قازاقستاندا مەملەكەتتىك تىلگە دەگەن قۇرمەت ارتىپ كەلەدى - ۋ. قاليجان ۇلى

بۇل تۋرالى بۇگىن الماتىدا «عىلىم ورداسى» رمك كەشەنىندە «جاس عالىمدار» كلۋبى اياسىندا جاس عىلىمي قىزمەتكەرلەرمەن كەزدەسۋ بارىسىندا م. اۋەزوۆ اتىنداعى ادەبيەت جانە ونەر ينستيتۋتىنىڭ ديرەكتورى، فيلولوگيا عىلىمدارىنىڭ دوكتورى، ق ر ۇلتتىق عىلىم اكادەمياسىنىڭ كوررسەپوندەنت- مۇشەسى ءۋاليحان قاليجان ۇلى مالىمدەدى.

عالىمنىڭ ايتۋىنشا، قازاقستاندا سوڭعى ءۇش جىل ىشىندە تەك قازاق تىلىندە ءبىلىم بەرەتىن مەكتەپتەر سانى 11 پايىزعا ارتقان.

«سونىمەن قاتار، ەلىمىزدە قازاق تىلىندە ءبىلىم بەرەتىن مەكتەپتەردە وقيتىن وقۋشىلاردىڭ ۇلەس سالماعى 70,9 پايىزعا جەتىپ وتىر. ياعني، قازاق مەكتەپتەرىنىڭ بەدەلى ارتا باستادى. بۇل ەلىمىزدە انا تىلىنە دەگەن قۇرمەتتىڭ ويانىپ كەلە جاتقاندىعىن بىلدىرەدى. سونىمەن قاتار، قازاقستاندا تۇراتىن جۇزدەن استام حالىقتىڭ وكىلدەرى دە وزدەرىنىڭ تىلدەرىن، مادەنيەتتەرى مەن داستۇرلەرىن ۇستانا وتىرىپ، بىرلىك پەن دوستىق يدياسى اياسىندا مەملەكەتتىك ءتىلدى مەڭگەرىپ جاتىر. ويتكەنى، مەملەكەتتىك ءتىل - ۇلتتى، مەملەكەتتى بىرىكتىرۋشى كۇش» - دەدى ۋ. قاليجان ۇلى.

سونىمەن قاتار، ول ەلىمىزدە قولعا الىنعان ۇشتىلدىلىك ماسەلەسى تۋرالى دا ايتتى.

«ەلباسىمىزدىڭ ساليقالى ساياساتىنىڭ نەگىزىندە بۇگىنگى جاس ۇرپاق ءۇش تۇعىرلى ءتىل جۇيەسى بويىنشا قازاق، ورىس جانە اعىلشىن تىلدەرىن ويداعىداي مەڭگەرىپ جاتىر. ياعني، بۇگىندە قازاق ءتىلى مەن ادەبيەتى جانە تاريحى بارلىق مەكتەپتەردە قازاقشا وقىتىلادى. سايكەسىنشە، ورىس ءتىلى ورىسشا، اعىلشىن ءتىلى اعىلشىنشا يگەرىلەدى. سودان، ەرتەڭ 12 -جىلدىق مەكتەپتى بىتىرگەن تۇلەكتەر ءۇش ءتىلدى تەرەڭ مەڭگەرىپ شىعاتىن بولادى»، - دەدى ۋ. قاليجان ۇلى.

ايتا كەتەلىك، قازاقستاندا «ءتىل تۋرالى» زاڭ 1989 -جىلى 22 -قىركۇيەكتە  قازاق س س ر جوعارعى كەڭەسىنىڭ شەشىمىمەن قابىلدانعان بولاتىن. وسى العاشقى زاڭ ارقاۋ بولىپ، جان- جاقتى تالقىلاۋدان كەيىن 1997 -جىلى 11- شىلدەدە «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ تىلدەر تۋرالى» زاڭى جارىققا شىقتى. ال، 1998 -جىلدىڭ 20 -قاڭتارىندا ق ر پرەزيدەنتى نۇرسۇلتان ءابىش ۇلى نازاربايەۆتىڭ جارلىعىمەن 22 -قىركۇيەك - قازاقستان حالقى تىلدەرىنىڭ كۇنى بولىپ جاريالاندى. اتالعان كۇننەن باستاپ ەلىمىزدە تىلدەر كۇنى مەرەكەسى جىل سايىن اتالىپ كەلەدى.

بۇگىنگى شارا وسى تىلدەر كۇنى مەرەكەسىنە وراي ۇيىمداستىرىلدى.

اۆتور: جاپپاربەرگەن ايبوتا