جاپون جىگىتىنىڭ جان سىرى

سۋشي كوپتەگەن قازاقستاندىقتاردىڭ سۇيىكتى تاعامى، ال جاپوندىق كولىكتەر جەرگىلىكتى تۇرعىنداردىڭ سەنىمىن جاۋلاپ ۇلگەرگەن.

جاپوندىقتار ءبىزدىڭ ەل تۋرالى از بىلەدى. دەگەنمەن ەلىمىزگە كەلگەننەن كەيىن، جاقسى پىكىردە قالادى. قازاقستاننىڭ جاپونيادان ەرەكەشە تۇستارىن قارجىگەر كاتسۋيا يشيزاكي NUR. KZ تىلشىسىنە تىزبەكتەدى.

ادامدار مەنىڭ قايدان ەكەنىمدى سۇرامايدى

الماتىعا وتكەن جىلدىڭ جەلتوقسانىندا كەلدىم. مەن قارجى كونسۋلتانتى بولىپ جۇمىس ىستەيتىن كومپانيا مەنى وسىندا جۇمىسقا جىبەردى. بۇعان دەيىن رەسەيدە 10 ايداي جۇمىس ىستەدىم. مەنى قازاقستانعا جىبەرەتىندەرىن بىلگەندە نە سەبەپتى؟ دەپ تاڭىرقاعانىم بار. مەن رەسەيدە جۇمىس ىستەۋگە داعدىلانىپ العان ەدىم، ورىس ءتىلىن دە تۇسىنە باستادىم. ءبىراق قازىر مەن قازاقستاندا جۇمىس ىستەگەن جاقسىراق دەپ سانايمىن. سەبەبى رەسەيمەن سالىستىرعاندا، مۇندا ادامدار الدەقايدا قوناقجاي.

الماتى قىستا جاپوندىقتار ءۇشىن تىم سۋىق. كوشەدەگى قاردان بىرنەشە رەت قۇلاعان كەزىم دە بولدى. كەپتەلىستەر دە ءبىرتۇرلى. جاپونيادا كەپتەلىستى كورە قويمايسىڭ. تەك توكيودا عانا دەمەسەڭ. سونىڭ وزىندە توكيودا كوبىسى قوعامدىق كولىكتەرمەن جۇرەدى.

الماتىنىڭ تابيعاتى كەرەمەت. شىڭبۇلاق، اقبۇلاق.

قالا ورتالىعىنان 30-40 مينۋتتا كولىكپەن تاۋعا دەيىن جەتۋگە بولادى. توكيونىڭ وزىندە تاۋلار جوق. شاڭعى تەبۋ ءۇشىن كەمىندە 3-4 ساعات جول جۇرەسىڭ. مەن شىڭبۇلاقتى جاقسى كورەمىن. ماعان ۇلكەن الماتى كولى ۇنايدى وندا مەن ءالى بولعان ەمەسپىن، ءبىراق فوتولارىن ينتەرنەتتەن كوردىم. وتە ادەمى جەر. كولگە دەيىن ۆەلوسيپەدپەن جەتۋ مەنىڭ ۇلكەن ارمانىم. ماعان سونىمەن قاتار 28 پانفيلوۆشىلار ساياباعى مەن تۇڭعىش پرەزيدەنت ساياباعى ۇنايدى.

مەن قازاقستان تۋرالى مۇندا كەلگەنگە دەيىن ەشتەڭە بىلمەدىم. بارلىق دەرلىك جاپوندىقتار قازاقستان تۋرالى ەشتەڭە بىلمەيدى. كەي كەزدەرى ولار شاتاستىرىپ، سەن اۋعانستاندا جۇمىس ىستەيسىڭ بە؟ دەپ سۇرايدى. ول قاۋىپتى مەكەن. ءبىراق ءسابينا التىنبەكوۆا الماتىنى وليمپيادانى وتكىزۋگە ۇسىنۋىنىڭ ارقاسىندا ءبىرتالايى قازاقستان جايلى بىلە باستادى.

مەن جاپونيادا قازاقستاندىقتاردى كەزدەستىرىپ كورگەن ەمەسپىن. ءبىر قىزىعى بۇل جەردە ەشكىم مەنىڭ قايدان ەكەنىمدى سۇراعان ەمەس. قازاقستاندا ءتۇرلى ۇلتتار تۇرادى، سودان بالكىم ۇيرەنىپ تە قالعان شىعارسىزدار؟ نەمەسە مەن قازاققا ۇقسايتىن بولىپ تۇرمىن.

ديەۆالۆاتسيا بۇل وتە جامان. ءبىراق قازاقستاننىڭ ەكونوميكاسىنا كەلەتىن بولساق، مەن ەلدە دامۋعا كوپ مۇمكىندىكتەر بار دەپ سانايمىن. ماسەلەن مۇندا ۋران، مۇناي، كومىر، سيرەك مەتالدار بار.

