قازاق اۋىر اتلەتشىلەرىنەن الەم قايمىعادى - الەكسەي ني

استانا. قازاقپارات - الەكسەي ني، اۋىر اتلەتيكادان قازاقستان ۇلتتىق قۇراماسىنىڭ باس باپكەرى:

 2014 -جىلعى ەل سپورتى تاريحىنداعى باستى وقيعالاردىڭ ءبىرى -  اۋىر اتلەتيكادان الماتىدا وتكەن الەم چەمپيوناتى ەكەنى داۋسىز.

وليمپيادا ليتسەنزيالارى ساراپقا سالىنعان جارىستا قازاقستان قۇراماسى تابىستى ونەر كورسەتىپ، 3 التىن جانە 2 كۇمىس مەدالدى ولجالادى.

جالپى، كوماندالىق ەسەپتە وتانداستارىمىز ءۇشىنشى تۇعىرعا كوتەرىلدى. جاڭا جىل قارساڭىندا ءبىز ۇلتتىق قۇرامانىڭ باس باپكەرى الەكسەي نيدى سوزگە تارتقان ەدىك.

 -  الەكسەي گەننادي ۇلى، الاتاۋ باۋرايىنا ات باسىن بۇرعان مەيمانداردىڭ بارلىعى بۇل جارىستىڭ ۇيىمداستىرىلۋ دەڭگەيىنە اسا جوعارى باعا بەردى. تىپتەن اتالمىش ۇيىمنىڭ پرەزيدەنتى توماش اياننىڭ ءوزى ەلباسى نۇرسۇلتان نازاربايەۆقا جولداعان حاتىندا «الماتىداعى جارىس -  بۇعان دەيىنگى الەم چەمپيوناتتارى اراسىنداعى ەڭ كەرەمەتى» دەگەن باعا بەردى. وسى پىكىرلەرگە الىپ- قوسارىڭىز بار ما؟

-  ءوزىمنىڭ باپكەرلىك عۇمىرىمدا مەن كوپتەگەن الەم چەمپيوناتتارىنىڭ كۋاسى بولدىم. جۇمىر جەردىڭ ءار قيىرىندا وتكەن تالاي بايراقتى باسەكەلەردى تاماشالادىم. كەيبىرى كەرەمەت اسەر قالدىردى. كەيبىرىنەن جابىرقاۋلى كوڭىل كۇيمەن ورالدىق.

سولاردىڭ اراسىندا الماتىداعى جارىستىڭ شوقتىعى بيىك بولعانى داۋسىز. ونى تەك مەن عانا ەمەس، باسقا دا ماماندار مويىنداپ وتىر. شەت مەملەكەتتەردەن كەلگەن قۇرمەتتى مەيمانداردان باستاپ، قاتارداعى باپكەرلەر مەن سپورتشىلاردىڭ وزدەرى دە الەم چەمپيوناتىنىڭ اسا جوعارى دەڭگەيدە ۇيىمداستىرىلعانىن ايتىپ، بىزگە ريزاشىلىقتارىن ءبىلدىردى.

ەڭ ءبىرىنشى كەزەكتە بۇل -  مەملەكەت باسشىسى نۇرسۇلتان نازاربايەۆتىڭ سپورتقا دەگەن وڭ كوزقاراسىنىڭ ارقاسى. مادەنيەت جانە سپورت مينيسترلىگى، سپورتتىق جەكپە-جەك جانە كۇش قولدانىلاتىن سپورت تۇرلەرى كونفەدەراتسياسى، رەسپۋبليكالىق اۋىر اتلەتيكا فەدەراتسياسىنىڭ باسشىلارى دا بارلىق ماسەلەگە ايرىقشا نازار اۋدارىپ، اتالمىش جارىستىڭ كەرەمەت وتۋىنە سۇبەلى ۇلەس قوستى.

ناتيجەسىندە قازاقستان تاعى ءبىر قىرىنان تانىلدى. ەڭ باستىسى، ءبىزدىڭ ازاماتتار قانداي ءىستى قولعا السا دا، دوڭگەلەتىپ اكەتەتىنىنە الەم جۇرتشىلىعىنىڭ كوزىن جەتكىزدى.

