شىمكەنتتىك ءانشى جەتىم قىزدى باۋىرىنا باسىپ، كەيىن ۇيىنەن قۋىپ جىبەرگەن
«كوپ تۇكىرسە - كول» دەمەكشى، ادىلدىك ورناپ، بويجەتكەن بوستاندىققا شىقتى. ارادا از ۋاقىت وتكەندە شىمكەنتتىك ءداستۇرلى ءانشى ناركەنجە سەرىكبايەۆا ورىمدەي جاس قىزدى ءوز قامقورلىعىنا العانىن دا بىلەمىز. جاڭا وتباسىندا جاڭا ءومىر باستاعان بويجەتكەننىڭ بۇگىنگى جاعدايى قالاي؟ بۇل سۇراققا جاۋاپ الۋ ءۇشىن وڭىردەگى NUR. KZ ءتىلشىسى مارجان تۇرلىبايەۆانىڭ وزىمەن سۇحباتتاستى.
- مارجان، سەنىڭ جاعدايىڭا الاڭداماعان قازاقستاندىق جوق شىعار، ءسىرا؟.. تۇركىستانداعى الەۋمەتتىك مەكەمەدەن شىققاننان كەيىنگى ءومىرىڭ جۇرتتىڭ كوكەيىندەگى ساۋالداردىڭ ءبىرى بولىپ وتىر. نەندەي وزگەرىستەر ورىن الدى؟
- تۇركىستاننان شىققان سوڭ جاعدايىم كەرەمەتتەي وزگەرىپ كەتتى دەي المايمىن. باستىسى، بوستاندىققا شىقتىم. ەل- جۇرتپەن ارالاسا باستادىم. وزدەرىڭىز دە بىلەسىزدەر، مەنى ناركەنجە ەسىمدى ءانشى قىزدارىڭىز ءوز قامقورلىعىنا الدى. جەتى ايداي سول كىسىمەن بىرگە تۇردىم. العاشىندا ارا- قاتىناسىمىز جاقسى بولىپ ءجۇردى. تەك ءۇش ايدان سوڭ ارادا كيكىلجىڭدەر تۋا باستادى. ءتىپتى كەيدە تۇنگى ۋاقىتقا قاراماستان ۇيىنەن قۋىپ جىبەرەتىندى شىعاردى.
- كيكىلجىڭنىڭ شىعۋىنا بەلگىلى ءبىر سەبەپ بولعان شىعار؟..
- ارينە، مەن بارىنە ناركەنجە سەرىكبايەۆا كىنالى دەي المايمىن. شاپالاق تا ەكى الاقانسىز شىقپايدى عوي. ونىڭ ۇستىنە مەن ءومىرىمنىڭ قانشاما جىلىن جابىق مەكەمەدە وتكىزگەنمىن. قوعامعا ءسىڭىسىپ كەتۋىمە دە ءبىراز ۋاقىت كەرەك. العاشىندا ونىڭ ءجاسوسپىرىم قىزىمەن سوزگە كەلىپ قالا باستادىم. سوندا قىزى «سەن انامنىڭ ارقاسىندا جىندىحانادان شىققانسىڭ» دەگەندى شىعاردى. ۇيدەن قۋىپ جىبەرگەن سوڭ مەنىڭ تاعدىرىما بەي-جاي قاراي الماعان جانە مەنىڭ جانايقايىمدى ءبىرىنشى بولىپ كوتەرگەن جۋرناليست گۇلجان باينازاروۆانىڭ ۇيىنە كەلدىم. ەكى-ءۇش كۇن سوندا ءجۇرىپ، اشۋىم تارقاعان سوڭ ناركەنجە اپايعا حابارلاسىپ، سول كىسىنىڭ ۇيىنە قايتا باردىم. سەبەبى "ەل ول جاققا دا سىيىسپادى دەمەسىنشى" دەگەن وي بولدى. ۋاقىت وتە ناركەنجە سەرىكبايەۆانىڭ وزىمەن دە سوزگە كەلىپ قالا باستادىم.
