شەتەلگە وقۋعا اتتانعان قازاقستاندىق قوس عاشىقتىڭ تراگەديالىق وقيعاسى - فوتو
اۋليە ۆالەنتين كۇنىن تويلايتىن جاستار ءۇشىن بۇل داتا - ماحاببات سيمۆولى ەمەس، وزگە ءدىننىڭ جەتەگىندە كەتەتىندىگى دەپ قاۋىپتەنەدى قوعام بەلسەندىلەرى.
NUR. KZ پورتالى سىزدەرگە قازاقى كىرشىكسىز ماحاببات يەلەرىمەن تانىستىرۋدى ءجون كوردى.
ەل ەسىندە قالعان قايعىلى وقيعانىڭ ءبىرى، 21- عاسىردىڭ «قوزى كورپەش-بايان سۇلۋى» اتانعان بولات پەن اينۇردىڭ ماحابباتى جايلى كوپشىلىك، اسىرەسە، ءوسىپ كەلە جاتقان جاس ۇرپاق بىلە بەرمەيدى.
ەسىمدەرى تاراز قالاسىنداعى جاستار ساياباعىنداعى ەسكەرتكىشكە ويىلىپ جازىلعان قوس عاشىقتىڭ شىنايى تاعدىرلارىن ءبىلۋ ءۇشىن اتا-انالارىمەن تىلدەسكەن ەدىك.
سوناۋ انگليا جۇرتى باس يگەن قازاقى قوس عاشىقتىڭ ماحابباتى جايلى حيقايا قالاي كوپكە تارالدى؟
اقتوبەلىك اينۇر سۇلەيمەنوۆا جانە تارازدىق بولات كارەنتايەۆ «بولاشاق» باعدارلاماسىمەن ۇلى بريتانيانىڭ كارديف ۋنيۆەرسيتەتىندە بىرگە وقىعان. 2005-جىلدىڭ 23- جەلتوقسانىندا ەلگە بەت العان قوس عاشىق اقتوبەگە باكۋ ارقىلى ۇشاتىن اۋە كەمەسىنە وتىرادى. ونداعى ماقساتتارى جاڭا جىل قارساڭىندا اتا-انالارىنىڭ رۇقساتىن الىپ، شاڭىراق قۇرۋ ەدى.
الايدا، اسپانعا كوتەرىلگەن ۇشاق بىرەر ساتتەن سوڭ وتقا ورانىپ، كاسپي تەڭىزىنىڭ ارعى جاعالاۋىندا اپاتقا ۇشىراعان ەدى. سۇڭگۋىرلەر تەڭىزدەن مارقۇمداردىڭ دەنەلەرىن الىپ شىققاندا تاڭدانىستارىن جاسىرا المادى.
سەبەبى، ومىرلەرىنىڭ سوڭعى ءساتىن سەزگەن بولات پەن اينۇر و دۇنيەگە اتتانسا دا ءبىر-بىرىنەن اجىراماپ قالماس ءۇشىن قۇشاقتاسىپ، وزدەرىن ورىندىق بەلبەۋىمەن بايلاپ تاستاعان ەكەن. قۇتقارۋشىلار قوس مۇڭلىقتىڭ مۇردەلەرىن تاپقان ساتتە دە ولاردىڭ قۇشاقتاسقان بويى كوز جۇمعاندارى بەلگىلى بولدى. سودان بەرى 10 جىلدان استام ۋاقىت ءوتتى. الايدا، ارماندارى بۇل دۇنيەدە ورىندالماعان جاستاردىڭ اتا-انالارى وزدەرىن «ماڭگىلىك قۇداي قوسقان قۇدامىز» دەپ سانايدى.
«ءبىز ماڭگىلىك قۇدامىز. سەبەبى، بالالارىمىز قايتىس بولىپ، دەنەلەرىن جەر قويناۋىنا تاپسىرعان سوڭ ۇيگە بولاتتىڭ اكەسى امانگەلدى حابارلاستى. «بولاتتىڭ ارمانى ەدى، اينۇرعا قۇدا ءتۇسىپ، ۇيلەنۋ. ەندى ولاردى اللا تاعالا و دۇنيەدە قوسار دەپ ۇمىتتەنەمىن. الايدا بالامنىڭ سوڭعى تىلەگىن ورىندايىن قىزىڭىزعا قۇدا ءتۇسىپ بارايىن»، - دەدى.
