قازاق نەگە قىز ماقتامايدى نەمەسە فرانسۋزدار قالاي بۇزىلدى؟
الپاۋىتتاردىڭ ءوز پايداسىنا شەشىلەر اقپاراتتىق سوعىس، ەكونوميكالىق كىرىپتارلىق، بيولوگيالىق- حيميالىق، ۋلاۋ ءھام بەلگىلى ءبىر ۇلتتاردى ۇلتتىق بولمىسىنان ايىرىپ ءوز دەگەندەرىنە جەتەر زىميان سوعىستار كۇن سايىن وزگەشە تاسىلدەرمەن دامىپ كەلەدى. سولاردىڭ ىشىندەگى ەڭ سوراقىسى، كەز كەلگەن مەملەكەتتى نەمەسە ۇلتتى جويۋدىڭ بىردەن- ءبىر توتە جولى - سول ۇلتتىڭ قىزدارىن ازدىرۋ. ال قىزدارى، ياعني انالارى توزعان حالىقتىڭ قولىنداعىن تارتىپ الۋ، جەر بەتىنەن جويىپ جىبەرۋ وتە وڭاي بولعان. مىسالى:
الەمگە وركەنيەت پەن مادەنيەتتىڭ ۇلكەن وشاقتارىنىڭ ءبىرى سانالعان فرانسيانى قالاي السىرەتتى؟
ونىڭ ەڭ جاندى جەرى: «الەمدە ەڭ سۇلۋ ايەل فرانسۋز حانىمدارى» دەگەن جارناما سول حالىقتىڭ توز-توپالاڭىن شىعاردى. اقشاسىنىڭ شەتىن قىلتيتىپ، الەمنىڭ نەبىر ەركەكتەرى ءار ءشيدىڭ تۇبىنە ءبىر سارىعان يتتەي جەلىپ جۇرە بەردى. ايتپەسە، ايگىلى گي دە موپاسسان فرانسۋزدىڭ جەزوكشە قىزدارىن ماقتاعىسى كەلدى دەيسىز بە؟ سودان تازارتىپ العىسى كەلىپ شىر-پىر بوپ ءولدى اقىرى. قازىرگى ادام اۋزى بارماس جىنىققان، ماۋىققانداردىڭ مەكەنىنە اينالىپ شىعا كەلدى. سول سەكىلدى تايلاند تا وڭعان جوق، سونىڭ تاز كەپەشىن كيدى. ول تىپتەن ودان ءوتىپ، ەڭ اۋىر قىلمىستى ادامدار (بالكىم ادام دا ەمەس) جىنىس مۇشەسىن قيدالايتىن كىساپىرلەردىڭ كىندىك جۇرتىنا اينالدى. ايتقان جەردەن اۋلاق، ارينە!
انادولى تۇرىكتىڭ ايگىلى ازىلكەش- جازۋشىسى ءازيز نەسين اپەندىمنىڭ تۋريستەرگە قاتىستى ءبىر تاماشا ساتيراسى بار. تۇرىك قوعامىنىڭ لاستانا باستاۋىن وسى شەتتەن اعىلعان جالبىر-جۇلبىر، ارتىنىپ-تارتىنعان تۋريست دەيتىن كەزبەلەردىڭ كەسىرى تۇرىك قىزدارىنىڭ دا كورپەسىن كىرلەتكەندىگىن ايتقان. ارينە، شىمبايىڭا شىن باتاتىن اشى شىندىق. ال بىزدە وسىنى اڭعارىپ جاتقان كىم بار؟!
بۇل ارەكەت ىلكىدە جاپون جۇرتىنا دا باردى. ءبىراق جاپون حالقى اسىلزاتى ايەلدەرىن قورعاي ءبىلدى. داراقىلانبادى. ءار كەلگەن تۋريستىڭ دە كەلىپ-كەتۋىن ءجىتى قاداعالاپ وتىردى. «جالعاندا جاپون قىزدارىنداي قىز جوق!» دەگەن جەلەۋگە ماساتتانبادى، ادامدىق ارىن كۇتتى. سوندىقتان ەلدىگىن ماڭگى باياندى ەتۋگە بەركىندى.
قاي ءبىر جىلى حۋان ۆۋ دەگەن قيسىق ءتىس «قازاق حالقى بارعان قوناعىنىڭ قوينىنا قىزىن سالىپ بەرەدى» دەپ جازعاندا قىتايداعى قازاق اعايىندار قاتتى تۋلاپ، اقىرى كەشىرىم سۇراتىپ ەدى. ال كەشە عانا قۋتىكەش قىتاي كورشىمىز ۆولەيبوليست ءسابينا التىنبەكوۆانىڭ سۇلۋلىعىن جارتى الەمگە جار سالدى! مىنە، تىقىر ەندى تاياندى. مۇنىڭ ارتىندا ميلليارد بويداق قىتاي جىگىتتەرىنە قاتىن تاۋىپ بەرۋدىڭ استارى جاتقانى انىق. ءبىر ءسابينانىڭ سۇلۋلىعىن ماداقتاۋ مىڭ «ءسابينانىڭ» ءومىرىن ويرانداپ كەتپەسە دەڭىز. ار جاعىندا تۇتاس ۇلت تۇر. قازاق «ماقتاعان قىز تويدا وسىرادى» دەپ قىز ماقتاۋدى ۇناتپاي قىرىق ۇيدەن تيىم قىلىپ تاربيەلەپ ەدى. ەندى مىنە ءار قالادا كۇندە «سۇلۋلار» باسەكەسى.
بەك عالىم،
namys.kz