بابالار ءسوزى: تاراقتى بايعوزى باتىر تۋرالى
جوبانىڭ نەگىزىنە «مادەني مۇرا» باعدارلاماسى اياسىندا شىققان 100 تومدىق اۋىز ادەبيەتىنىڭ جىر-تولعاۋلارى، قيسسا-داستاندار، ءسوز ۇستاعان شەشەندەر مەن بيلەرىمىزدەن قالعان ناقىلدار، تاريحي جادىگەرلىكتەر الىندى. جوبا ماتەريالدارى قازاق تىلىندە (قازاقشا جانە توتە جازۋمەن) اگەنتتىك سايتىندا جاريالانىپ وتىرادى.
***
رەسەيدەن قاشقان تورعاۋىتتاردى قۋالاعان قىرعىزدار (قازاقتار) اشىق دالادا دامىلداپ، قازانعا سۇرلەنگەن جىلقى ەتىن اسىپ، تورسىققا قۇرت ەزىپ، كۇنى بويىنا ءنار بولاتىنداي ەتىپ تاڭعى استارىن ءىشىپ وتىرادى. ءبىر شاتىردا ابىلاي، كەلەسىدە ءوزىنىڭ تاكاپپارلىعىمەن تانىمال ارعىن شاقشاق جانىبەك باتىر وتىرادى. باتىر ناسىباي اتىپ وتىرعاندا، ءبىر جاس قىرعىز جىگىت شاتىرعا كەلىپ، اتىنان تۇسپەي قولىن سوزىپ: «جانىبەك باتىر، شاقشاڭدى تاستا!» - دەيدى. جانىبەك وعان ەش نازار اۋدارمايدى، ءبىراق وعان ءوزىنىڭ مەنسىنبەگەنىن كورسەتىپ، اسىقپاي شاقشاسىنداعى قالدىقتى قىزىل ەتىگىنىڭ وكشەسىنە قاعىپ، باپتاپ قالتاسىنا سالىپ قويادى. كوپ ۇزاماي جاساق قوزعالىپ، ءاربىر رۋ ءوز تۋىنىڭ استىنا جينالادى، باتىرلار ساداق-جەبەلەرىن اسىنىپ، شەڭبەر قۇرىپ حاندى قورشاپ تۇرادى. كەڭەسىپ، جاۋدىڭ كوپتىگىنە قاراماي، شابۋىل جاساۋعا شەشىم قابىلداندى. ءبىرىنشى قاراۋىل جىبەرىپ بايقاپ الماق ءۇشىن ەرىكتىلەردى شاقىرادى، العاش بولىپ باعاناعى جانىبەكتەن شاقشاسىن سۇراعان جىگىت شىعادى. شولعىننان ورالعان سوڭ، جانىبەكتىڭ سۇراعىنا جىگىت: «از دا ەمەس، كوپ تە ەمەس» دەپ جاۋاپ بەرەدى. شابۋىل باستالادى، قالماقتاردىڭ سانى ون مىڭ، قىرعىزدار كوپ شىعىنعا ۇشىراپ، اقىرى شىداماي قاشۋعا ءماجبۇر بولادى. ەڭ الدىدا تۋ ۇستاعان، قارا اتقا مىنگەن ۇزىن بويلى قالماق، قىرعىزداردىڭ قاتارىنا كىرىپ، بىرنەشەۋىن اتتان ءتۇسىرىپ كەتەدى. جانىبەك تە شەگىنگەندەردىڭ اراسىندا بولىپ، قاتتى قاپالانىپ، بار داۋىسىمەن: «اتتەڭ، مىنا دۇلەيدى ولتىرەتىن قىرعىزدا ءبىر ازامات تۋماعانى ما؟» - دەپ ايعاي سالادى. وسى كەزدە باعاناعى جاس جىگىت ساداعىن قولىنا الىپ، بار كۇشىمەن تارتىپ، كوزدەپ تۇرىپ جىبەرىپ قالادى. جەبە زۋلاپ بارىپ تۋرا تاعدىر-تەسىككە قادالىپ، قالماق جەرگە دومالاپ تۇسەدى.
جاس باتىر جەبەسىنىڭ ءدال قادالماي يرەك جاساعانىنا وكىنىپ: «بۇل ءوزى اللانىڭ نازارىنداعى بىرەۋ بولدى عوي»، - دەيدى.
باتىرلارىنىڭ ءولىمىن كورگەن قالماقتار ابىرجىپ قالادى، وسى ءساتتى پايدالانىپ قىرعىزدار قارسى سوققى بەرىپ، جەڭىسكە جەتەدى.
سوندا بايعوزى (باعاناعى جاس قازاق) شاقشاسىن اتىپ جانىبەككە جاقىنداپ: «باتىر، ەندى مىنە شاقشا اتۋعا بولادى»، - دەيدى. تاراقتى بايعوزى باتىردىڭ ەسىمى ەلگە وسىلايشا تانىلادى.
