مۇسىلماندار قالاي تاماقتانۋ كەرەك؟
استانا. قازاقپارات - قازاق حالقى استى ەرتەدەن قۇرمەتتەپ كەلگەن. حالقىمىزدا «اس ادامنىڭ ارقاۋى» دەگەن ۇلاعاتتى ءسوز بار. استى قالاي قادىرلەگەنىن وسىدان باعامداۋعا بولادى. حالقىمىزدا عاسىرلار بويى سۇزگىدەن وتكەن، جەتىلگەن تاماقتانۋ مادەنيەتى قالىپتاسقان.
ۇلتىمىزدىڭ تاماقتانۋ ءداستۇرى اسىل ءدىنىمىزدىڭ قاعيدالارىمەن تەرەڭ تامىرلاسقاندىعىن كوپتەگەن تاماقتانۋ ادەپتەرىنەن بايقاۋعا بولادى.
قازاق حالقىندا اس ءىشۋ مادەنيەتىنىڭ يسلاممەن ۇندەسكەن مىنانداي مادەنيەت سالتتارى قالىپتاسقان.
حالالدان تاماقتانعان
استى « ءبيسميللا» دەپ باستاعان،
الدىنداعى اسىنا قاناعات ەتكەن،
استى الدىمەن ۇلكەندەر اۋىز تيگەن سوڭ باسقالار العان،
تاماقتى وڭ قولمەن جەگەن،
اس ءىشىپ بولعان سوڭ دۇعامەن اياقتاعان.
سونىمەن قاتار استىڭ تازالىعىنا دا قازاق ايەلدەرى ەرەكشە ءمان بەرىپ تاعامداردىڭ، سۋسىنداردىڭ بەتىن جابىق ۇستاعان. اس دايىنداعاندا قولدارىن جۋىپ، بيسميللا دەپ باستاپ ازىرلەيتىن بولعان. بۇل عاسىرلار بويى قالىپتاسقان ءۇردىس.
اتا- بابالارىمىز استىڭ ادال بولۋىنا اسا ءمان بەرگەن. بابالارىمىز «ىرىزدىق نەسىبەمدى ادالىنان بەرە گور» ۇلى جاراتۋشىدان تىلەك تىلەپ كەلگەن. بۇعان قاراپ- اق، اتا- بابالارىمىزدىڭ ۇرلىق- قارلىقپەن، زورلىق- زومبىلىقپەن ەمەس، تەك قانا ادال ەڭبەكپەن تاۋىپ جەگەن ىرىزدىعىنىڭ باياندى، ءسىڭىمدى بولاتىندىعىن وسيەت ەتكەنىن بىلۋگە بولادى.
ارام اس جايلى ەكى دۇنيە ساردارى ارداقتى پايعامبارىمىز (س. ع. س) : «ارامنان جەلىنىپ- ىشىلگەن نارسە قىرىق كۇن بويى بويىندا ساقتالادى» ، - دەسە، تاعى ءبىر حاديسىندە: «ادال جەۋ - ساۋاپ، ارام جەۋ - كۇنا» دەپ، حارام استان مەيلىنشە قاشىۇقبولۋدى ۇندەيدى. سونىمەن قاتار اللا تاعالا قاسيەتتى قۇراندا «باقارا» سۇرەسىنىڭ 172-اياتىندا «سەندەرگە بەرگەن ريزىق- نەسىبەلەرىمىزدىڭ ادالىنان جەڭدەر» - دەگەن. ادال اس قايىر، بەرەكەتتى دەپ ءامىر ەتكەن.
قۇراندا: «جەڭدەر، ىشىڭدەر، ءبىراق ىسىراپ ەتپەڭدەر» («اعراف» سۇرەسى، 31-ايات) ، - دەپ ءامىر ەتتى.
ارداقتى پايعامبارىمىزدىڭ (س. ع. س. ) حاديستەرىنە تاماقتانۋ ادەبىندە: «تاماققا وتىرماستان الدىن جانە كەيىن قولدى جۋۋ: «تاماقتىڭ بەرەكەتى اس ىشۋدەن الدىن جانە كەيىن قولدى جۋۋدا» دەپ وسيەت ەتكەن.
سونىمەن قاتار استى كوپشىلىكپەن بىرگە ءىشۋدىڭ ماڭىزدىلىعىن ەرەكشە اتاپ وتكەن. پايعامبارىمىز (س. ع. س) : «كوپشىلىكتە بەرەكەت، بولىنۋدە ازاپ بار» ، دەپ استى بىرگە وتىرىپ ىشۋدەگى بەرەكەتتى، ادامدار اراسىنداعى ىنتىماقتى، تاتۋلىقتى وسيەت ەتكەن.
اسىمىز ادال بولىپ، بەرەكەمىز بۇزىلماعاي!
يبراگيم قاجى ەركىنباي
ش ق و «شەمونايحا اۋداندىق مەشىتىنىڭ» باس يمامى
Baq.kz