اۋىلعا ارنالعان ايرىقشا باعدارلاما
باعدارلاما اياسىندا اۋىلدىقتاردىڭ ءوز كاسىبىن اياعىنان تۇرعىزۋعا ناقتى كومەك ۇسىنىلعان جانە شاعىن نەسيەلەر مەحانيزمى قاراستىرىلىپ وتىر. بۇل - 3 ميلليون تەڭگە كولەمىندە شاعىن نەسيە بەرۋ دەگەن ءسوز.
تىرەك ەلدى مەكەندەردى وركەندەتۋگە ارنالعان باعدار اياسىندا اۋىلداعى جەكە شارۋاشىلىققا ارنالعان شاعىن نەسيە 5 ميلليون تەڭگەگە ۇلعايتىلدى. ءوز ءىسىمدى باستاسام دەگەندەرگە مەملەكەت ەسەبىنەن كاسىپكەرلىكتىڭ قىر- سىرىن ۇيرەتىپ، بيزنەس-جوسپار جاساۋدىڭ جولدارى تانىستىرىلادى.
باعدارلاماعا قاتىسۋشىلاردىڭ قالاۋىمەن باستامالارعا قولداۋ رەتىندە ءبىر جىل اياسىندا سەرۆيستىك قىزمەت كورسەتىلەدى. دەمەك، شاعىن نەسيە العان ءاربىر جان بۋحالتەرلىك، زاڭگەرلىك، ماركەتينگتىك كەڭەس الۋ مۇمكىندىگىن قول جەتكىزەدى. كاسىپكەرلىكتىڭ نەگىزىن ۇيرەنىپ جۇرگەندەر ءۇشىن جولاقىسى رەتىندە 2 ايلىق ەسەپتىك كورسەتكىش، تۇرعىن جايىنا 10 ا ە ك كولەمىندە ماتەريالدىق كومەك قاراستىرىلعان.
ەگەر بيزنەس- جوسپارىڭىز قابىلەتتى دەپ تانىلسا، ادامدار جەڭىلدىك شارتتارىمەن 3 ميلليون تەڭگە كولەمىندەگى شاعىن نەسيەنى 5 جىل ۋاقىتقا دەيىن الا الادى. نەسيە الۋشىعا 6 پايىز مولشەرلەمە جاسالىپ، نەسيەنى ۋاقىتىنان بۇرىن بانككە قايتارعان جاعدايدا قوسىمشا 5 ميلليون تەڭگە الۋعا جاعداي تۋادى.
اتاپ وتەتىن ءبىر جايت «ج ق ج ك - 2020» باعدارلاماسى اياسىنداعى شاعىن نەسيەلەر تەك ارنايى ۇيىمدارعا جانە اۋىلدىق جەردە جايىلىمدىق مال شارۋاشىلىعىن جانداندىرامىن دەۋشى قاۋىمعا عانا لايىقتالعان. 2013 - جىلدان باستاپ جايىلىمدىق مال شارۋاشىلىعىن ىلگەرىلەتۋگە باعدارلامالار شەڭبەرىندە بالامالى قۋات كوزىمەن جانە سۋمەن قامتۋ ءۇشىن ارنايى جابدىقپەن جابدىقتالعان بلوك مودۋلدەر قوسىمشا تارتىلۋدا.
جۇرگىزىلگەن ينجەنەرلىك ينفراقۇرىلىمدار جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگانداردىڭ قاداعالاۋىنا بەرىلەدى. بۇدان ءارى ساتىپ الىناتىن جابدىقتار باعدارلاماعا قاتىسۋشىنىڭ جەكەمەنشىگىنە بەرىلىپ، ول نەسيە قايتارۋ ۋاقىتى اياقتالعانشا جابدىقتىڭ ماقساتتى پايدالانۋىن راستاۋى ءتيىس. شاعىن نەسيەلەر جەكە تۇتىنۋشىلىق ماقساتقا، بۇرىنعى قارىزىن وتەۋگە، جىلجىمايتىن مۇلىك الۋعا، ساۋدا- ساتتىقپەن شۇعىلدانۋعا بەرىلمەيدى.
«جۇمىسپەن قامتۋ - 2020 جول كارتاسى» ءوز قىزمەتىنە كىرىسكەنىنە ءبىر جىلدان اسسا دا تالاي قازاقستاندىقتار ءۇشىن تاپتىرماس لايىقتى مۇمكىندىك بولىپ وتىر. باعدارلامانىڭ مۇمكىندىك تۋدىرعان بارلىق قىزمەتىن ەلدىڭ 400 مىڭداي ەل تۇرعىنى پايدالانعان.