ارادا تۇسىنىسپەۋشىلىك بولعان سايىن ول كىسى «سەن كىم ەدىڭ؟ مەنىڭ ارقامدا ادام بولعان ەدىڭ» دەپ مەنىڭ ءومىرىمدى بەتىمە باسا بەرەتىندى شىعاردى.
تاعى دا جۋرناليست گۇلجان اپكەنىڭ ۇيىنە كەتىپ قالدىم. الايدا جۋرناليست اپكە ناركەنجەگە ءوزى حابارلاسىپ، ەكەۋمىزدى تاتۋلاستىردى. شىعىپ بارا جاتقانىمدا جۋرناليست: «مارجان، وتباسى بولعان سوڭ ونداي- مۇنداي بوپ تۇرادى. سەنىڭ ءوزىڭ ناركەنجەنى تاڭدادىڭ ەكەن، ەندى شىدا. ماعان ەكەۋلەرىڭنىڭ تاتۋ-ءتاتتى ءومىر سۇرگەندەرىڭ كەرەك. ەندى مەنىڭ ۇيىمە كەلۋشى بولما» دەپ شىعارىپ سالدى. «ەندى ءبارى جاقسى بولاتىن شىعار» دەگەن ويمەن جاڭا وتباسىمنىڭ ۇيىنە تاعى باردىم. ءبىراق، ول قۋانىشىم دا كوپكە سوزىلمادى. تاعى دا ۇرىس تۋىپ، ءبىرجولاتا كەتىپ تىندىم. كەتكەندە بىلاي، كەزەكتى ءبىر جانجالدان سوڭ ناركەنجە اپاي مەنىڭ تۇركىستانداعى مەكەمەدە تانىسقان ءبىر تانىسىما حابارلاسىپ، ودان مەنى وزىمەن بىرگە الىپ كەتۋىن سۇرانعان ەكەن. مەن كەتەرىمدە ەشبىر جانجال شىعارعىم كەلگەن جوق، ناركەنجەمەن جىلى قوشتاسىپ كەتتىم. تۇركىستاندا ورنالاسقان جىندىحاناداعى ءبىر قىزمەتكەردىڭ ۇيىندە ءبىر جارىم ايداي ءجۇردىم. كەيىن شىمكەنتكە قايتا كەلىپ، قازىر جۋرناليست گۇلجان باينازاروۆامەن بىرگە تۇرامىن.
- سەنى ءوز قامقورلىعىنا العان انشىمەن بۇگىندە ارالاسىپ تۇراسىڭ با؟
- ينستاگرام جەلىسىندەگى پاراقشاسىندا مەنىڭ نامىسىما تيەتىن سوزدەر جازىپ، ءتىپتى مەنى "جەڭىل ءجۇرىستى" دەپ كورسەتكەن اداممەن قالاي ارالاسۋىم كەرەك؟ سوڭعى كەتكەنىمنەن كەيىن ول ۇيگە قايتا بارمادىم. مەن تۇركىستاندا جۇرگەنىمدە قۇجاتىم ناركەنجە اپايدا بولاتىن. سەنەسىز بە، ناركەنجە اپاي مەنى شىعارىپ سالاردا قولىما ءتىپتى جولىڭا دەپ تە ءبىر تيىن بەرۋگە شاماسى جەتپەدى. الايدا ول كىسى اناسىنىڭ تويىن جاسايتىن كەزدە مەنىڭ ەسەپشوتىمنان 600 مىڭ تەڭگەنى قارىزعا العان. وتكەن جىلدىڭ جەلتوقسانىندا قايتارىپ بەرۋى ءتيىس ەدى. ءبىراق، قايتارمادى. جاقىندا ناۋرىز ايىندا ءوزىنىڭ جەكە كەشىن بەرەتىنىن، سودان تۇسكەن قارجىعا مەنەن العان اقشامدى قايتاراتىنىن ۋادە ەتتى. نەگىزى مەن اقشامدى ۋادەلى ۋاقىتىندا الا الماعان سوڭ قۇزىرلى مەكەمەگە ارىزدانامىن دەگەنمىن. جۋرناليست گۇلجان اپكەم «ونىڭ دا جاعدايىن ءتۇسىن، جاعدايى كەلمەي جاتقان شىعار. شۋ شىعارماي- اق قوي» دەپ كەڭەسىن بەرگەن. ەندى ۋاقىت كورسەتەر. ەگەر ناۋرىزدا قايتارىپ الماسام، شاعىمدانۋىما تۋرا كەلەدى. ويتكەنى مەن ديپلوم الماق تۇگىلى، مەكتەپتى تولىق بىتىرگەنىم جوق. ونسىز ەش جەرگە جۇمىسقا تۇرا الماسىم انىق. جەردە جاتقان اقشا جوق، كۇندەلىكتى ءجۇرىپ- تۇرۋىمنىڭ ءوزى قانشاما قارجىنى تالاپ ەتەدى.
