بۇگىن بەلگىلى كومپوزيتور، قازاق ونەرىنىڭ ءىرى قايراتكەرى ەركەعالي راحماديەۆتىڭ تۋعان كۇنى
ول سەمەي وبلىسىنىڭ شۇبارتاۋ اۋدانىنداعى بۇل كۇندەرى مادەنيەت دەپ اتالاتىن اۋىلىندا دۇنيەگە كەلگەن. 6- سىنىپتان باستاپ «ۇلگى» ۇجىمشارى مەكتەپ- ينتەرناتىندا وقيدى. 1948 - جىلدىڭ ماۋسىم ايىندا كونسەرتتىك انسامبلمەن نۇرعيسا تىلەنديەۆ، بەكەن جىلىسبايەۆ جانە باياندا وينايتىن كونستانتين وشلاكوۆتار اۋىلعا كەلەدى. ولاردىڭ ويىندا بالقاش ماڭىنداعى اۋىلدارعا ونەر كورسەتۋمەن قاتار، پ. ي. چايكوۆسكي اتىنداعى ۋچيليشەگە دارىندى جاسوسپىرىمدەردى تاڭداپ الۋ ماقساتى دا بار ەدى. جوعارى سىنىپتاردىڭ وقۋشىلارىن تىڭداپ، سىناعان كوميسسيا مۇشەلەرى ولاردىڭ ىشىنەن ەركەعاليمەن قوسا ەسەپتەگەندە تورتەۋىن تاڭداپ الدى.
ەركەعالي 1948 -جىلدىڭ كۇزىندە دومبىرا كلاسى بويىنشا مۋزىكالىق ۋچيليشەنىڭ وقۋشىسى بولىپ قابىلداندى. ۋچيليشەنى ويداعىداي ءتامامداعان ەركەعالي 1952 -جىلدىڭ جازىندا ەمتيحانداردى جاقسى تاپسىرىپ، كونسەرۆاتوريا ستۋدەنتى اتاندى. ول قابىلداۋ سىنىندا قوبىزعا ارنالعان «تريو» پەساسىن جانە «جاسىل ورمان» ءانىن ورىندادى. ەندى ەركەعالي ل. حاميديدىڭ ۇسىنىسىمەن پروفەسسور ەۆگەنيى برۋسيلوۆسكيدىڭ كلاسىندا ونەرىن جەتىلدىرۋگە كىرىستى. 1957 -جىلى ەركەعالي راحماديەۆ ءوزىنىڭ ديپلومدىق جۇمىسى رەتىندە مەملەكەتتىك ەمتيحان كوميسسياسىنىڭ الدىنا «قامار سۇلۋ» وپەراسىنىڭ ءبىرىنشى ءبولىمىن ۇسىندى. ونىڭ ۇستازى ە. برۋسيلوۆسكي كەلەشەك قازاقستاننىڭ كورنەكتى كومپوزيتورى بولاتىندىعىن تانىعان- دى. وسى باعىتتا ءبىلىمىن دامىتا ءتۇسۋ ءۇشىن ە. راحماديەۆ پ. ي. چايكوۆسكي اتىنداعى ماسكەۋ كونسەرۆاتورياسىنا ءبىر جىلدىق ءتالىم الۋعا كەلدى.
1962 - جىلى ماسكەۋدە جاس كومپوزيتورلار كونكۋرسىندا ەركەعالي راحماديەۆتىڭ «بالقاشتاعى كەش» اتتى حورعا ارنالعان پوەماسى ءبىرىنشى دارەجەدەگى ديپلوممەن باعالاندى. «قامار سۇلۋ» وپەراسىنىڭ 1963 - جىلدىڭ 15-ساۋىرىندە اباي اتىنداعى ق م ا و ب تەاترىندا قويىلۋى ونى ۇلكەن شىعارماشىلىق شابىتقا جەتەلەيدى. 1970 -جىلى كومپوزيتور وركەستردىڭ قولداۋىمەن ترۋبادا ورىندالاتىن «سكەرتسونى» ۆوكالدىق- حورەوگرافيالىق « قىزىل كيىز ءۇي» كومپوزيتسياسىن، م. اۋەزوۆكە ارنالعان ليريكالىق پوەما- رەكۆيەمىن، «اياستان» اتتى كانتاتاسىن جانە درامالىق قويىلىمدارعا ارنالعان «قاباعان يت» ، «اكە تاعدىرى» ، «سۇحباتتاسۋ» مۋزىكالارىن جارىققا شىعاردى. 1972 -جىلى وپەرا «الپامىس» ءتامامدالدى، وعان ىلەسە شىعارىلعان سيمفونيالىق كۇي «دايراباي» وعان ۇلكەن جەتىستىك اكەلدى. 1980 -جىلى ق. مۇحامەدجانوۆتىڭ ليبرەتتوسى بويىنشا «تىڭ تۋرالى» جاڭا وپەرانى ومىرگە اكەلدى. 1980- جىلدارى ەركەعالي راحمادييەۆتىڭ ترۋبالىق وركەستردىڭ قوستاۋىمەن جانە سكريپكاعا ارنالعان، وركەستر دەمەۋىمەن ورىندالاتىن كونتسەرتتىك ەكى شىعارماسى تاعى دا ومىرگە كەلدى.