ءبىز قارسى بولمادىق. وسىلايشا 2006-جىلى 1- قاڭتار كۇنى بولاتتىڭ اتا-اناسى جانە اعا جەڭگەسى كەلىپ، كادىمگى قۇدالىق ءراسىمىن وتكىزدىك. اراعا اپتا سالىپ بىزدە تارازعا بارىپ، قۇدانىڭ وتباسىسىمەن تانىسىپ قايتتىق. ومىردە بالالارىمىز بولماسا دا، كادىمگى قازاقتىڭ قۇدا ءتۇسۋ ىرىمىن تۇگەلدەي وتكەردىك. سودان بەرى ەكى جاق جاقسى ارالاسامىز.
قۇداعيىممەن اپتا سايىن حابارلاسىپ، قۋانىش پەن قايعىسىنا ورتاقتاسىپ، بىرىگىپ كەتتى. بارلىق جەرگە ءبىزدى قۇدالارىمىز دەپ تانىستىرادى. بىزدە قوناققا كەلگەن ولاردى كوپشىلىككە قۇداي قوسقان قۇدام دەپ قوشەمەت كورسەتەم»، - دەيدى اينۇر سۇلەيمەنوۆانىڭ اناسى شولپان سۇلەيمەنوۆا.
و دۇنيەگە اتتانعاندا دا قۇشاقتارى اجىراماعان جاستاردى بىرگە جەرلەيىك دەگەن تۋىستاردا وي بولعان ەكەن. الايدا يمامدار بۇل دۇنيەدە قوس عاشىقتىڭ نەكەسى قيىلماعاندىقتان بىرگە جەرلەۋ شاريعات زاڭىنا قايشى دەپ رۇقسات بەرمەگەن.
«اللا تاعالا ادال ماحاببات يەلەرىن و دۇنيەدە قوسادى دەگەن سوڭ اينۇردى تۋعان اۋىلى قوبدادا، ال بولاتتى تارازدا جەر قايناۋىنا تاپسىردىق. الايدا، ەكى جاق ءجيى حابارلاسىپ، بالالاردىڭ جامباستارى جەرگە ءبىر كۇندە ءبىر مينۋتتا تيسە ەكەن دەپ سوڭعى ساپارلارىندا ءبىر ساتتە جاسادىق»، - دەيدى انا.
اينۇر مەن بولاتتىڭ قازاسىنا تەك اتا-انالارى عانا ەمەس، ولاردى تانيتىن جانداردىڭ ءبارى، ءتىپتى بۇكىل ەل قايعىرعان ەدى. تالانتتى، تالاپتى، قاجىرلى ەكى جاس - ءوز اۋلەتتەرى ءۇشىن دە، جۇزدەگەن دوستارى، قىزمەتتەس- ارىپتەستەرى ءۇشىن دە ۇلكەن ءۇمىت سيمۆولىنا اينالعان جاندار بولدى. پاك سەزىمنىڭ سيمۆولىنا اينالعان قوس مۇڭلىق اينۇر مەن بولاتتىڭ ەسىمدەرىن ەستە قالدىرۋ جولىندا كوپ ىستەر قولعا الىندى. سولاردىڭ الدى بولىپ ەكى جاس ءبىلىم العان ۇلى بريتانياداعى جوعارعى وقۋ ورنى. ولار ومىردەن وزعان، تالاپتى دا تاربيەلى، قوس عاشىقتىڭ قۇرمەتىنە ۇزدىك تالىمگەرلەرگە ارناپ «اينۇر مەن بولات» اتىنداعى ستەپەنديا دايارلاعان.
بۇل ءۇردىس ءالى كۇنگە دەيىن جالعاسىن تاۋىپ كەلەدى. سونداي-اق 2007-جىلى اينۇر مەن بولات ەسىمدەرىن ەستە قالدىرۋ ماقساتىندا تارازدا ولاردىڭ اتىمەن «عاشىقتار اللەياسى» اشىلىپ، وسى اللەيادا «ماحاببات سيمۆولى» مونۋمەنتى (ءمۇسىنشى - ك. كاكىموۆ) بوي كوتەردى.
