىننان سالماقتى كومپانياعا اينالدى. وندا اكادەميكتەر جۇمىس ىستەيدى، ولار ءبىلىمىن سالىپ، ءوز قولدارىمەن عاجايىپ كورسەتىپ جاتىر. بيداي ءوسىمى گەكتارىنا 50 سەنتنەرگە جەتەدى. ءبىز 13 سەنتنەر العان كۇندەرى قۋانامىز»، - دەدى مەملەكەت باسشىسى.
«ەڭبەك ونىمدىلىگى ارتىپ كەلەدى، ءبىراق ارى قاراي عىلىمدى ىسكە قوسپاساق ول ارى وسپەيدى. بۇل جەردە عىلىمدى كاسىپورىندارعا ارالاستىرۋ ماسەلەسى بار. مۇنداي مەحانيزم جەكە بيزنەستىڭ مىندەتتى قارجىلاندىرۋى ارقىلى بولۋى كەرەك. مىسالى، سينگاپۋردە عالىمعا بيزنەستەن قانشا تاپسا، سونشا قارجى بەرەتىن ەرەجە بار. سولاي بولۋى كەرەك. وسىنداي جولمەن عانا پاتەنتتەۋدىڭ ۇلەسىن ارتتىرىپ، عىلىمعا قۇيىلاتىن جەكە ينۆەستيتسيانى كوبەيتۋگە بولادى. قولدانبالى تابىستاردىڭ نەگىزى قوزعاۋشى كۇشى جەكە سەكتور بولۋى قاجەت. ءبىزدىڭ الدىمىزدا يمپورتتى الماستىرىپ، ەكسپورتتىق ءوندىرىستى دامىتۋ مىندەتى تۇر»، - دەدى ن. نازاربايەۆ.
ايتا كەتەيىك، بۇگىن اباي اتىنداعى قازاق مەملەكەتتىك اكادەميالىق وپەرا جانە بالەت تەاترى عيماراتىندا ق ر پرەزيدەنتى، ق ر ۇ ع ا اكادەميگى نۇرسۇلتان نازاربايەۆتىڭ قاتىسۋىمەن ق ر ۇ ع ا- نىڭ 70 جىلدىق مەرەيتويىنا ارنالعان ق ر ۇ ع ا- نىڭ جالپى جينالىسىنىڭ سالتاناتتى سەسسياسى ءوتتى.
سەسسيا جۇمىسىنا اكادەميكتەر، كوررەسپوندەنت- مۇشەلەرى، ق ر ۇ ع ا- نىڭ قۇرمەتتى مۇشەلەرى، ج و و رەكتورلارى، ع ز ي ديرەكتورلارى، ەلدىڭ كورنەكتى قوعامدىق جانە مادەنيەت قايراتكەرلەرى، شەتەلدىك قوناقتار عىلىم اكادەميالارى پرەزيدەنتتەرى قاتىستى.
- بۇگىندە عىلىم اكادەمياسى سالالىق جانە وڭىرلىك بولىمشەلەرى بار ءىرى زياتكەرلىك ورتالىققا اينالدى. بۇل رەتتە ول فرانسيا، ا ق ش جانە باسقا دا ەلدەردەگى عىلىم اكادەميالارى سياقتى عىلىم ءۇشىن جات نارسەمەن - اكىمشىلەندىرۋمەن اينالىسپايدى. عىلىم سالاسىن ورتالىقتاندىرۋدىڭ، وندا قالىپتاساتىن مونوپوليانىڭ ءتيىمسىز ەكەنىن الەمدىك تاجىريبە كورسەتىپ وتىر، - دەدى قازاقستان پرەزيدەنتى.
نۇرسۇلتان نازاربايەۆ قازاقستان عىلىمىنىڭ قالىپتاسۋىنداعى اكادەميانىڭ ەڭبەگىن ەرەكشە اتاپ ءوتىپ، ەلىمىزدىڭ عىلىمي الەۋەتىن «قازاقستاننىڭ ءۇشىنشى جاڭعىرۋى: جاھاندىق باسەكەگە قابىلەتتىلىك» اتتى جولداۋدى ىسكە اسىرۋعا پايدالانۋدىڭ ماڭىزدىلىعىنا نازار اۋداردى.
