پايدانىڭ كوزى ساڭىراۋقۇلاقتا
سەبەبى، قازىر ساڭىراۋقۇلاقتان جاسالاتىن تاعامدار مەن سالاتتارعا دەگەن سۇرانىس جوعارى. ءتىپتى ساڭىراۋقۇلاقتان جاسالعان تاعامداردىڭ باعاسى دا ۇشىپ تۇر.
سودان بولار، ەلىمىزدىڭ ءار ايماعىندا ساڭىراۋقۇلاق بيزنەسىن مىقتاپ قولعا العاندار كوبەيدى. بۇرىن ساڭىراۋقۇلاق ساۋداسىن وڭتۇستىك جۇرتى قىزدىراتىن، ال ءقازىر بۇل كاسىپتى باتىس ايماقتارى دا دوڭگەلەتۋدە.
اقتوبە وبلىسى، قوبدا اۋىلىنىڭ تۇرعىنى مايرا بيماشيەۆا ءناپاقاسىن وسى ساڭىراۋقۇلاقتان تابادى. مايرا مەملەكەتتىك باعدارلاما بويىنشا كاسىپكەرلىك نەگىزدەرىن وقىپ، قولىنا سەرتيفيكات العان. ءسويتىپ، ءوز كاسىبىن جۇرگىزۋگە كىرىسكەن.
«العاشقى كەزدە جەر تەلىمىم دە، باستاپقى كاپيتالىم دا بولعان جوق. ءسويتىپ، ساڭىراۋقۇلاقتاردى ۇيدە، شاعىن جىلىجايدا ءوسىردىم. كەيىن مەملەكەتتىك باعدارلامانىڭ كومەگىنە جۇگىندىم. ءقازىر كاسىبىم جاندانىپ كەلەدى» دەيدى كاسىپكەر.
مايرا ساڭىراۋقۇلاق ءوسىرۋ جانە وتكىزۋ بويىنشا جاريالانعان مەملەكەتتىك باعدارلاما اياسىندا 1,5 ميلليون تەڭگە نەسيە العان. وسى قاراجاتقا جالپى الاڭى 30 شارشى مەتر شاعىن جىلىجاي سالعان. ساڭىراۋقۇلاقتىڭ وسۋىنە قاجەتتى 100 كەلىدەي ءتۇرلى تىڭايتقىشتار، سابان ساتىپ العان. مايرانىڭ ايتۋىنشا، قىستا ساڭىراۋقۇلاق وسىرۋگە قاجەتتى سابان تابۋ قيىن ەكەن.
«سۋبستراتتى دايىنداۋ ءۇشىن مىندەتتى تۇردە تۋرالعان سابان كەرەك. سوسىن سول ساباندى ىستىق سۋعا بۋلاندىرىپ، سۋىتىپ، ارتىنشا پوليەتيلەن قاپشىقتارعا سالىپ، ميتسەلييمەن ارالاستىرامىز. ساڭىراۋقۇلاقتىڭ تۇقىمىن وسى سابانعا وتىرعىزىپ، مينەرالدى تىڭايتقىشتارمەن قورەكتەندىرەمىز. سودان كەيىن بارىپ اۋلاداعى جىلىجايعا قويۋعا بولادى. ءۇش كۇننەن كەيىن ساڭىراۋقۇلاق ءوسىپ شىعادى. ءبىر اپتادا تاۋارلىق كۇيگە كەلەدى» دەيدى مايرا بيماشيەۆا.
كاسىپكەر بۇگىندە ساڭىراۋقۇلاقتارىن اقتوبە قالاسىنداعى مەيرامحانالار مەن ءدامحانالارعا، قوعامدىق تاماقتاندىرۋ ورىندارىنا وتكىزەدى. بولاشاقتا دۇكەندەرگە شىعارۋدى جوسپارلاپ وتىر. ءتىپتى ساڭىراۋقۇلاقتان تاعامدار مەن سالاتتار جاساپ شىعاراتىن سەح اشۋدى ارماندايدى.
گۇلجاميلا يساتايەۆا دا استانادا ساڭىراۋقۇلاق وندىرۋدە. ول دا ديەتالىق ءونىمدى كوبىنە قالاداعى مەيرامحانا، كافەلەرگە وتكىزەدى. گۇلجاميلا باستاپقى كەزدە ايىنا 100 كەلىدەي ءونىم جيناپتى. ال قازىر ايىنا 1,5-2 توننا ساڭىراۋقۇلاق الىپ ءجۇر.
«ساڭىراۋقۇلاققا دەگەن سۇرانىس جوعارى. سەبەبى، ەكولوگيالىق جاعىنان تازا، قولدان وسىرگەن ءونىمدى ءبارى دە جاقسى كورەدى. الايدا ساڭىراۋقۇلاق ءوسىرۋ وڭاي شارۋا ەمەس. جيناپ العاننان كەيىن دە كۇتىمدى قاجەت ەتەدى. قىستا جىلى، اۋا الماسىپ تۇراتىن جەردە ساقتالادى. ايتپەسە، تەز ءولىپ قالادى» دەيدى گۇلجاميلا يساتايەۆا.