شاھيماردان ابىليەۆتىڭ ورىنداۋىندا ابايدىڭ ولەڭدەرىنە جازىلعان رومانستار تىزبەگى تۇتاستاي بىرنەشە تەاتر ساحنالارىندا تىڭداۋشىلاردى باۋراپ الدى ەركەعالي راحماديەۆتىڭ ءابىش كەكىلبايەۆتىڭ ليبرەتتاسىنا سۇيەنگەن «ابىلاي حان» اتتى ەپيكالىق وپەراسى ەكى بولىمنەن تۇرادى. مۇندا بۇحار جىراۋ مەن ابىلاي حاننىڭ بەينەسى وپەرانىڭ نەگىزگى تاقىرىبى. كومپوزيتور قانداي مۋزىكا جانرىندا بولماسىن جازىلعان شىعارمالارىندا جاڭالىق ءادىسىن، ەستە قالاتىن تىڭ قاتپارلاردى اۋدارادى. ونىڭ ءاربىر شىعارماسى (وپەرالار، كونتسەرتتەر، سيمفونيالىق پوەمالار، كۇيلەر، كانتاتالار، اندەر جانە رومانستار) رەسپۋبليكانىڭ مادەني ومىرىندە ايىرىقشا ورىن الادى.
قىزدار پەداگوگيكالىق ينستيتۋتىندا وقىتۋشى بولعان. 1958-1959 -جىلدارى الماتى كونسەرۆاتورياسىندا فولكلور كابينەتىن باسقاردى، جامبىل اتىنداعى قازاق مەملەكەتتىك فيلارمونياسىنىڭ جەتەكشىسى، 1961-1965 -جىلدارى قازاق ك س ر- ءنىڭ مادەنيەت مينيسترلىگىندە كوركەمونەر باس باسقارماسىنىڭ باستىعى، ال 1966 -جىلى اباي اتىنداعى وپەرا جانە بالەت تەاترىنىڭ ديرەكتورى بولىپ تاعايىندالدى. 1967 -جىلى قۇرمانعازى اتىنداعى كونسەرۆاتوريانىڭ رەكتورى، 1968 -جىلى قازاقستان كومپوزيتورلار وداعىنىڭ ءتوراعاسى جانە ك س ر و كومپوزيتورلار وداعىنىڭ حاتشىسى. پروفەسسور ەركەعالي راحماديەۆتىڭ ۇستازدىعىمەن ءو. نەسىپحانوۆ، ت. قاجىعاليەۆ، س. ەركىمبەكوۆ، و. جانياروۆ، س. روماشەنكو، ۆ. ستريگوتسكي، م. تايمەنكەيەۆ جانە باسقا دا دارىندى كومپوزيتورلار كونسەرۆاتوريانى ءتامامدادى. 1991-1993 - جىلدار ارالىعىندا ق ر مادەنيەت ءمينيسترى. جەمىستى ەڭبەكتەرى ءۇشىن «ەڭبەك قىزىل تۋ»، «حالىقتار دوستىعى»، «وتان» وردەندەرىمەن، بىرنەشە مەدالدارمەن، قازاق ك س ر- نىڭ جانە ارمەنيا، وزبەكستان، ەستون رەسپۋبليكالارىنىڭ، تاتار اۆتونوميالىق رەسپۋبليكاسىنىڭ ماقتاۋ گراموتالارىمەن ماراپاتتالعان. 1966 - جىلى وعان قازاق ك س ر- نىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن مادەنيەت قايراتكەرى، 1975 - جىلى حالىق ءارتىسى، 1981 - جىلى ك س ر و حالىق ءارتىسى اتاعى بەرىلدى، ال 1980 - جىلى قازاق ك س ر مەملەكەتتىك سىيلىعى تاپسىرىلدى. 2010 - جىلى قازاقستاننىڭ ەڭبەك ەرى اتاندى. ەركەعالي راحماديەۆ 2013 - جىلى 9 - ساۋىردە الماتىدا دۇنيەدەن ءوتتى.