-  الماتىداعى الەم چەمپيوناتىنىڭ ناتيجەسىنە كوڭىلىڭىز تولا ما؟ بارلىق سپورتشىلار ءوز مۇمكىندىگىن پاش ەتە الدى دەپ ويلايسىز با؟

-  ارينە، كوڭىلىمىز تولدى. التىن تۇعىرعا كوتەرىلگەن ءۇش سپورتشى دا ۇلكەن ەرلىك جاسادى. جاڭا سالماققا اۋىسقانىنا قاراماستان، يليا يلين ءوزىنىڭ جۇمىر جەردەگى تەڭدەسسىز سپورتشى ەكەنىن تاعى ءبىر دالەلدەدى. ەكى جىلعا جۋىق ۋاقىتقا سوزىلعان ۇزىلىستەن كەيىن ءزۇلفيا چينشانلو 53 كەلى سالماق دارەجەسىنىڭ تىزگىنىن قايتا قولىنا الدى. قوس سپورتشىمىز دا الەمدىك رەكوردتى جاڭارتتى. ال جاسۇلان قىدىربايەۆتىكى تىپتەن كەرەمەت. ەرەسەكتەردىڭ ءدۇبىرلى دوداسىنا العاش رەت قاتىسىپ وتىرعان بۇل جىگىت وسىنداي دەڭگەيگە كوتەرىلەدى دەپ ەشكىم ويلاعان جوق. جاسۇلاننىڭ ەسىمى قازاق زىلتەمىرشىلەرى اراسىنان شىققان تۇڭعىش الەم چەمپيونى رەتىندە تاريحتا قالدى. بۇعان ءبىز قالاي قۋانبايمىز؟! ايەلدەر اراسىنداعى باسەكەدە دە تاريحي وقيعا تىركەلدى. بۇرىندارى جاستار اراسىندا جاسىنداي جارقىراپ جۇرگەن جازيرا جاپپارقۇل قازاق قىزدارى اراسىنان ءبىرىنشى بولىپ دۇنيەجۇزىلىك دودادا كۇمىس مەدالدى كەۋدەسىندە جارقىراتتى. تاجىريبەلى ۆلاديمير سەدوۆتىڭ دا جۇلدەگەرلەر ساناتىنا قوسىلۋى ءبىزدى قۋانتتى. تىپتەن جۇلدەگە ىلىكپەي قالعان سپورتشىلارعا دا ايتار وكپە جوق. بارلىعى دا ءوز شاما- شارقىنشا ونەر كورسەتىپ، كومانداعا قاجەتتى ۇپايدى قورجىنعا سالدى.

-  اتاقتى مايا مانەزا مەن تاجىريبەلى كيريلل پاۆلوۆتان جۇلدە كۇتكەن ەدىك. ولاردىڭ جەڭىس تۇعىرىنا كوتەرىلە الماۋى كوڭىلىڭىزگە كىربىڭ تۇسىرگەن جوق پا؟

- لوندون وليمپياداسىنان كەيىن مايا العاش رەت جارىسقا شىقتى. سول ەكى جىل ارالىعىندا ونىڭ ومىرىندە كوپتەگەن وزگەرىستەر بولعانىن وزدەرىڭىز جاقسى بىلەسىزدەر. تۇرمىسقا شىقتى، ءسابيلى بولدى. سودان كەيىن ءبىز ونىڭ ءوزىنىڭ ۇيرەنشىكتى سالماعىندا ەمەس، 69 كەلى سالماق دارەجەسىندە كۇش سىناسقانى ءجون دەپ شەشتىك.

مايا جامان ونەر كورسەتكەن جوق. ەكى جىلدىق ۇزىلىستەن سوڭ جاڭا سالماقتا كۇش سىناسىپ، تورتكۇل دۇنيەنىڭ تەڭدەسسىزدەرى باس قوسقان جارىستا التىنشى ورىن الۋ وڭاي شارۋا ەمەس. ال كيريلل بولسا بۇل جارىستا بارىن سالدى. تىپتەن وزىنە جۇكتەلگەن مىندەتتى اسىرا ورىندادى دەسەك تە بولادى. وعان بۇيىرعانى ءتورتىنشى ورىن. سول سەبەپتى دە پاۆلوۆتى قالاي ماقتاساق تا جاراسادى.