- ءدال قازىرگى تاڭدا قۇجاتىڭ قولىڭدا شىعار؟
- ءيا، ونىڭ ءوزىن قايتارىپ الۋىم ءبىر جىر بولدى. «قۇجاتىڭدى الىپ كەت» دەپ ۇيىنە شاقىرعان ناركەنجە اپاي «وسىندا تۇرا بەر» دەپ ايتتى. الايدا مەن قالا المادىم. ويتكەنى قانشاما ۇرىس، ماعان اۋىر سوزدەر ايتىلدى. جۋىردا عانا قۇجاتىم قولىما تيگەن سوڭ ول ۇيدەن كيىمدەرىمدى الىپ كەلدىم. ايتپاقشى، ناركەنجە اپايدىڭ ۇيىندە جۇرگەنىمدە مەن ول كىسىگە مەكتەپتە وقىپ، قولىما اتتەستات العىم كەلەتىنىن، سول ءۇشىن كومەك بەرۋىن وتىنگەنمىن. مەكتەپكە ورنالاستىرماق تۇگىلى، ءتىپتى ۇيىنە تىركەگەن دە جوق. ءالى كۇنگە دەيىن مەنىڭ تۇرعىلىقتى مەكەنجايىم تۇركىستانداعى مەكەمە دەپ كورسەتىلگەن. جۋىق ارادا جۋرناليست گۇلجان باينازاروۆا ءوز ۇيىنە تىركەۋگە قويدىرماقشى.
- ال قازىرگى جاعدايىڭ قالاي؟
- باستىسى، مەنىڭ جانىمدى تۇسىنەتىن ادامنىڭ قاسىندامىن. سەبەبى مەنىڭ تاعدىرىما الاڭداپ، ماسەلە كوتەرگەن دە جۋرناليست باينازاروۆا بولاتىن. شۇكىر، قازىر كەش بولسا دا مەكتەپكە بارىپ ءجۇرمىن. مەكتەپتە ءبىلىم الۋعا رۇقسات العانىمدا قۋانعانىمدى كورسەڭىز. جابىق مەكەمەدە تەك جالعىزدىقتى سەزىنگەن مەن قازىر ءوز قاتارلاستارىممەن بىرگە ءبىلىم الىپ، ءتۇرلى تاقىرىپتا اڭگىمەلەسەمىز. قوعاممەن ەتەنە ارالاسۋعا مۇمكىندىك بار.
- سەن تۋرالى ەلدەگى بارلىق باق جازدى دەسەم، قاتەلەسپەيتىن شىعارمىن. قازىرگى تاڭدا قوعامنىڭ ساعان دەگەن كوزقاراسى قالاي؟
- كوبى تانىپ، «سەن مارجان ەمەسسىڭ بە؟» دەپ جاتادى. باسىم كوپشىلىگىنىڭ سۇرايتىنى، «اناڭ نە بولدى؟ قامالدى ما؟» دەپ سۇرايدى. ارينە، مەن ءۇشىن بۇل اۋىر سۇراق... مەن بىردەن ورتاعا ءسىڭىسىپ كەتتىم دەي المايمىن. ءالى دە «اداپتاتسيا» كەرەك ماعان. جابىق مەكەمەدە ابدەن تىنىشتىققا ۇيرەنىپ قالعانمىن عوي. سونىمەن قاتار باعىت- باعدار بەرەتىن ادامسىز دا قيىن. بولاشاقتا بارلىعىنا جالعىز ءوزىم قول جەتكىزەمىن دەي المايمىن. وزىمە ءالى دە سەنىمسىزبىن.
