افينى وليمپياداسىنىڭ جۇلدەگەرى س. فيليمونوۆ: ىشىمدىكتى تاستادىم، سپورتقا ورالسام دەيمىن

تالدىقورعان. قازاقپارات - تالدىقورعان قالاسىنداعى تەحنيكالىق قىزمەت كورسەتۋ ورتالىقتارىنىڭ (س ت و) بىرىندە كولىك جوندەيتىن سەرگەي فيليمونوۆتىڭ تاعدىرى كىمگە بولسا دا وي سالار ەدى.

بۇل - ءبىر كەزدەگى اتاعى الەمگە جايىلعان سپورتشى، افينى وليمپياداسىندا قازاقستاننىڭ داڭقىن شىعارىپ، كوك تۋدى جەلبىرەتكەن زىلتەمىرشى سەرگەي فيليمونوۆ.

وكىنىشتىسى ءبىر كەزدەرى باسىندا باق تا، قاسىندا قولپاشتار دوسى دا بولىپ، جالعاندى جالپاعىنان باسقان اتاقتى اۋىر اتلەت قازىر سپورتتى س ت و- عا ايىرباستاعان. «قۇرمەت» وردەنىنىڭ يەگەرى، 2004 -جىلى افينىدا وتكەن وليمپيادا ويىندارىنىڭ كۇمىس جۇلدەگەرى، اۋىر اتلەت فيليمونوۆتىڭ كولىك مايىنا شىلانا شارشاعان ءتۇرىن كورىپ، ءبىز دە تاڭدانىسىمىزدى جاسىرا المادىق.

«قازاقپارات» ح ا ا تىلشىسىنە بەرگەن سۇحباتىندا سەرگەي سۇيىكتى ىسىنە - اۋىر اتلەتيكاعا قايتا ورالعىسى كەلەتىنىن ايتىپ قالدى. سوزىنە قاراعاندا، 10 جىلعا جۋىق ۋاقىتتان بەرى سپورتتان قول ۇزگەن چەمپيون ءالى دە بابىنا كەلە الاتىن سەكىلدى. 2004 -جىلى افينى وليمپياداسىندا كۇمىس جۇلدە يەلەنىپ، الەمدىك دودالاردا دۇركىن- دۇركىن چەمپيون اتانعان سپورتشى قازىر كولىك جوندەۋمەن كۇن كورىپ ءجۇر.

ايتۋىنشا، وليمپيادادان كەيىنگى قۇرمەت-قوشەمەت وعان جاقپاپتى. 2005 -جىلى جول كولىك اپاتىنا ۇشىراعان. چەمپيون تالدىقورعان- ۇشتوبە تاس جولىنىڭ بويىندا ادام قاعىپ، 23 جاستاعى جىگىتتىڭ ولىمىنە سەبەپشى بولعان ەكەن. قايتىس بولعان ادامنىڭ تۋىستارى 29 جاستاعى چەمپيوندى كەشىرگەن دە كورىنەدى. الايدا، زىلتەمىرشى فيليمونوۆقا بۇل جايت پسيحولوگيالىق جاعىنان اۋىر سوققى بولدى. سونىڭ سالدارىنان قاتتى كۇيزەلىسكە ءتۇستى. ىشىمدىككە سالىنىپ كەتتى. سپورتپەن قوشتاستى. وتباسىمەن دە ايىرىلىسقان. قازىر سەرگەي ىشىمدىكتى اۋىزىما دا المايمىن دەيدى. سالاۋاتتى ءومىر سالتىن ۇستانا باستاعان.

- سەرگەي، شىنىمدى ايتسام، ءبىراز تاڭىرقاپ تۇرمىن. نە سەبەپتى مۇنداي ءومىر جولىن تاڭدادىڭىز؟ ءسىز اتاعى دارداي چەمپيونسىز، وليمپيادا جۇلدەگەرىسىز عوي...

- ءيا، ءومىر دەگەن ءبىر بۇرالاڭداعان قيسىق جول عوي. ءار ادامنىڭ تاعدىرى ءارقيلى. باق پەن سوردىڭ، بار مەن جوقتىڭ اراسى ءبىر-اق قادام. ونى باسىڭا قارا بۇلت ۇيىرىلگەندە عانا تۇيسىنەسىڭ. شىنىمدى ايتسام، مەنىڭ ءومىرىم وسىلاي كۇرت وزگەرەدى دەپ ويلاماعان ەدىم. مەندە ءبارى بولدى. اتاق تا، اقشا دا، داڭق تا، دوس تا، سىي دا، قۇرمەت تە بولدى. ءبىراق، بارىنەن ءبىر-اق ساتتە ايىرىلدىم. ءىشىپ كەتتىم. ءتىپتى باسپانامدى (افينى وليمپياداسىنداعى جۇلدەسىنە وراي الماتى قالاسىنان ءۇش بولمەلى پاتەر بەرىلگەن - رەد.) دا ىشكىلىككە سالىپ جىبەردىم. سەنسەڭىز مەن ءتىپتى ءوزىمنىڭ مەدالدارىمنىڭ قايدا ەكەنىن دە بىلمەيمىن.

