جاھاندىق جىلىنۋعا اعاشتارى كىنالى - زەرتتەۋشىلەر
دەپ جازادى Science باسىلىمى.
1750-1850 - جىلدارى كوپ كەسىلە باستاعان ەۋروپاداعى ورمان كۇرت ازايىپ كەتكەن (190 000 ك م 2). الايدا 1850-2013 - جىلدارى نەگىزگى ەنەرگيا كوزدەرىنە كومىر، مۇناي، گازدى پايدالانۋدىڭ ارقاسىندا ەۋروپادا ورمان الاڭى ەكى ەسەگە جۋىق ۇلعايعان.
بۇل جەرلەرگە جىلدام كوكتەيتىن، ەكونوميكالىق باعالى تۇقىمدى اعاشتار وسىرىلە باستادى.
الايدا بۇل ساياسات جاھاندىق جىلىنۋعا الىپ كەلۋدە. بىرىنشىدەن، ورماندى تازالاۋ اتموسفەراعا جاپىراقتا، ءولى اعاشتاردا جانە توپىراقتا بولعان كومىرتەك بولىنۋىنە ىقپال ەتەدى. ەكىنشىدەن، قىلقان جاپىراقتى اعاشتار عارىشتان كەلەتىن كۇن رادياتسياسىنىڭ مولشەرىنە - البەدوعا ەلەۋلى اسەر ەتەدى. قاراعاي، شىرشالار ەمەن، شامشاتقا قاراعاندا، جىلۋدى كوبىرەك قابىلدايدى.
«قازىرگى اعاشتار 18 - عاسىرداعى ورماندارعا قاراعاندا كومىرقىشقىلدى ەكى ەسە از قابىلدايدى. قىلقان جاپىراقتى اعاشتاردىڭ كوپتىگى ەۋروپانى 0,12° «جىلىتتى». بۇل ءوسىم وتىننىڭ قازىلىپ الىناتىن تۇرلەرىن جاعۋدان جاھاندىق جىلىنۋعا ىقپال ەتەتىن اسەردىڭ شامامەن 6 پايىزىنا تەڭ»، - دەپ مالىمدەدى ماقالانىڭ اۆتورى كيم ناۋدتس.