- بولاشاقتا قانداي مامان يەسى بولعىڭ كەلەدى؟
- مەن بالا كۇنىمنەن اكتريسا بولۋدى ارماندايتىنمىن. ال بۇگىندە جۋرناليست تە بولعىم كەلەدى. نەگە دەيسىز بە؟ سەبەبى مەن اۋەلى اللانىڭ، سوسىن جۋرناليستەر مەن حالىقتىڭ ارقاسىندا ەل قاتارلى ءومىر ءسۇرىپ وتىرمىن. جۋرناليستەر سەكىلدى مەن دە بولاشاقتا وزگەلەرگە ءوز پايدامدى تيگىزسەم دەيمىن.
- قانشا اۋىر تيگەنىمەن، اناڭىز تۋرالى ءبىزدىڭ دە بىلگىمىز كەلىپ وتىر...
- ول كىسىمەن مۇلدەم ارالاسپايمىن. دەگەنمەن اماندىعىن تىلەيمىن. باۋىرلارىممەن (اۆتور: اكەلەرى بولەك) باقىتتى ءومىر سۇرە بەرسىن. باستىسى، ماعان تيىسپەسە بولدى. جانە دە انامنىڭ ۇستىنەن شاعىمدانبايمىن. بارلىعىنا ءبىر اللا كۋا، جازاسىن ءوزى بەرەدى.
- ال اكەڭمەن ارالاسىپ تۇراسىڭ با؟
- وسى ۋاقىتقا دەيىن بيولوگيالىق اكەم مەنىڭ ومىردە بار ەكەنىمنەن مۇلدەم حابارسىز بولعان ەكەن. انام جاس كەزىندە اياعى اۋىرلاپ، كەيىن ەكەۋى ەكىگە ايىرىلىسىپ كەتىپتى. اكەمنىڭ ايتۋى بويىنشا انام جۇكتى ەكەنىن ايتپاعان. جۋىردا اكەممەن كەزدەستىم. بۇگىندە تەك سويلەسىپ تۇرامىز. ول كىسىدەن ەشقانداي كومەك كۇتپەيمىن. ونىڭ دا ءوز ءومىرى، وتباسى بار.
- سوڭعى سۇراق، سەنىڭ تاعدىرىڭا الاڭداعان قازاقستاندىقتارعا ايتارىڭ بار ما؟
- ارينە، شەكسىز العىس ايتامىن. ەگەر دە كۇللى ەل كوتەرمەي، تەك ءبىر- ەكى ادام عانا مەنىڭ تاعدىرىمدى تالقىلاپ قويا سالعاندا سىزگە بۇلاي سۇحبات بەرىپ وتىرماس پا ەدىم؟.. تۇركىستانداعى مەكەمەدە جاتقانىمدا تالاي قۇزىرلى مەكەمەلەرگە كومەك سۇراپ حات جازدىم. بىرەۋى كەلىپ مەنىڭ جاعدايىمدى سۇراپ، الاڭداعان جوق. سول كەزدە مەندە ەلىمىزدە ادىلدىك بار دەگەن ءۇمىت ءسوندى. ءتىپتى كەيدە قازاقستاندا مەنىڭ جانىمدى تۇسىنەتىن ءبىر ادامنىڭ بولماعانى قالاي دەپ تە قاتتى قينالدىم. شىنى كەرەك، گۇلجان اپكەدەن سوڭ تانىمال تەلەجۇرگىزۋشى جانات باقىت، ءانشى التىناي جورابايەۆا مەن كوپتەگەن قازاقستاندىقتار قولداۋ ءبىلدىردى. قىسقاسى، جۇرت ادىلدىك ءۇشىن اتسالىسىپ، ۇلتىمىزدىڭ قانداي بىرلىكتە، اۋىزبىرشىلىكتە ەكەنىن كورسەتە ءبىلدى. ۇلكەن راحمەت سىزدەرگە!
- سۇحباتىڭا راحمەت!