ساڭىراۋقۇلاق ءوندىرۋ - شىكامشىل كاسىپ. سوندىقتان ەكىنىڭ ءبىرى بۇل كاسىپتى ەڭسەرىپ كەتە المايدى ەكەن. گۇلجاميلانىڭ ەندى وندىرۋدەن وندىرىسكە كوشكىسى كەلەدى. ياعني ساڭىراۋقۇلاقتى قالبىرلاپ شىعاراتىن وندىرىستىك سەح اشپاق.
جامبىل وبلىسىنىڭ جاڭاجامبىل اۋىلىنىڭ تۇرعىنى سەرالى قادىراليەۆتىڭ دە ساڭىراۋقۇلاق وسىرەتىن جەكە فەرماسى بار. فەرمادا كولەمى 125 شارشى مەتر بولاتىن ءۇش كامەرا سالىنعان. ءقازىر وسى كامەرالاردا وسكەن ساڭىراۋقۇلاقتى كەلىسىن 1000 تەڭگەدەن وتكىزىپ وتىر. سەرالى دە كاسىبىن «بيزنەستىڭ جول كارتاسى - 2020» باعدارلاماسى بويىنشا دوڭگەلەتىپتى. باعدارلامامەن جاردەمقارجى الىپ، مۇزداتقىش كامەرا، جەلدەتكىشتەر جانە جارتى توننالىق جۇك كولىگىن ساتىپ الىپتى. ەندى كاسىپكەر «دامۋ» قورى ارقىلى جەڭىلدەتىلگەن نەسيە الىپ، بيزنەسىن ودان ءارى كەڭەيتكىسى كەلەدى.
ءيا، ساڭىراۋقۇلاق ءوندىرۋ جايلى كاسىپكەرلەر عانا ەمەس، مەملەكەت تە ويلانا باستاعانداي. الماتى وبلىسىنىڭ قاراساي اۋدانىندا «بيزنەستىڭ جول كارتاسى - 2020» باعدارلاماسى بويىنشا ساڭىراۋقۇلاق ءوسىرۋ جولعا قويىلماق. ءتىپتى وسى ماقساتتا «دامۋ» قورى، «KazEcoFood» جشس مەن «مەتروكومبانك» ا ق اراسىندا 125,5 ميلليون تەڭگە نەسيەنىڭ پايىزدىق مولشەرلەمەسىن سۋبسيديالاۋ جونىندە كەلىسىمگە قول قويىلدى.
جوبا بويىنشا قاراساي اۋدانىنان جىلىنا 500 توننا قوزىقۇيرىق ساڭىراۋقۇلاعىن وسىرەتىن جىلىجاي كەشەنى سالىنباق. بۇل جىلىجاي الماتى تۇرعىندارىنىڭ 80 پايىزىن ساڭىراۋقۇلاقپەن قامتيدى دەپ كۇتىلۋدە. وڭتۇستىك قازاقستان وبلىسىنىڭ تۇلكىباس اۋدانىندا دا ساڭىراۋقۇلاقتىڭ تريۋفەلت دەگەن قىمبات ءتۇرىن ءوندىرۋ كوزدەلۋدە.
بۇل ءىستى اۋداننىڭ جەكە كاسىپكەرى قولعا الماقشى. ال جەرگىلىكتى بيلىكتەن وسى شاعىن بيزنەس دامىتۋعا 5 گەكتار جەر بەرىلدى. بولاشاقتا ءار گەكتاردا 100 كەلىدەن تريۋفەل الماقشى. ءوندىرۋ عانا ەمەس، ساڭىراۋقۇلاقتى تۇتىنۋ دا جىل سايىن جاقسارىپ كەلەدى. كىم بىلەدى، بالكىم، ەت پەن شۇجىق ونىمدەرى قۇنىنىڭ جوعارى بولۋى دا اسەر ەتكەن بولار.
ونىڭ ۇستىنە، ەتتىڭ ساپاسىندا، ساقتالۋىندا كۇمان كوپ. ال ساڭىراۋقۇلاق ەكولوگيالىق جاعىنان تازا ءونىم. ال تازا، ساپالى ونىمگە دەگەن سۇرانىس ەشقاشان تومەندەمەسى ءسوزسىز.
بۇگىندە ساڭىراۋقۇلاق ازىقتىق باعالانۋى جونىنەن ەت، جۇمىرتقا، كوكونىستەر مەن جەمىستەرمەن بىردەي. ساڭىراۋقۇلاقتىڭ ولاردان ارتىقشىلىعى - ازىقتىق قۋاتتىلىعى جوعارى. كەپتىرگەندە دە، قۋىرعاندا دا پايدالى قۇرامىن جوعالتپايدى. ونىڭ قۇرامىندا اقۋىز بەن كومىرتەگى كوپ. اقۋىز وتە جاي قورىتىلادى، سوندىقتان ساڭىراۋقۇلاق جەگەن ادام توق جۇرەدى.
ودان بولەك، ساڭىراۋقۇلاق قۇرامىندا B، C، PP، D، يود، تسينك، فوسفور، كالتسي سىندى دارۋمەندەر مەن مينەرالدار بار. ال ەڭ كەرەمەت قاسيەتى - ساڭىراۋقۇلاقتاردىڭ قۇرامىندا ماي بولمايدى. ول ادام اعزاسىنداعى زياندى زات - حولەستەريندى جويادى. مىنە، سوندىقتان پايداعا كەنەلەمىز دەسەك، ساڭىراۋقۇلاق وسىرگەنىمىز دۇرىس ەكەن.
