بۇل كۇنى قارىمدى قالامگەر، سۋرەتكەر اقىن ءىلياس جانسۇگىروۆ دۇنيەگە كەلگەن
ول الماتى وبلىسىنىڭ اقسۋ اۋدانىندا تۋعان. تاشكەنتتەگى ەكى جىلدىق مۇعالىمدىك كۋرستى ءبىتىرىپ، ءوز اۋىلىندا مۇعالىم بولعان. ودان كەيىن از ۋاقىت «ءتىلشى» گازەتىندە ىستەپ، ۆەرنىيداعى قازاق اعارتۋ ينستيتۋتىنىڭ مەڭگەرۋشىلىگىنە تاعايىندالدى. ماسكەۋدەگى كوممۋنيستىك جۋرناليستيكا ينستيتۋتىن بىتىرگەن سوڭ «ەڭبەكشى قازاق» گازەتىندە قىزمەت اتقاردى. 1932-1934-جىلدارى - قازاقستان جازۋشىلار وداعى ۇيىمداستىرۋ كوميسسياسىنىڭ ءتوراعاسى. 1933-1936-جىلدارى قازاق ك س ر ورتالىق اتقارۋ كوميتەتىنىڭ مۇشەسى بولدى. 1938-جىلى ساياسي قۋعىن-سۇرگىن ناۋقانىنىڭ قۇربانى بولدى.
ءى. جانسۇگىروۆتىڭ شىعارماشىلىعى كوپ قىرلى، الۋان سىرلى. ول پوەزيا، پروزا، دراما سالاسىندا ءونىمدى ەڭبەكتەنىپ، وزىندىك قولتاڭباسى ايقىن كوركەم شىعارمالاردىڭ مارجان شوعىرىن دۇنيەگە كەلتىرگەن قارىمدى دا تەگەۋرىندى قالامگەر. ونىڭ شىعارمالارىنا ارقاۋ بولعان تاقىرىپ ورىستەرى دە الۋان ءتۇرلى. پوەزيا، پروزا، دراما سالالارىنداعى شىعارمالارىنا ءوزى عۇمىر كەشكەن ورتاداعى ناقتىلى ءومىر كورىنىستەرىنەن باستاپ، تاريحي تاقىرىپقا دەيىن ارقاۋ بولىپ وتىرادى.
قانداي تاقىرىپقا قالام تەربەسە دە ەل قامى، حالىق تاعدىرى، ۇلتتىڭ بولمىس قاسيەتى ونىڭ شىعارمالارىنىڭ التىن ارقاۋى. ونىڭ قالامىنان تۋعان «كۇي»، «دالا»، «كۇيشى»، «قۇلاگەر» سياقتى ون بەسكە جۋىق كولەمدى پوەما قازاق پوەزياسىنىڭ ءىنجۋ مارجانى بولىپ تابىلادى.
ءى. جانسۇگىروۆتىڭ پروزالىق شىعارمالارىنىڭ ىشىندەگى كولەمدىسى - «جولداستار» رومانى. مۇندا قازاق ساحاراسىنداعى ەڭبەك ادامدارىنىڭ تۇرمىس تىرشىلىگىن، ازاتتىقتى كوكسەگەن ارمان اڭسارىن، 1916-جىلعى ۇلت-ازاتتىق كوتەرىلىسىنىڭ ءدۇمپۋىن سۋرەتكەرلىكپەن اشىپ كورسەتەدى. قالامگەر ادەبيەت سىنى مەن اۋدارما سالاسىندا دا ءونىمدى ەڭبەكتەندى. ا. پۋشكيننىڭ كوپتەگەن ولەڭدەرىنە قوسا، «ەۆگەني ونەگين» رومانىن قازاق تىلىنە العاش رەت تولىق اۋداردى. سونداي-اق، م. لەرمونتوۆتىڭ، ا. گوركيدىڭ، ن. نەكراسوۆتىڭ، ۆ. ماياكوۆسكيدىڭ كوپتەگەن شىعارمالارىن قازاق تىلىنە ءتارجىمالادى.
ەلىمىزدە بىرنەشە مەكتەپكە، كوشەگە، اۋدانعا، ەلدى-مەكەنگە، تالدىقورعان قالاسىنداعى جەتىسۋ مەملەكەتتىك ۋنيۆەرسيتەتىنە ءى. جانسۇگىروۆتىڭ ەسىمى بەرىلدى. 1994-جىلى ۋنيۆەرسيتەتتىڭ قارسى الدىنداعى الاڭعا اقىننىڭ قولادان قۇيىلعان ەسكەرتكىشى ورناتىلدى. تالدىقورعاندا اقىننىڭ ءومىرى مەن شىعارمالارىنا ارنالعان ادەبي-مەموريالدىق مۇراجاي جۇمىس ىستەيدى.