ءبىر عانا مىسال، اقتوبەلىك ءاليا بەكمۋرزينا سازدى سەلولىق وكرۋگىندە تىگىن شەبەرحاناسىن اشۋ ماقساتىمەن شاعىن نەسيە الۋعا ءوتىنىش بىلدىرگەن. سول كەزدە ول ءوزىن-ءوزى جۇمىسپەن قامتىعان دەپ ەسەپتەلگەن. ول ءبىرىنشى «بيزنەس ناۆيگاتور ل ت د» ج ش س وقۋ ورتالىعىندا كاسىپكەرلىكتىڭ نەگىزىن ۇيرەنىپ، 23 - ماۋسىمدا 2 ميلليون تەڭگە كولەمىندە شاعىن نەسيەگە قول جەتكىزدى. العان قارجىعا قاجەتتى ماتەريالدار مەن ەكى تىگىن ماشيناسىن العان ءاليانىڭ تسەحى بۇگىندە جەمىستى جۇمىس ىستەپ تۇر. ءاليا جۇمىسپەن قامتۋ باعدارلاماسىنىڭ ارقاسىندا وزىنەن باسقا جۇزدەگەن ەل ازاماتتارى سۇيىكتى ىستەرىنىڭ تەتىگىن تاۋىپ، ارمانىن جۇزەگە اسىرۋعا تاپتىرماس مۇمكىندىككە يە بولعانىن ايتادى.
«جۇمىسپەن قامتۋ - 2020 جول كارتاسى» باعدارلاماسى اياسىندا شاعىن نەسيە يەگەرى اتانعان اتىراۋلىق اناتوليي ەرۋمانوۆ قوسىمشا جۇمىس ورنىن اشۋعا قولى جەتتى. ول 2009 - جىلدان بەرى كاسىپكەرلىكتىڭ تىزگىنىن ۇستاپ كەلەدى. جۇمىسپەن قامتۋ ورتالىعىنا 2013 - جىلى ءوتىنىش تۇسىرگەن ول «كونسۋل كونسالتينگتى كومپانياسى» ج ش س دە كاسىپكەرلىكتىڭ قىر-سىرىنا ۇيرەنىپ، 3 ميلليون تەڭگە مولشەرىندە شاعىن نەسيە الدى. بۇگىندە سارى وزەك اۋىلىنداعى «راسسۆەت» اتالاتىن شارۋاشىلىق ەلدى ساپالى قويان جانە تاۋىق ەتىمەن قامتىپ وتىر. ونىڭ جۇمىرتقاسى دەنساۋلىققا وتە پايدالى، بودەنە ءوسىرۋدى قولعا الماق.
مىسالى، مۇرات قارىمساقوۆ «ج ق ج ك - 2020» باعدارلاماسى بويىنشا مەملەكەتتىڭ قولداۋىنا سۇيەنە وتىرىپ تۇپكىلىكتى بيزنەسكە بەت بۇرۋعا شەشىم قابىلدادى. اقمولا وبلىستىق جۇمىسپەن قامتۋ ورتالىعىنا كەلگەن مۇراتقا كەڭەس بەرىلدى. ولار ءوز ءىسىڭدى قالاي ءتيىمدى باستاۋعا، قارجى كوزىن قالاي جانە قانداي شارتتارمەن اشۋعا بولادى دەگەن ساۋالدارعا تەگىن جاۋاپ الدى. ءوز شارۋاسىنىڭ ەڭسەسىن تىكتەۋ ءۇشىن كاسىپكەر عيماراتتى جوندەۋگە كوپ ەڭبەك ەتتى. ءقازىر سوڭعى جۇمىستارى قالعان عيماراتتىڭ ءارىن كىرگىزىپ جاتىر. ەندى از ۋاقىتتا كونديتەرلىك تسەح ءوزىنىڭ العاشقى تۇتىنۋشىلارىن قارسى الماق.
كونديتەرلىك سەحتىڭ اسسورتيمەنتىندە تاتتىلەر، بالىشتەر مەن تورتتار جانە تاعى باسقا ۇن ونىمدەرى بار. شارۋا يەسى قامىردان پىسىرىلەتىن اۋقاتتىڭ ءبىرشاما بولىگىن جاساپ شىعارۋدى جولعا قويماق.
دەرەككە جۇگىنەر بولساق، 2014 - جىلدىڭ باسىنان بەرى «ج ق ج ك - 2020» باعدارلاماسىنىڭ ءۇش باعىتى بويىنشا 158,8 مىڭ ادام الەۋمەتتىك كەلىسىمشارتقا قول قويدى. ولاردىڭ %60 جۇمىسسىز رەتىندە ەسەپتەلسە، 68 مىڭ ادام - وزدەرىن جۇمىسپەن قامتۋشى، 29 جاسقا دەيىنگى جۇمىسسىزدار سانى - %43 قۇراسا، ايەلدەر قاۋىمى - %49 بولدى.