تاكسي ەشقاشان ۋاقىتىلى كەلگەن ەمەس

ماعان قازاقتاردىڭ كومەك بەرۋگە قىمسىنبايتىن داستۇرلەرى ۇنايدى. جاپونيادا تەك تۋىسقاندار عانا ءبىر-بىرىنە كومەك قولىن سوزادى، ونىڭ وزىندە وتە سيرەك جاعدايدا.

مۇندا تاكسي ەشقاشان ۋاقىتىلى كەلمەيدى. ءبىراق قازىر مەن ولارعا ۋاقىتىنان بۇرىن كەلۋدى ۇيرەتىپ قويدىم. جۇمىستا دا ءدال سولاي.

وزگەلەر اسىقپايتىندىقتان، مەن دە جۇمىسىممەن ۇلگەرمەي قالىپ جاتامىن. مەن باستىق ەمەسپىن، قارجىگەرمىن، كەي كەزدەرى اقپارات بەرۋىن سۇراۋىما تۋرا كەلەدى. الايدا وزگەلەر ونى ۋاقىتىلى بەرمەي، سالدارىنان مەن دە كەش قالىپ جاتامىن.

كەي ادامدار مەنىڭ سۇراعىما تىكەلەي جاۋاپ بەرمەيدى. ولار ۇزاق سويلەگەنىمەن، مەنىڭ سۇراعىما اقىرى جاۋاپ جوق بولىپ شىعادى.

قازاقتار قارت كىسىلەرگە سىيلاستىقپەن قارايدى. بۇل تۇرعىدا ءبىزدىڭ ءداستۇرىمىز ۇقساس كەلەدى.

ۇلتتىق تاعامداردان ماعان ناۋرىز-كوجە ۇنادى. مۇندا تاۋىق ەتى دە جاپونيامەن سالىستىرعاندا دامدىرەك. ءبىراق قوي ەتىن ۇناتپايمىن، وندا قاننىڭ ءيىسى بار سياقتى بولىپ كورىنەدى. كەي كەزدەرى مۇندا سۋشي جەيمىن. ءبىراق مۇندا تەڭىز جوق بولعاندىقتان، بالعىن بالىقتى تابۋ وتە قيىن.

ايتا كەتەرلىگى، بىزدە سۋشيگە قاتىستى ءبىر ءداستۇر بار. ەشۋاقىتتا ءسۋشيدى جۇپ سانمەن بەرۋگە بولمايدى. تەك تاق سانمەن بەرۋ كەرەك. ويتپەگەن جاعدايدا بۇل قوش ايتىسۋ ماعىناسىن بەرەتىن بولادى. ەگەر مەن ءوز باستىعىما 4 سۋشي اكەلسەم، ونىمەن ەندىگى قىزمەتتەس بولعىم كەلمەيتىنىن بايقاتقان بولىپ شىعامىن.

ماعان جاپونيادان كوپ دۇنيە جەتىسپەيدى. بالىقتان باستاپ. مەنى ارنايى ءبىر تاعامدى عانا ازىرلەيتىن مەيرامحانالاردىڭ جوقتىعى تاڭ قالدىردى. ماسەلەن جاپونيادا تەك قانا رامەن ساتاتىن مەيرامحانالار بار. ال مۇنداعى مەيرامحانالاردىڭ مازىرىنەن ءبارىن تابۋعا بولادى. سونىمەن قاتار اۆتوماتتى تۇردە جانىپ، وشەتىن جارىق. ماسەلەن ۇيگە كەلىپ، ەسىكتى اشسام، جارىق جانادى. ال شىعىپ، ەسىكتى جاپسام، سونەدى. بالكىم ونداي بار دا شىعار، ءبىراق ءالى كەزىكتىرگەن ەمەسپىن.

كىتاپ دۇكەندەرى از. الماتى تۋرالى جامان ايتقىم كەلمەيدى، ءبىراق كىتاپ دۇكەندەرىنىڭ سانى تۇرعىنداردىڭ مادەني دەڭگەيىن بايقاتادى.

نەسيەگە توي بويجەتكەننىڭ تۇرمىسقا شىعۋدان باس تارتۋىنا سەبەپ

جاپونيادا بايلاردىڭ سانى ازىراق. ءبىراق ءومىر ءسۇرۋ دەڭگەيى ورتاشا. ال مۇندا بايلار كوپ. بىزدە نەسيەنى ەكى پايىزدىق مولشەرلەمەمەن بەرەدى، قاتەلەسپەسەم. ونى الاتىندار كوپ، ءبىراق تەك ءۇي ساتىپ الۋ ءۇشىن. ەگەر كولىك العىسى كەلسە، اقشا جيناۋى ءتيىس. نەسيەگە توي جاساۋ تىپتەن مۇمكىن ەمەس. ەگەر جاپوندىق تويعا نەسيە السا، بويجەتكەن وعان تۇرمىسقا شىعۋدان باس تارتۋى دا مۇمكىن. تويلار بىزدە ۇلكەن ەمەس، 80-100 ادامعا.

