قىزدى الىپ قاشۋ تۋرالى ءدىنىمىز نە دەيدى؟

 قىز الىپ قاشۋ دا سول سياقتى. پايعامبارىمىز (س. ع. س. ) قوشتاسۋ قاجىلىعىندا مينا جازىعىندا تۇرىپ، قۇرباندىق كۇنى: «راسىندا، سەندەردىڭ قاندارىڭ، مال- دۇنيەلەرىڭ جانە ار- نامىستارىڭ ءبىر- بىرىڭە وسى قاسيەتتى (مەككە) قالاسى، وسى قاسيەتتى (قاجىلىق) ايى، وسى قاسيەتتى (قۇربان ايت) كۇنىندەي قاستەرلى (قول سۇعۋعا تىيىم ەتىلەدى) » ، - دەپ ادام ار- نامىسىنىڭ قانشالىقتى قاستەرلى ەكەندىگىن ەسكەرتكەن.

سونىمەن قاتار، قازاقستاننىڭ اتا زاڭى بويىنشا دا مۇنداي ارەكەت قىلمىس سانالادى. ادام ۇرلاۋ جانە باس بوستاندىعىنان ايىرۋ زاڭمەن جازالانادى.

حالقىمىزدا «قىز مۇراتى - كەتۋ» دەگەندەي، تەڭىن تاپقان قىزدىڭ جولىن بايلاماۋ ءداستۇرى تاعى بار. بۇل - شاريعاتقا نەگىزدەلگەن ءداستۇر. شاريعاتتا «ەڭ جاقىن ءۋالي ۇزاق ساپاردا بولسا، قىزدىڭ تەڭىن كۇتتىرمەۋ ءۇشىن كەيىنگى ءۋالي تۇرمىسقا بەرەدى» دەپ ايتىلعان. ماسەلەن، قىزدىڭ جاقىن تۋىستارى قايتىس بولسا، قىزدى ايتتىرىپ كەلۋ ەرسى سانالادى.

قازالى ۇيدە ءبىراز ۋاقىتقا دەيىن قۇدا كۇتۋ سياقتى قۋانىشتى شارالار جاسالمايدى. ءبىراق، قىزدىڭ باعىن بايلاماۋ ءۇشىن انا- اتاسى ءوز باتالارىن بەرەدى دە «قىز قاشىپ» كەتەدى. الايدا، بۇل قىزدى زورلىقپەن الىپ قاشۋ ەمەس. قىزدى تۇرمىسقا ەشكىم ماجبۇرلەپ بەرە المايدى.

نەكە ماسەلەسىندە قىزدىڭ ءوزى شەشىم قابىلدايدى ءتىپتى، اكەسى دە ەرىكسىز تۇرمىسقا بەرە المايدى. يبن ابباس (ر. ا. ) : «ءبىر قىز اللا ەلشىسىنە (س. ع. س. ) كەلىپ اكەسى ەركىنەن تىس تۇرمىسقا بەرىپ جاتقانىن ايتىپ شاعىمدانادى. سوندا پايعامبار (س. ع. س. ) قىزعا وزىنە تاڭداۋ جاساۋعا رۇقسات ەتەدى» ، - دەپ ريۋايات ەتەدى.