باعدارلامانىڭ ءبىرىنشى كەزەكتە قاتىسۋشىلارى رەتىندە ورالماندار، تۇلەكتەر، 50 جاستان اسقان تۇرعىندار، زەينەتكەرلەر، زەينەت جاسىنا جەتپەگەندەر، بالالار ءۇيىنىڭ تاربيەلەنۋشىلەرى مەن جەتىمدەر، از قامتىلعان وتباسىلار جانە مۇمكىندىگى شەكتەۋلى جاندار قامتىلدى.
جىل باسىنان بەرى باعدارلامانى جۇزەگە اسىرۋ بارىسىندا 142 مىڭ ادام جۇمىسپەن قامتىلعان، ولاردىڭ 80 مىڭى اۋىلدىڭ ازاماتتارى. كاسىپكەرلىك نەگىزدەرىن ۇيرەتۋگە 2014 - جىلعا 346,5 ميلليون تەڭگە بولىنگەن. وقىتۋدان بارلىعى 8 مىڭنان استام ادام وتەتىن بولادى. شاعىن نەسيە ۇلەستىرۋ بويىنشا 20,6 ميلليارد تەڭگە كولەمىندەگى قارجى 10 مىڭ ادامنىڭ نەسيە تۋرالى ءوتىنىشىن قاناعاتتاندىرۋعا جۇمسالماق.
1 - قاراشاعا ۇسىنىلعان دەرەكتەرگە سۇيەنسەك، كاسىپكەرلىكتىڭ قىر-سىرىن بىلۋگە قىزىعۋشىلىق تانىتقاندار 9 مىڭ ادامنان اسقان. سولاردىڭ بارلىعى شاعىن نەسيەگە قول جەتكىزىپ، 6,4 مىڭ ادام ءوز جەكە ءىسىن اشقان. مال شارۋاشىلىعىنا، تەحنيكالىق قىزمەت كورسەتۋ ستانسالارىن، ناۋبايحانا اشۋعا نەسيە العان جاندار ون ءبىر اي كولەمىندە 7 مىڭ ادامدىق جۇمىس ورنىن اشقان. جۇمىسپەن قامتۋ ورتالىقتارىنان جىبەرىلگەن 4 مىڭنان استام ازاماتتار سول ورىندارعا جۇمىسقا ورنالاسقان.
جوبانىڭ ءبىر باعىتى قىزمەت كورسەتۋ سالاسىندا ءوز ىستەرىن باستاۋشىلارعا (تىگىن شەبەرحاناسى، شاشتاراز، مونشا) جانە قايتادايارلاۋدى قولعا العاندارعا (نان ونىمدەرىن ءپىسىرۋ، ەت جانە ءسۇت ونىمدەرىن قايتا جاساۋ) ارنالعان. باعدارلاما باستالعالى بەرى كاسىپكەرلىك نەگىزدەرىمەن 30,5 مىڭ ادام تانىسقان. شاعىن نەسيەنى 28 مىڭ ادام الىپ، ولاردىڭ ىشىنەن 19,6 مىڭ ادام جەكە ءىسىن اشۋعا، 8,4 مىڭ ادام كەڭەيتۋگە العان. سونىمەن قاتار 23,3 مىڭ قوسىمشا جۇمىس ورىندارى اشىلدى.
2011 - جىلى شاعىن نەسيە بولىنگەن قارجى 3,9 ميلليارد تەڭگە عانا بولسا، 2014 - جىلى بۇل كورسەتكىش 5,7 ەسەگە ارتقان. قارجىنىڭ كولەمى جۇمىسسىزدىقپەن كۇرەس جولىندا شىڭدالعان تاجىريبە مەن مۇمكىندىكتەرگە وراي ۇلعايا بەرمەك. وسى جىلى 8 - قازاندا باعدارلاماعا تومەندەگىدەي وزگەرتۋلەر ەنگىزىلدى: شاعىن نەسيە مەحانيزمىنە ەنگىزىلگەن وزگەرتۋگە وراي 500 مىڭ تەڭگەنى 3 -جىلعا دەيىنگى مەرزىمگە الۋعا بولادى جانە قارىزدىڭ نەگىزگى بولشەگىن وتەۋ 6 ايدى قۇراسا، ۇستەماقى مولشەرى 5 پايىزعا تومەندەتىلگەن.
وسىلايشا «جۇمىسپەن قامتۋ - 2020 جول كارتاسى» باعدارلاماسى اۋىل تۇرعىندارىنىڭ كاسىپكەرلىك بەلسەندىلىگىن ارتتىرۋ ارقىلى جۇمىسسىزدىقتى ازايتاتىن. تۇراقتى ەڭبەك كۇشىنىڭ قالىپتاسۋىنىڭ ءتيىمدى تەتىگى دەپ اتاپ ايتۋعا بولادى.
ەركىن قالدان
«ايقىن»