-  ازيا ويىندارىندا التىننان القا تاعىنىپ، كۇللى قازاقستاندىق جانكۇيەرلەردى قۋانتقان مارگاريتا ەليسەيەۆانىڭ الماتىدا «بارانكا» ۇستاپ قالادى دەپ ءسىز دە ويلاماعان بولارسىز...

-  ادەتتە بۇل سالماق مارگاريتاعا وڭاي باعىناتىن ەدى. ءتۇننىڭ ءبىر ۋاعىندا وياتىپ الساڭىز دا، ول باتپان تەمىردى ەش قينالماي كوتەرەتىن. بۇل جولى جۇيكەسى سىر بەردى. ءوز جانكۇيەرلەرىنىڭ كوز الدىندا ونەر كورسەتۋ قاي سپورتشىعا دا پسيحولوگيالىق تۇرعىدان وتە قيىن. ءبىراق ەليسەيەۆانىڭ مىقتىلىعىنا جەكە ءوز باسىم ەش كۇمان كەلتىرمەيمىن. ول ءالى جاس. بۇيىرتسا، الداعى ۋاقىتتا مارگاريتانىڭ اسا ءىرى حالىقارالىق جارىستاردا اتوي سالعانىنا كۋا بولامىز.

-  بۇعان دەيىنگى ءدۇبىرلى دودالاردىڭ بارلىعىندا قازاقستان قۇراماسى جالپى ەسەپتە ۇزدىك ۇشتىكتىڭ قاتارىنا ەركىن ەنىپ ءجۇردى. لوندون وليمپياداسىندا قىتايدان عانا قالىپ قويىپ، ەكىنشى تۇعىرعا كوتەرىلدىك. بۇل جولى ءوز جەرىمىزدە وتكەن الەم چەمپيوناتىنىڭ كوماندالىق سايىسىندا باس جۇلدە الۋعا نە كەدەرگى بولدى؟

-  ارينە، جالپى ەسەپتە توپ جارىپ، الەمنىڭ ماڭدايالدى كومانداسى اتانعانعا نە جەتسىن! ءبىراق بۇل جولى الدىمىزعا ونداي مىندەت قويعان جوقپىز. ويتكەنى بىزدەر ءۇشىن جۇلدەلەردىڭ سانى ەمەس، جولدامالاردىڭ نەعۇرلىم كوپ بولعانى ماڭىزدى ەدى. بارلىعىمىز بىرىگىپ، سول جوسپاردى جۇزەگە اسىرۋعا تالپىندىق. تەك سوندا عانا ريو- دە- جانەيرو وليمپياداسىنا تولىق قۇراممەن بارۋعا مۇمكىندىك تۋادى. ول ءۇشىن ءار سپورتشى ليتسەنزيالىق الەم چەمپيوناتىندا بارىنشا تابىستى ونەر كورسەتۋگە ءتيىس. ولار ءۇشىن باستى مىندەت -  كوش سوڭىندا نەمەسە قالىڭ توپتىڭ اراسىندا قالىپ قويماۋ. بۇل جوسپار الماتىدا جۇزەگە استى. ەرلەر دە، ايەلدەر دە تابىستى ونەر كورسەتتى. قازاقستاننىڭ اۋىر اتلەتتەرى الەمدەگى كوشباسشى كوماندالاردىڭ ءبىرى ەكەنىنە تاعى دا كوپشىلىكتىڭ كوزى جەتتى. قازىرگى كەزدە بارلىق مەملەكەتتەر بىزبەن ساناسادى جانە بىزدەن قايمىعادى. ەندى كەلەسى جىلعى الەم چەمپيوناتىندا وسى كورسەتكىشتى قايتالاساق، ايىمىزدىڭ وڭىنان تۋاتىنى انىق.

- كوزدەگەن ماقساتتارىڭىزعا قول جەتكىزۋلەرىڭىزگە تىلەكتەسپىز. قازاقستان اۋىر اتلەتيكاسىنىڭ داڭقى ورلەي بەرسىن!

-  راقمەت!

سۇحباتتاسقان عالىم سۇلەيمەن

«ايقىن»