زەرتتەۋ: قازىرگى ۋاقىتتا ارتىق سالماقتىڭ دەنساۋلىققا كەلتىرەر زيانى از
ولار 1970 -جىلداردان بەرگى دانيا تۇرعىندارىنىڭ بويى، سالماعى جانە ءولىم دەڭگەيىن زەرتتەپ وسىنداي تۇجىرىم جاساعان، دەپ حابارلايدى بي- بي- سي اگەنتتىگى.
عالىمداردىڭ زەرتتەۋى Journal of the American Medical Association جۋرنالىندا جاريا ەتىلدى.
ولاردىڭ ويىنشا، قازىرگى ۋاقىتتا ارتىق سالماقتان ءولۋ ازايعان. ول مەديتسينانىڭ دامۋىنا قاتىستى. مىسالى، قازىر دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسى جوعارى قىسىمعا قاتىستى اۋرۋلاردى جاقسى ەمدەيدى.
1970- جىلدارى سەمىزدىككە شالدىققان ادامنىڭ ءولۋ ىقتيمالدىلىعى جوعارى بولعان.
1970- جىلدارداعى دەنە سالماعىنىڭ وڭتايلى يندەكسى، ياعني سالماق پەن بويدىڭ ارا قاتىناسى، ءولۋ قاتەرى تومەن ادامدار ءۇشىن 23,7 بولدى. بۇل بويى 1,83 مەتر، سالماعى 77 كيلوگرام ەر ادامعا نەمەسە بويى 1,65 مەتر، سالماعى 65 كيلوگرام ايەل ادامعا قاتىستى.
1991-1994 -جىلدارى وڭتايلى يندەكس 24,6-عا ءوستى. 2003-2013 -جىلدارى - 27-گە جەتتى. بۇل ەرلەردىڭ وڭتايلى سالماعى 14 كەلىگە، ايەلدەر ءۇشىن - توعىز كەلىگە ارتقان.
الايدا دارىگەرلەر قازىرگە دەيىن ەسكى سارالاۋدى پايدالانادى، وندا 25-تەن جوعارى يندەكس ارتىق سالماقتى، 30-دان جوعارى - سەمىزدىكتى بىلدىرەدى. عالىمدار ولاردى قايتا قاراۋ كەرەك دەپ سانايدى. تولىق ادامدارعا ارتىق سالماعى ءۇشىن ۋايىمداماۋعا جانە ارىقتاۋعا كەڭەس بەرەدى.