ايەلدى جاپپاي جالاڭاشتاۋ ءتۇبى اپاتقا ۇشىراتادى

استانا. قازاقپارات - وتكەن اپتالاردا ورىستىڭ اتاقتى وقىمىستىسى لەونيد كيتايەۆ-سمىكتىڭ سۇحباتى ورىس باسپا سوزىندە ۇلكەن دۇربەلەڭ تۋعىزدى.

پروفەسسور ايەلدى جاپپاي جالاڭاشتاپ جاتقان قازىرگى مودانىڭ سەبەپ-سالدارىن ءوز بەتىمەن زەرتتەپ كورىپ، قورقىنىشتى قورتىندى جاساعان.

ايەلدىڭ اۋرەتىن كورسەتەتىن قازىرگى ءسان ۇلگىلەرى ادامزاتتى ازعىندىققا يتەرمەلەپ، ءتۇبى اپاتقا ۇشىراتادى. ءبىزبۇدان باس تارتپاساق، قۇدايدىڭ قاھارىنا قالىپ، الەم ارەناسىنان جوعالىپ كەتۋىمىز مۇمكىن دەپ ەسكەرتىپتى ورىس وقىمىستىسى.

 ونىڭ سۇحباتىن قىزىق بولار دەگەن ويمەن قازاق وقىرمانىنا اۋدارىپ بەرىپ وتىرمىن...

- ءسىز بۇل تاقىرىپتى نەلىكتەن تاڭداپ الدىڭىز؟

- مەنىڭ كىتابىم سوڭعى كەزدەرى جيىلەپ كەتكەن كۇيزەلىس ماسەلەلەرىنە ارنالعان. اسىرەسە ەركەكتەر مەن ايەلدەر اراسىندا ونكولوگيا اۋرۋلارىن تۋدىراتىن سەبەپتەردى انىقتاۋعا تىرىستىم. سوڭعى ون جىلدا ەۋروپا مەن امەريكاداعى ەر-ازاماتتار قۋىق بەزدەرىنىڭ قابىنۋى مەن راك سياقتى اۋرۋلارعا جاپپاي شالدىعىپ جاتىر.

قازىر الەمدەگى ەركەكتەردىڭ تەڭ جارتىسىنان ادەنوما تابىلىپ وتىر. ال ا ق ش-تا پاتالوگواناتومدار ەركەكتەردىڭ 80 پايىزىنان وسى دەرتتىڭ بەلگىلەرىن انىقتادى. ولاردىڭ كوبى اۋرۋىنىڭ اسقىنعان شاعىنا جەتپەي قايتىس بولعان ەكەن. ءبىر قىزىعى، مۇسىلمان ەلدەرىندەگى ەر ادامدار اراسىنداعى ونكولوگيادا مۇلدە ءوسىم جوق...

- نەلىكتەن بۇلاي بولىپ جاتىر؟ باتىس ەلدەرىندە مەديتسينا جاقسى جەتىلگەن، ءومىر ءسۇرۋ دەڭگەيى دە الدەقايدا جاقسى...

- سوڭعى ون جىلدا مودا ايەل دەنەسىنىڭ اۋرەتىن كورسەتىپ، ونى جاپپاي جالاڭاشتاپ جاتىر. كىندىگى مەن قارنىن كورسەتىپ ءجۇرۋ قالىپتى جايتقا اينالىپ بارادى. دەنەسىنە جابىسقان دجينسى كيۋ سانگە اينالدى. مەن بۇلارعا دارىگەر، فيزيولوگ رەتىندە كوز سالامىن. بۇل ەڭ الدىمەن ايەلدەردىڭ وزدەرىنە ءقاۋىپتى. سەبەبى مۇنداي «جەڭىل ءجۇرىستىڭ» سوڭى اۋرۋعا الىپ كەلەدى.

ال ەركەكتىڭ ول ءناپسىسىن وياتادى. قالادا ءومىر سۇرەتىندەر كۇنىنە وسىنداي 100-200 ايەلگە سۇقتانىپ قارايدى ەكەن. وسىدان كەيىن كەز-كەلگەن ەركەكتە قۇمارتۋ سەزىمى پايدا بولادى. ىسكە اسپاعان قۇمارلىق سەزىمى قانداعى اندروگەننىڭ كولەمىن كوبەيتەدى.. بۇل ءتۇبى ءارتۇرلى اۋرۋلارعا الىپ كەلەدى. ويتكەنى ول ادامدى ىشتەي جەگىدەي جەيدى. وسىدان كەيىن دەنى ساۋ ەر- ازامات ءوز باسىنا ساۋ جەردەن ساقينا تاۋىپ الادى.

ماسەلەن، جان- جانۋارلاردىڭ ۇرعاشىسى ەركەگىن ىزدەگەندە تەك كۇشتىلەرىمەن عانا شاعىلىسادى. السىزدەرىن قابىلدامايدى. شاعىلىسا الماعان السىزدەرى كەيىن «يمپوتەنت» بولىپ قالادى. تابيعات ءوزى وسىلايشا ءبارىن رەتتەپ وتىرادى. ءقازىر عىلىم مۇنداي پروتسەستەردىڭ ادامدى دا اينالىپ وتپەيتىنىن انىقتاپ وتىر. ءسان الەمىندەگى ەركەكتىڭ ءناپسىسىن قوزدىراتىن قۇبىلىستاردىڭ بارلىعى جاپپاي «سەكسۋالدىق سترەستىڭ» تۋۋىنا تۇرتكى بولۋدا. وسىنىڭ كەسىرىنەن «ەلەۋسىز قالعان» ادام اعزاسى ءوزىن ىشتەي كۇيزەلىسكە تۇسىرەدى..