جاپونيالىق كومپانيادا جۇمىس ىستەۋ جەڭىل. ماسەلەن، مەن جول اپاتىنا تۇسسەم، كومپانيا ماعان بارلىق شىعىنداردى وتەپ بەرەدى. بۇدان بولەك ەگەر مەن باستىعىما كەلىپ، مەندە كۇيزەلىس بولعاندىقتان ءارى قاراي جۇمىس ىستەي المايتىنىمدى ايتسام، ماعان جالاقىمنىڭ %60 ىن ساقتاي وتىرىپ، 10 جىلعا دەيىن دەمالىس بەرەدى... سول ارالىقتا قىزمەتكەردى جۇمىستان شىعارا المايدى. كىم جۇمىس ىستەيدى دەيسىز بە؟ ەڭبەكقور ادامدار قاشان دا تابىلادى...

مەنىڭ جاپونياداعى جۇمىس كۇنىم تاڭعى سەگىزدەن تۇنگى 11-12 گە دەيىن جالعاسادى. كەستە بويىنشا مەن تەك تاۋلىگىنە 8 ساعات، اپتاسىنا 5 كۇن جۇمىس ىستەۋىم كەرەك. ءبىراق ەگەر بەرگەن تاپسىرمانى ورىنداپ ۇلگەرمەي جاتسام، بىتىرمەيىنشە، جۇمىستان كەتە المايمىن. ءبىراق قوسىمشا جۇمىس ءۇشىن سىيلىقاقى الۋىما بولادى.

ادامدار مەترودا ۇيىقتاپ جاتۋى دا تاڭسىق ەمەس. مەن كەزىندە مەترودا كۇن سايىن ۇيىقتاپ كەتەتىنمىن. ءتىپتى جۇمىس اپتاسىنان كەيىن قاتتى شارشاعاندار ءىشىپ الىپ، دالادا ۇيىقتاپ جاتادى.

بىزدە توبەلەسۋگە تىيىم سالىنعان. ول ءۇشىن جۇمىستان قۋىلاسىڭ. سونىمەن قاتار دەنەڭە تاتۋ سالۋعا بولمايدى. ءىرى كومپانيا تاتۋى بار ادامدى ەش ۋاقىتتا جۇمىسقا المايدى. كوشەدە شىلىم شەگۋگە نەمەسە قوقسىتۋعا بولمايدى. ول ءۇشىن ايىپپۇل قاراستىرىلعان.

كولىكتى ماس كۇيدە ايداعاندار 5 جىلعا جۇرگىزۋشى قۇقىعىنان ايىرىلادى. ەگەر كولىك ادامدى قاقسا، كەز كەلگەن جاعدايدا جۇرگىزۋشى كىنالى دەپ تانىلادى. بىزدە ەرەجەلەردى وتە سيرەك بۇزادى.

توكيودا تاريحي عيماراتتار جوق. ءبىراق كيوتودا بار. وندا كوپ قاباتتى ۇيلەر سالۋعا بولمايدى. قالانىڭ كەلبەتىن بۇزاتىن 4 قاباتتان جوعارى ۇيلەرگە تىيىم سالىنعان. ال عيباداتحانانىڭ ماڭىندا ۇيلەردى وعان كۇن ساۋلەسى ءار جەردەن تۇسەتىندەي ەتىپ قانا سالۋعا بولادى.

توكيودا جەر سىلكىنگەندە مەن كەڭسەدە بولدىم. اۆتوبۋستار توقتاپ قالعاسىن، سول كۇنى ۇيىمە قايتا المادىم. سول كۇنى 200000 ادام ءۇيسىز قالدى. ولار ءۇشىن ارنايى ءۇي سالىندى. ولار ءالى كۇنگە دەيىن سوندا تۇرىپ جاتىر.

مەنىڭ ارعى اتام حاراكيري جاسادى

مەنىڭ اكەم ونەركاسىپتە ەلەكتر ستانسيالارىن باسقارادى. انام ءۇي شارۋاسىمەن شۇعىلدانادى. ولار توكيودا تۇرمايدى. بىزدەر سيرەك ارالاسىپ تۇرامىز. جاپونيادا تۇرعانىمدا ءبىز جىلىنا ءبىر-ەكى رەت قانا كەزدەسەتىنبىز.

مەنىڭ ارعى اتام وزىنە حاراكيري جاساعان ول ەكى قالا ءبىر-بىرىمەن سوعىسقان كەزەڭدە جاۋلارىنا بەرىلمەۋ ءۇشىن وسىنداي قادامعا بارعان. قازىر تەك ياكۋدزالار عانا بۇل ءداستۇردى ساقتاپ كەلەدى.

جازدا جانە جاڭا جىلدا وتباسىمىزبەن مىندەتتى تۇردە جينالامىز. 21-28- تامىز وب دەگەن كەزەڭ. ول ۋاقىتتا ولىلەردىڭ ارۋاعى ۇيىنە قايتىپ ورالادى دەگەن سەنىم بار. سول ءۇشىن ءبارىمىز جينالىپ، دۇعا وقيمىز.