سۇيەك مۇجىگەن بالانىڭ ءتىلى مۇكىس بولمايدى

اتامنىڭ قولدىڭ باسىنداي اق بالتاسى بولۋشى ەدى. قوناق كەلگەندە توسەلەتىن توردەگى جۇك اراسىندا ساقتالادى. ءجۇزى ۇستاراداي قىلپىپ تۇرادى. اق بالتا تەك كەمىك شاپقان كەزدە عانا داستارحان باسىنا اكەلىنەدى.

 قىستا سوعىمنىڭ ەتىن اسقاندا قانباي قالاتىن ەكى قۇمارىمىز بار- تىن. ءبىرى -  جىلىكتىڭ مايى، ەكىنشىسى -  كەمىك سۇيەك. جىلىك مايى تاماق ۇستىندە تاراتىلادى. جاس اراسى ءبىر جارىم، ەكى جىلدان اسپايتىن جالاقتاعان جەتى ۇلعا ءبىر جىلىكتىڭ مايى نە جۇعىن بولسىن. ەت جەلىنىپ، سۇيەك ءمۇجىلىپ بولعان سوڭ، اتامىزدىڭ اق بالتانى قولعا الۋىن كۇتەمىز. ول كىسى جىلىكتىڭ كەمىك باسىن شاۋىپ، ءارقايسىمىزعا ۇلەستىرىپ بەرەدى. سودان كەمىكتىڭ قولىمىزعا تيگەنىن سورپىلداتىپ سورىپ، ءبىراق، تويماي قالعان قالپىمىزدا "اناعان ءداپ- دوكەيىن، ماعان ءبىپ- بيتتەيىن بەردىڭىز" شۋىلداسىپ جاتار ەدىك. اتامىز: "ءاۋ، جىلىك مايعا، كەمىككە كىسى تويۋشى ما ەدى؟ بالا كەزىمىزدە جىلقىنىڭ توقپان جىلىگىنىڭ مايىن جەكە جەدىك. ءبىراق، شەكەمىزگە شىققان ءمۇيىز قايسى؟ قويىڭدار ءارى!" دەپ تىيىپ تاستار ەدى. وندايدا ءبىر جىلىكتىڭ مايى مەن كەمىگىن جالعىز جەپ وسكەن اتامىزعا قىزىعا قارايتىنبىز.  قىزىقتىرا تۇسەيىن دەي مە، ول كىسى: "باياعىدا پىشاقتان مالى كەتپەيتىن بايلاردىڭ ۇيدەگى كارىلەرى مەن جاس بالا، قىز- كەلىندەرىن تەك جىلىكتىڭ مايىمەن باعىپ، بىلايعى ەتىن اعايىن- تۋىسىنا، مالشى- جالشىعا تاراتىپ جىبەرىپ وتىراتىنى بولۋشى ەدى" دەپ ودان سايىن تامساندىرىپ قويۋشى ەدى.

ءيا، وسى كۇنى قازاقتىڭ ۇلتتىق تاعامىنىڭ دەنى زاماناۋي ساراپقا سالىنىپ، عىلىمي زەرتتەۋگە الىندى. قانشاسى دۇنيە جۇزىندە ەمدىك تاعام رەتىندە قولدانىسقا ەنۋدە. سونىڭ ءبىرى - ءبىز ءسوز ەتكەن جىلىك مايى.

 مالدىڭ جىلىك مايى مەن كەمىك مايى اعزاعا قان تولتىراتىن ءارى قان ازدىعىنىڭ الدىن الاتىن تاماشا ءدارى ەكەندىگىن عالىمداردىڭ دالەلدەپ شىققالى قاشان. ءبىر قىزىعى، سۇيەك مايى ەتكە قاراعاندا اناعۇرلىم قۇنارلى كورىنەدى. سودان دا بولار، وتكەن عاسىردىڭ سەكسەنىنشى جىلدارىندا پولشانىڭ بۋداپەشت قالاسىندا تەك جىلىكتىڭ مايىن بەرەتىن ارنايى مەيرامحانا اشىلىپ، جۇرتقا قىزمەت كورسەتىپ تۇرعان.

 ماماندار بالانىڭ ءتىل مۇكىستىگىن جويۋعا تاپتىرماس ەمنىڭ ءبىرى -  سۇيەك مۇجىتۋگە ۇيرەتۋ دەپ تاپقان. سۇيەك ءمۇجۋ ارقىلى بالا ارتيكۋلياتسيالىق جاتتىعۋلار جاسايدى، ءارى الاقان بۇلشىق ەتتەرى شيراپ ءتىلىنىڭ دۇرىس دامۋىنا وڭ اسەرىن تيگىزەدى ەكەن. ۇرتىنا قۇرت سالىپ سورىپ ءجۇرۋ دە ارتيكۋلياتسيالىق جاتتىعۋدىڭ ەڭ پايدالى قازاقي ءتۇرى كورىنەدى.

 ال، ءبىزدىڭ بابالارىمىز جىلىك مايىنىڭ ەمدىك قاسيەتىن باياعىدا- اق ءبىلىپ قويىپتى. «ەت جەگەنىڭ سۇيەك مۇجىگەنگە، سۇيەك مۇجىگەنىڭ كەمىك مايدى سورعانعا جەتپەيدى» دەگەن سوزدە شىندىق تا، ونەگە دە تۇنىپ تۇر عوي. ەندەشە، ءبىزدىڭ دە ۇل- قىزدارىمىزدى جىلىك ماي مەن كەمىك سۇيەككە قۇمارتۋعا داعدىلاندىرۋىمىز كەرەك- اق. دەرتكە داۋا، دەنەگە كۇش- قۋات بەرەتىن اس تورەسىنىڭ ءبىرى -  جىلىكتىڭ مايى عوي...

تولەگەن جاكىتاي ۇلى،

namys.kz