جەردەگى ەڭ ۇلكەن شاتقال تابىلدى
بۇل اشىلىم جونىندە Geology جۋرنالىندا جاريالاندى، دەپ حابارلادى Lenta.ru.
اتاۋى ءالى قويىلماعان شاتقال سپۋتنيكتىك سۋرەتتەرمەن جۇمىس كەزىندە تابىلدى. ونىڭ نوبايى گەوراديولوكاتسيا ارقىلى انىقتالدى: راديوتولقىندار مۇز استىنا جىبەرىلدى جانە رادار ءتارىزدى تولقىندارمەن بەينەلەنگەن جاسىرىن قۇرىلىمدارى انىقتالدى.
شاتقال شىعىس انتاركتيداداعى ەليزاۆەتا حانشايىم جەرىندە (1931-جىلى بولاشاق پاتشايىم ەليزاۆەتا Ⅱقۇرمەتىنە اتالعان) ورنالاسقان. عالىمدار ول انتاركتيدالىق مۇز قالقانى قۇرىلعان كەزگە دەيىن بولعان با، الدە كەيىننەن مۇز استىنداعى سۋ اعىسى ارقىلى پايدا بولعان با - ول اراسى ازىرگە بەلگىسىز دەپ وتىر.
گەولوگتار شاتقال بۇدان بۇرىن بەلگىسىز، مۇز استىنداعى اۋدانى 1250 شارشى شاقىرىمدىق كولمەن بايلانىستى بولۋى مۇمكىن دەپ پايىمدايدى.
«تاڭعالارلىعى، مۇنداي اۋقىمدى نىسانداردى عالىمداردىڭ قازىر تاۋىپ وتىرعانى. انتاركتيدا رەلەفى جايىندا مارس بەتىنە قاراعاندا بىلەرىمىز از. مۇز استىنداعى جاسىرىن لاندشافت تۋرالى اقپارات ءبىزدىڭ مۇز قالقانى كليماتتىق وزگەرىستەرگە قالاي اسەر ەتەتىنىن بىلۋىمىزگە مۇمكىندىك بەرەدى»، - دەپ ءمالىم ەتتى زەرتتەۋدىڭ جەتەكشى اۆتورى ستيۋارت دجەيميسون.
بۇدان بۇرىن جەر بەتىندەگى ۇزىن شاتقال بولىپ 2013-جىلى اشىلعان گرەندلاندياداعى مۇز استىنداعى نىسان سانالىپ كەلدى. ونىڭ ۇزىندىعى 750 شاقىرىم. اريزونا شتاتىنداعى كەڭىنەن تانىمال ۇلكەن شاتقالدىڭ ۇزىندىعى نەبارى 445 شاقىرىمدى قۇرايدى.