- سپورتقا قايتىپ ورالعىڭىز كەلە مە؟

- ارينە! ءبىراق ونداي مۇمكىندىك بار ما ەكەن؟! مەنىڭ ەندى جارىستارعا قاتىسپايتىنىم بەلگىلى، جاسىم دا كەلىپ قالدى. ايتسە دە، مەنەن جاقسى جاتتىقتىرۋشى شىعادى، بولاشاق چەمپيونداردى تاربيەلەي الامىن. شاقىرسا، باراتىن دا ەدىم. الايدا، ماسەلەنىڭ ەكىنشى جاعى دا بار، ول تولەنەتىن ەڭبەكاقىنىڭ تومەندىگى. مەن قازىر كولىك جوندەپ ءجۇرىپ، 200 مىڭ تەڭگە توڭىرەگىندە تابىس تابامىن. ال بىزدەگى باپكەرلەر وسىنىڭ جارتىسىن عانا الادى. دەسە دە، قازىر مەنەن كوپتەگەن ارىپتەستەرىم كەلىپ، ويلارىمەن ءبولىسىپ، اقىل-كەڭەس سۇراپ وتىرادى. سوندىقتان دا، مەن ەڭ قۇرىعاندا جاتتىقتىرۋشىنىڭ كەڭەسشىسى بولىپ قىزمەت جاساعىم كەلەدى. - قازىر قايدا تۇرىپ جاتىرسىزدار؟

- وتباسىممەن قايتا تابىستىم. سوناۋ قاساڭ جىلدارى ايىرىلىسىپ كەتكەنبىز. قازىر ايەلىمنىڭ ۇيىندە، ءبىر وتباسى بولىپ تۇرىپ جاتىرمىز. ەكى بالام بار. قىزىم 14 تە، ۇلىم 12 دە. بالالارىم دا سپورتقا جاقىن. قىزىم كاراتەمەن اينالىسادى.

- ءسىزدىڭ تاعدىرىڭىز تۋرالى كوپشىلىك جۇرت بىلە بەرمەيدى. وسى ۋاقىتقا دەيىن قايدا بولدىڭىز؟

- شىنىمدى ايتسام، مەن قازىر قازاقستان ازاماتى ەمەسپىن. ءومىرىمنىڭ قيىن ساتتەرىندە رەسەيگە قونىس اۋداردىم. ءالى دە سول ەلدىڭ ازاماتتىعىندامىن. ەندى قايتادان ءوزىمنىڭ تۋعان جەرىمنىڭ، قازاقستاننىڭ ازاماتتىعىن العىم كەلەدى.

- قازىر سپورتتى، اسىرەسە وسى زىلتەمىرشىلەرگە قاتىستى دوپينگ داۋىنا بايلانىستى نە ايتار ەدىڭىز؟

- راسىندا ءبىزدىڭ سپورتشىلارعا وبال بولدى. «ساياسات» دەيدى. مەنىڭ ويىمشا، ساياسات ەمەس. قاتەلىك كەتكەن بولار. بۇرىن ونداي ەمەس ەدى، قازىر ءبارى قيىنداپ كەتتى. چەمپيونداردىڭ ساعى سىنباسا دەيمىن. نەگىزىندە چەمپيون دەگەن اتاق ەڭ قۇرمەتتى اتاق. ونى يەلەنىپ قانا قويماي، لايىقتى الىپ ءجۇرۋ دە كەرەك. ال ناقتى چەمپيون ەكەنىڭدى تەك 10 جىلدان كەيىن عانا ايتا الاسىڭ. سەبەبى، كەز-كەلگەن حالىقارالىق ۇيىم وسى ۋاقىت ارالىعىندا سپورتشىنىڭ دەنساۋلىعىن تەكسەرۋگە قۇقىلى. ال سوڭى وسىلاي اياقتالىپ جاتسا، وكىنىشتى-اق. سوندىقتان، چەمپيونمىن دەپ بىردەن ارقانى كەڭگە سالۋعا بولمايدى. 10 جىل كەرەك، چەمپيون ەكەنىڭدى دالەلدەۋ ءۇشىن.

- ارمانىڭىز نە؟

- ارمانىم - حالقىمنىڭ سەنىمىنە قايتا كىرۋ. وتباسىمدى ورنالاستىرىپ، ءوزىمنىڭ قابىلەتىمە ساي تۇراقتى جۇمىس تاپقىم كەلەدى. مەنىڭ وسى كولىك جوندەيتىن جۇمىسىما تىلشىلەردەن، جۋرناليستەردەن باسقا بىردە-ءبىر ادام «سەرگەي، سەن چەمپيونسىڭ عوي» دەپ ىزدەپ كەلگەن ەمەس. ءبىراق، مەن قازىر كىمگە كەرەكپىن؟!

ءدال وسىلاي دەپ ويىن اياقتاعان سەرگەي فيليمونوۆ، ومىرىندەگى قارا جولاقتى كەزدەرىن قايتا ەسىنە العىسى كەلمەدى. ول سۇيىكتى سپورتىنا قايتا ورالعىسى كەلەدى. قازاقستاننىڭ جاس زىلتەمىرشىلەرىن جاتتىقتىرعىسى، چەمپيوندار شىعارعىسى كەلەدى. سەرگەي فيليمونوۆ الماتى وبلىسى قاراتال اۋدانى ۇشتوبە قالاسىندا 1975 -جىلى دۇنيەگە كەلگەن. اۋىر اتلەتيكاعا قىزىققان بالا سەرگەي 9 جاسىنان باستاپ وسى سپورت تۇرىمەن اينالىستى. ول قازاقستان اتىن الەمگە تانىتتى. 2004 -جىلى افينى وليمپياداسىنىڭ كۇمىس جۇلدەگەرى. 77 كەلى سالماق دارەجەسىندە اۋىر اتلەتيكا بويىنشا الەم رەكوردىن جاڭارتقان، ەۋروپا جانە ازيا چەمپيونى.

اۆتور: سامال قابىشەۆا