وزدەرى وقىعان مەكتەپتەردە ولاردىڭ اتىنا مۇراجايلار اشىلدى. 2008-جىلى الماتى وبلىسى تالعار اۋدانىنداعى «ءماسىمحان بەيسەبايەۆ» اتىنداعى اگروبيزنەس جانە مەنەدجمەنت كوللەدجىندە اينۇر سۇلەيمەنوۆا مەن بولات كارەنتايەۆ اتىنداعى ستيپەنديالار تاعايىندالدى.
الماتى قالاسىنداعى بۇرىنعى «يۋجنىي» ساياباعى ەندى «ماحاببات ساياباعى» اتالىپ، ونىڭ جانىنان «بولات پەن اينۇر اتىنداعى اللەيا» اشىلدى. قازىر قازاقتىڭ ۇلان-بايتاق جەرىندەگى وزەننىڭ ءبىرى - ەرتىستىڭ بويىن جاعالاپ «بولات كارەنتايەۆ» اتتى جۇك كەمەسى ءجۇزىپ ءجۇر.
«ءبىلىم دەسە ىشكەن اسىن جەرگە قوياتىن بالا ەدى. ۋاقىتىن بوسقا وتكىزۋ دەگەندى بىلمەيتىن ونىڭ كارديف ۋنيۆەرسيتەتىن بىتىرگەننەن كەيىنگى ماقساتى - استانادا اۋىلدان كەلگەن بالالارعا ارناپ اعىلشىن تىلىندە جەكە مەكتەپ اشۋ ەدى. «ماما - ءبىلىمسىز ادامنىڭ قادامى قىسقا. اۋىلداعى بالالارعا دەيىن شەتەل تىلىندە ەركىن سويلەپ ءبىلۋ كەرەك» دەيتىن.
كىشكەنە اۋىلدا وسكەن اينۇر اۋىلدان شىققان قابىلەتتى بالالاردىڭ بيىك ماقساتتارعا قول سوزۋىنا كومەكتەسسەم دەپ ارماندادى. ول ارمانىنا جەتە الماي كەتتى عوي. ايتكەنمەن، اينۇر اتىنداعى ستيپەنديانىڭ جىل سايىن ءبىر ۇزدىك وقۋشىعا ۇلكەن كومەك بوپ وتىرعانىن ويلاۋدىڭ ءوزى ماعان جۇبانىش»، - دەيدى اينۇردىڭ اناسى شولپان سۇلەيمەنوۆا.
اينۇر مەن بولاتقا ارناپ تالاي اقىن قالام تەربەدى. سونىڭ ءبىرى جانات تولەندىنىڭ «وكىنىش» جىرىن نازارلارىڭىزعا ۇسىنامىز.
پەرىشتە بولىپ پەيىشكە كەتتى ۇشىپ
تەمىر سۇڭقار وتقا ورانىپ بوز بوران،
شىرقاۋ كوكتە قاق ءبولىندى ورتادان!
اقتى سوسىن كوك كاسپييگە قۇلديلاپ،
قانداي دۇشپان وق اتتى ەكەن تاسادان؟!
قانداي زۇلىم بۇل اپاتتى جاساعان؟!
* * *
اق لاينەرگە اق تىلەگىن قوسا ارتىپ،
كەلە جاتقان بولات-اينۇر - قوس عاشىق!
ارماندارى الىپ ەدى جاستاردىڭ،
تىلەكتەرى - ماڭگى ءوتۋ جۇپتاسىپ!
ءبىراق، ءبىراق... اعىپ ءتۇستى قوس جۇلدىز،
وتقا ورانعان اق لاينەرمەن استاسىپ!
كەتتى ولار قۇشاقتارىن ايىرماي،
بۇل فانيمەن ماڭگىلىككە قوشتاسىپ!
* * *
...قيىن بۇگىن، تاعدىرلارىن بايانداۋ،
كەتتى-اۋ جاستار كورگەن تۇستەي، ويانباي!
بولات-اينۇر - ارمان قۋعان قوس عاشىق،
تاريحتاعى قوزى مەنەن بايانداي!
قايران جاستار، بال-بۇل جانعان جۇزدەرىڭ،
كورىنبەيتىن قۇر ەلەسكە اينالدى-اۋ!