- باتىستىڭ باي ءارى دامىعان ەلدەرىنىڭ ءولىپ-ءوشىپ قۇلدىراپ بارا جاتقانىنىڭ سەبەبىن وسىدان ىزدەۋگە بولا ما؟

- ءيا، ارينە. بۇل وتە ماڭىزدى تەتىكتەردىڭ ءبىرى. قازىر مەن مىنانداي قورىتىندىعا كەلىپ، ونى بۇكىل بۇقاراعا جەتكىزۋگە تالپىنىپ جاتىرمىن: ايەل دەنەسىن جالاڭاشتاۋعا باعىتتالعان مودا- ەۋروپالىقتاردى قۇردىمعا اكەتىپ بارادى. ولاردىڭ ورنىن ادەپ پەن ارىن ساقتاعان، سونىمەن بىرگە ەر- ازاماتتارىن دا ارداقتاي بىلەتىن الەمدەگى باسقا حالىقتار باساتىن بولادى. مەن مۇسىلمان حالىقتارىن مەڭزەپ وتىرمىن.

- سولاي دەيىكشى، ءبىراق افريكادا، ازيا مەن وڭتۇستىك امەريكادا جارتىلاي جالاڭاش قانا ەمەس، مۇلدە جالاڭاش جۇرەتىن جۇرەتىن حالىقتاردا بارعوي. بۇل جاقتا كليمات ىستىقتاۋ. ولاردىڭ جاعدايى قالاي بولادى؟

- مەن سىزگە قارسى سۇراق قويايىن.. ءسىز ولاردىڭ مادەني دەڭگەيىن نەلىكتەن بىزبەن سالىستىرىپ وتىرسىز؟ كونە گرەكتەر مەن ريمدىكتەردە ايەلدىڭ جالاڭاش دەنەسىنە سۇقتاناتىن كۋلت بولعانىن بىلەسىز. بۇل ولاردىڭ تۇبىنە جەتتى. قايدا قازىر ولار؟ ەكەۋى دە الەم كارتاسىنان ءبىرجولا جوعالىپ كەتتى. ولاردى سوعىس جويعان جوق، ءوز ىشتەرىنەن ءىرىپ-ءشىرىپ، جوق بولدى.

قۇران مەن ىنجىلدە ايتىلاتىن سوددوم مەن گوموررا تۋرالى ەسكەرتۋلەر وسىعان مىسال. ولار تابيعاتتىڭ زاڭدىلىعىنا قارسى شىعىپ، ءناپسىنىڭ جەتەگىنە ەرگەننەن كەيىن سونداي كۇيگە ءتۇستى. سول ءسودوميزمنىڭ بەلگىلەرى قازىر بۇكىل الەمدە قايتا باس كوتەرىپ جاتىر.. گوموسەكسۋاليزم سونىڭ ءبىر كورىنىسى. ءبىراق اتا-بابالارىنىڭ داستۇرىنە ادالدىقتارىنان اينىماعان حالىقتار ءالى دە بار.

قازىرگى سلاۆيانداردىڭ ارعى بابالارى دا وسىنداي بولاتىن.

ءبىزدىڭ كيىمدەرىمىز ايەلدەرىمىزدىڭ دەنەسىن تۇگەل جاۋىپ تۇرعان. ادەپ پەن اردان اتاماعان ولاردىڭ سول كيىمدەرى قانداي كەرەمەت ەدى! ال قازىرگى ايەلدەردىڭ كوبى بەرىسى توستەرىن اشىپ، ارىسى اياقتارى مەن ساندارىن جالاڭاشتاپ، ەركەكتەردىڭ كوزىنە ءتۇسۋ ءۇشىن ءبىر- بىرىمەن جارىسىپ جاتىر. ولار وسىلايشا «جاپپاي جويۋعا ارنالعان قارۋدى» ءوز قولدارىمەن ىسكە قوسقاندارىن سەزبەي ءجۇر.

- قۇرىپ بارا جاتقان باتىسقا ەلىكتەمەس ءۇشىن رەسەي ناقتى نە ىستەۋى كەرەك؟ بىزدە ءبىر قيىندىق بار. وسىنشا ۇلكەن ايماقتى ءبىر عانا ەمەس، بىرنەشە ۇلتتار مەن ۇلىستار مەكەن ەتەدى. كونە ريمدىكتەر مەن گرەكتەر سياقتى جوعالىپ كەتپەس ءۇشىن بارلىعىز باس قوسىپ بىردەمە ىستيەي الامىز با؟

- ارينە. مەملەكەتتىڭ تىزگىنىن ۇستاپ وتىرعاندار «مودانى ءسال-ءپال ءوزىمىزدىڭ ەسكى داستۇرىمىزگە قاراي بۇرايىق!» دەگەن ۇران تاستاسا جەتىپ جاتىر. دىننەن باستاۋ الاتىن مۇنداي مادەني ءداستۇر بارلىق حالىقتاردا بار. ولاردى قايتا تۇلەتۋىمىز كەرەك. كوپ نارسە اسىرەسە بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارىنىڭ بەلسەندىلىگىنە بايلانىستى...

- ءبارى ءبىزدىڭ باسشىلاردىڭ قولىندا ەكەن. ولار ۇلگى كورسەتە الا ما؟

- قىتاي قازىر ءبارىن كيىندىرىپ جاتىرعوي. تاپسىرىس تۇسسە ولار قانداي كيىم بولسىن تىگىپ بەرەدى. تەك نيەت بولسا بولعانى.

سۇحباتتى اۋدارعان: Jolimbet Makishev‎(Facebook پاراقشاسىنان)

قامشى.kz