الەم اپتا ىشىندە: مالايزيانىڭ ۇشاعى تاعى اپاتقا ۇشىرادى
سيدنەيدەن باستاپ نيۋ-يورككە دەيىنگى ارالىقتاعى بارشا الەم جۇرتشىلىعى بۇل مەرەكەنى جاپپاي تويلاپ، مەرەكەلىك كوڭىل كۇيدى كوككە شاشىلعان كوزدىڭ جاۋىن الار فەيەرۆەرك شوۋى كوتەرە ءتۇستى.
الايدا، جەر شارىنىڭ وسىناۋ باستى مەرەكەسى كەزىندە مالايزيانىڭ AirAsia اۋە كومپانياسىنا تيەسىلى ۇشاقتىڭ اپاتقا ۇشىراپ، شانحايدا بىرنەشە ونداعان ادام ءنوپىر استىندا قالىپ مەرت بولعاندىعى جايىنداعى سۋىق حابار تۇرشىكتىردى.
قوي جىلى تورگە وزدى
سونىمەن، ادامزات بالاسى تاعى ءبىر جاڭا جىلدىڭ تورگە وزۋىنا كۋا بولدى. مەرەكە ەڭ الدىمەن اۆستراليادا باستالىپ، فەيەرۆەرك شوۋىن كورمەك بولعان 1,5 ميلليون ادام سيدنەيدەگى ايلاققا جينالدى. ولار تۇنگى اسپان اياسىندا وتشاشۋدان التىن ءارى كۇمىس ءتۇستى پالمانىڭ بەينەسىن تاماشالادى. 12 مينۋتقا سوزىلعان وتشاشۋ بارىسىندا 7 تونناعا جۋىق پيروتەحنيكا شىعىندالدى.
ءسال كەيىنىرەك جاپونيا استاناسى توكيو قالاسىنىڭ مىڭداعان تۇرعىنى زويويي عيباداتحاناسىندا جاڭا جىلدى قارسى الدى. تۋرا تۇنگى ساعات 12-00 دە وسىناۋ بۋددالاردىڭ قاسيەتتى عيباداتحاناسىنا قوڭىراۋ 108 مارتە سوعىلدى.
ال دۋبايدا الەمدەگى ەڭ ءزاۋلىم «بۋردج حاليفا» (829 مەتر) عيماراتى شامامەن 70 مىڭ ءتۇرلى ءتۇستى پانەلمەن اشەكەيلەندى. وسىلايشا عيمارات ءبىر ۇلكەن LED- ەكرانعا اينالدى.
ايتا كەتەرلىگى، دۋبايلىقتاردىڭ بۇل جەتىستىگى گينەسستىڭ رەكوردتار كىتابىنا ەندى. بۇدان بولەك، دۋبايداعى جاڭاجىلدىق وتشاشۋ دا الەمدەگى ەڭ ۇلكەن فەيەرۆەرك رەتىندە ەنىپ وتىر.
ال ەۋروپادا 2015 - جىلدىڭ تابالدىرىقتان اتتاۋى لوندونداعى بيگ-بەن ساعاتىنىڭ قوڭىراۋ سوعۋىمەن باستالىپ، «London Eye» توڭىرەكتى شولۋ دوڭگەلەگى تۇسىنداعى وتشاشۋعا ۇلاستى. پاريجدە جاڭا جىلدى قارسى الۋ ەليسەي الاڭىندا وتسەك، تريۋمالدى اركادا جاڭا جىلمەن قۇتتىقتاۋ ەۋروپا وداعىنا مۇشە ەلدەردىڭ بارلىعىنىڭ تىلىندە ءىلىندى.
ايازدى كۇنگە قاراماستان نيۋ-يوركتە دە ميلليونعا جۋىق ادام جاڭا جىلدى قارسى الۋ ءۇشىن تايمس- سكۆەرگە جينالدى. بۇدان بولەك 200 ميلليون ادام وسى الاڭدا ورنى الىپ جاتقان مەرەكەلىك شارالاردى تەلەديداردان تاماشالادى. جالپى، جاڭاجىلدىق شارالاردى تەلەديداردان تاماشالاعان كورەرمەندەردىڭ سانى جەر شارىندا ميلليارد ادامعا جەتتى.
وكىنىشكە وراي، يندونەزيادا يندونەزيادان سينگاپۋرعا ۇشىپ شىققان مالايزيانىڭ AirAsia اۋە كومپانياسى ۇشاعىنىڭ اپاتقا ۇشىراۋى سەبەپتى جاڭا جىل قارالى كۇنگە اينالدى.
اۋە كەمەسى اپاتقا ۇشىرادى
وتكەن جىلدىڭ 27 - جەلتوقسان كۇنى بورتىندا 155 جولاۋشى مەن 7 ەكيپاج مۇشەسى بار مالايزيانىڭ AirAsia اۋە كومپانياسىنىڭ Airbus-320 ۇشاعى يندونەزيانىڭ سۋرابايا قالاسىنان سينگاپۋرعا ۇشىپ شىقتى. ۇشاق اۋە كوتەرىلگەننەن كەيىن 1 ساعاتقا جەتەر-جەتپەس ۋاقىتتان كەيىن ۇشقىش تۋربۋلەنتتىك ايماقتان جالتارۋ ءۇشىن باعدارىن جانە ۇشۋ بيىكتىگىن وزگەرتۋگە رۇقسات سۇرادى. ديسپەتچەر بۇلتتى ايماقتى وراعىتىپ وتۋگە رۇقسات بەرگەنىمەن جوعارى كوتەرىلۋگە شەكتەۋ قويدى. ويتكەنى، ءدال سول ايماقتا وزگە ۇشاقتار ۇشىپ بارا جاتقان ەدى.