سونىمەن بىرگە، ەلباسى وتاندىق باسقارۋ جۇيەسى مەن عىلىمي قىزمەتتى ۇيلەستىرۋگە قاتىستى بىرنەشە وزەكتى ماسەلەگە توقتالدى.
- ءبىز عىلىمدى ورتالىقسىزداندىردىق. كوپتەگەن بولىگىن جوعارى وقۋ ورىندارىنا بەردىك، الايدا ولاردىڭ ءبارى ءالى يننوۆاتسيالىق ورتالىقتارعا اينالا قويعان جوق. قازاقستاننىڭ عالىمدارى ءوز جۇمىستارىن بەلسەندى تۇردە پاتەنتتەۋدە. ءبىراق ولاردىڭ باسىم كوپشىلىگىنە سۇرانىس جوق. عىلىم نەگىزىنەن مەملەكەت ەسەبىنەن قارجىلاندىرىلۋدا. ءىس جۇزىندە ناقتى سەكتوردان تاپسىرىس تۇسپەي جاتىر. سونىمەن قاتار، عىلىمي جۇمىستاردا پلاگيات ءجيى كەزدەسەدى، - دەدى مەملەكەت باسشىسى.
وسىعان وراي قازاقستان پرەزيدەنتى وتاندىق عىلىمدى دامىتۋعا قاتىستى ۇستانىمداردى تۇبەگەيلى وزگەرتۋدى تاپسىرىپ، وسى باعىتتا ءبىرقاتار ناقتى مىندەتتەر بەلگىلەدى.
- ءبىز عىلىمي جانە عىلىمي- تەحنيكالىق قىزمەت ناتيجەلەرىن كوممەرتسيالاندىرۋ تۋرالى زاڭ قابىلدادىق. ەندى وسى زاڭ تولىققاندى قولدانىلۋى قاجەت. عىلىمي- زەرتتەۋشىلىك قىزمەت ناتيجەلەرىن قازاقستاندىق كاسىپورىنداردىڭ قاجەتتىلىكتەرىنە باعىتتايتىن تەتىكتەر ەنگىزۋ كەرەك. ءبىزدىڭ الدىمىزدا يمپورتتى الماستىرۋ جانە ەكسپورتتىق ءوندىرىستى دامىتۋ مىندەتى تۇر، - دەدى نۇرسۇلتان نازاربايەۆ.
بۇدان بولەك، قازاقستان پرەزيدەنتى اكادەميانىڭ الەۋەتىن پايدالانا وتىرىپ فۋندامەنتالدى جانە گۋمانيتارلىق عىلىمي جوبالار ساراپتاماسىنىڭ ساپاسىن جاقسارتۋ قاجەتتىگىن ايتتى.
- عىلىمدى باسقارۋدىڭ، ونى قارجىلاندىرۋدىڭ جاڭا فورمات بويىنشا جانە ۋاقتىلى جۇزەگە اسىرىلاتىن جاڭا جۇيەسى ەنگىزىلدى. سونداي- اق، عىلىم اكادەمياسى جانىنان ادەپ جونىندەگى القالى ورگان قۇرۋدى ۇسىنامىن. ول عالىم كودەكسىن جانە جاريالانىمدار ادەبى جونىندەگى كودەكستى ازىرلەپ شىعا الار ەدى، - دەدى نۇرسۇلتان نازاربايەۆ.
مەملەكەت باسشىسى ءبىلىم جانە عىلىم مينيسترلىگىنە اكادەميامەن جانە جوعارى وقۋ ورىندارىمەن بىرگە وتاندىق عىلىمي باسىلىمداردى حالىقارالىق رەيتينگتىك بازالاردا ىلگەرىلەتۋ جۇمىستارىن جۇزەگە اسىرۋدى تاپسىردى.
سونداي- اق، قازاقستان پرەزيدەنتى الەمدىك دەڭگەيدەگى عىلىمي ورتالىقتاردا تاعىلىمدامادان ءوتۋ ءۇشىن ۇزدىك زەرتتەۋشىلەرگە قوسىمشا گرانتتار تاعايىنداۋ، سونىمەن بىرگە ورتالىق ازيا ەلدەرىنىڭ جاس عالىمدارىنا قازاقستاندا عىلىمي زەرتتەۋ جۇرگىزۋ ءۇشىن گرانت ءبولۋ ماسەلەسىن زەردەلەۋ جونىندە تاپسىرما بەردى.
اۆتور: الماس مۇقاش ۇلى