ءسال ۋاقىتتان كەيىن اۋە كەمەسى رادار ەكرانىنان جوعالىپ كەتتى ءارى قاندايدا ءبىر توسىن جايتقا دۋشار بولعاندىعى جايىندا ەش دابىل بەرمەدى. ىزدەۋ جۇمىستارىنىڭ ءۇشىنشى كۇنىندە ۇشاق قۇلاعان اۋداندى گيدرولوكاتورمەن زەرتتەۋ ساراپتامالارىنا وراي يندونەزيا بيلىگى ۇشاق قيراندىلارىنىڭ تابىلعاندىعىن جاريا ەتتى. ياۆان تەڭىزىنىڭ تۇبىندە، 24-30 مەترلىك تەرەڭدىكتە جوعالعان ۇشاقتىڭ فيۋزەلياجى تابىلدى.
رەسمي دەرەكتەرگە سايكەس، ۇشاق بورتىندا يندونەزيانىڭ 157، وڭتۇستىك كورەيانىڭ 3 جانە مالايزيا مەن سينگاپۋردىڭ 1-1 ازاماتى بولعان. قۇلاعان اۋە كەمەسىن 6 مىڭ ساعاتتان استام اۋەدە بولعان تاجىريبەلى ۇشقىش باسقارعان. ۇشاقتىڭ ەش اقاۋى بولماعان، سوڭعى رەت تەكسەرۋدەن 2014 - جىلدىڭ 16 - قاراشاسىندا وتكەن.
ايتا كەتەرلىگى، AirAsia اۋە كومپانياسى وڭتۇستىك- شىعىس ازياداعى ەڭ ءىرى بيۋدجەتتىك اۋە تاسىمالداۋشىسى بولىپ سانالادى. كومپانيانىڭ باعدار جەلىسى وڭىردەگى بارلىق ەلدەردى دەرلىك ءبىر- بىرىمەن جالعاستىرىپ جاتىر. ونىڭ بولىمشەلەرى مالايزيا، يندونەزيا، تايلاند، فيليپپين، سونىمەن بىرگە ءۇندىستاندا دا تىركەلگەن.
شاڭحايداعى تراگەديا
بەيجىڭ جاڭا جىلدى 2022 - جىلى وتەتىن قىسقى وليمپيادا ويىندارىنا دايىندىق رەتىندە قارسى الدى دەسەك تە بولادى. ويتكەنى، قالا تۇرعىندارىنا قىسقى سپورت تۇرلەرىندە ونەر كورسەتەتىن سپورتشىلاردىڭ قاتىسۋىمەن ارنايى شوۋ كورسەتىلدى. گونكونگتە تە جاڭا جىل ادەتتەگىدەي وتشاسۋمەن ءارى تۇرعىنداردىڭ كوتەرىڭكى كوڭىل كۇيىمەن قارسى الىندى. الايدا، وكىنىشكە وراي شانحايدا جاڭا جىلدى قارسى الۋ قايعىلى جايتقا ۇلاستى.
2014 - جىلدىڭ 31 - جەلتوقسان كۇنى شانحاي قالاسىنداعى تۋريستەر كوپ جينالاتىن ۆايتان جاعالاۋىنا ءداستۇرلى وتشاشۋدى تاماشالاۋعا شامامەن 300 مىڭ ادام جينالدى. ءتۇن ورتاسىنا قاراي قارا ءنوپىر اراسىندا قاربالاس باستالىپ، كەيبىر ادامدار اياق استىندا قالدى. وسى وقيعا سالدارىنان 36 ادام قازا تاپسا، تاعى 47 ادام جاراقات الدى. جەرگىلىكتى بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارىنىڭ مالىمەتتەرىنە قاراعاندا، قازا تاپقاندار مەن زارداپ شەككەندەردىڭ باسىم بولىگى - كوللەدجدە ءبىلىم الىپ جاتقان 20 عا دا تولماعان جاستار.
تەرگەۋ امالدارى بارىسىنداعى كەيبىر نۇسقالارعا قاراعاندا، قالىڭ نوپىردەگى قاربالاس جوعارى قاباتتان بىرەۋدىڭ «2015 - جىل باقىت اكەلسىن!» دەگەن جازۋى بار امەريكاندىق دوللارعا ۇقساس جالعان اقشانى شاشۋىنان باستالعان كورىنەدى. دەگەنمەن، ادامدار اراسىنداعى قاربالاسقا ءدال وسى جايتتىڭ سەبەپ بولعاندىعى ءالى دە بولسا ناقتى ەمەس.
وسى وقيعادان كەيىن ق ح ر ءتوراعاسى شي جينپيڭ جەرگىلىكتى بيلىككە زارداپ شەككەندەرگە بارلىق كومەكتى كورسەتۋگە جانە قايعىلى جايتتىڭ شىعۋ توركىنىن تىڭعىلىقتى تەكسەرۋگە تاپسىرما بەردى.
اۆتور: مارلان جيەمباي
