دوللار ساتىپ العاندار ۇتىلادى - ساراپشى

استانا. قازاقپارات - رۋبل قاتتى قۇنسىزدانىپ، رەسەي حالقى اقشا ايىرباس پۋنكتتەرىن جاعالاپ ءجۇر. ال بەلارۋس رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەزيدەنتى ماسكەۋدەن ءوزارا ەسەپ-ايىرىسۋدا دوللار مەن ەۆرونى پايدالانۋدى تالاپ ەتتى. مىنە، وسىعان قاراماستان، ءبىر قىزىعى، ەلباسىمىز تاياۋداعى ب ا ق وكىلدەرىمەن كەزدەسۋىندە ەل ازاماتتارىنا دوللارعا قۇنىقپاۋعا كەڭەس بەرەتىنىن مالىمدەدى. نەگە؟

استارى قاراما-قايشىلىققا تولى وسى ساۋالعا جاۋاپ تابۋ ءۇشىن مامانداردىڭ وي-تالقىسىنا جۇگىنىپ كوردى.

قارجىگەر-مامان ءىلياس يسايەۆ قازىر جاپپاي دوللار ساتىپ الىپ جاتقاندار ەرتەڭ ۇتىلادى، سوندىقتان ەلباسى دەر كەزىندە ەسكەرتۋ جاساپ وتىر دەپ سانايدى.

- رەسەي بيلىگى رۋبلدى قاساقانا «قۇلاتتى». بۇل قارجى نارىعىنداعى سپەكۋليانتتارعا وڭدىرماي سوققى بەرۋ ءۇشىن رۋبل مۇددەسىنە قاراي جاسالدى. قازىر رۋبلگە كوشۋ ساياساتىن قولعا العانىنا قاراماستان رەسەي سپەكۋليانتتارى («روسنەفت» سىندى ءىرى كومپانيالار، قارجى مينيسترلىگى، ءتۇرلى قورلار) قولىندا اقشانى دوللارداي ۇستاپ وتىر. ونى قالاۋلارىنا قاراي قازىر قاتتى قىمباتتاتتى. رۋبلدى ابدەن شەگىنە جەتكىزىپ قۇنسىزداندىرىپ، ونى سپەكۋليانتتار پايدالانا المايتىنداي ەتتى. ەسەسىنە، ۇكىمەت ارزان رۋبلگە قارىق بولدى (ەل دوللارعا جۇگىرىپ جاتقاندا ۇكىمەت ارزان رۋبلدى كوپ ساتىپ الدى). ءسويتىپ قوسىمشا قاراجات تارتىپ، بيۋدجەتتى قامپايتتى. ەندى بۇدان كەيىن نە بولۋى كەرەك؟.. ارينە، بۇل پروتسەسس كەرىسىنشە قوزعالا باستايدى. بۋمەرانگ سەكىلدى. ەندى رۋبل نىعايادى. ال دوللار قۇنسىزدانادى. قۇنى كەتكەن دوللاردى ەل قايدا ساتارىن بىلمەي ءالى دال بولادى. ويتكەنى ۇكىمەتكە ونىڭ كەرەگى جوق. قىزىل كرەمل ەندى تەك رۋبلمەن جۇمىس ىستەيمىن دەپ بارشاعا مالىمدەپ وتىر.

ماماننىڭ ايتۋىنشا، قازاقستان قازىر رۋبل ارزان ءارى وسال كەزدە ۇلتتىق قور اقشاسىن رەكونۆەرتيزاتسيا جاساسا، وندا تەڭگەنى ديەۆالۆاتسيالاۋدىڭ قاجەتى بولمايدى. وسىنىڭ وزىنەن دە ەل قازىناسى ءبىرشاما تولىعا الادى ەكەن. الايدا وسىنى ءبىزدىڭ بيلىك قاناعات تۇتا ما؟.. ماسەلە وسىندا.

«ەگەر مۇنى قاناعات ەتپەسە، ۇلتتىق قوردان اقشا بولىنەر الدىندا تەڭگە ديەۆالۆاتسياسى بولىپ قالۋى ابدەن ىقتيمال» دەيدى قارجىگەر-مامان.

ساياسات تانۋشى كەڭەس سمانوۆ قازىر قارجى نارىعىنان گورى گەوساياسي جاعدايعا كوپ نارسە تىرەلىپ تۇرعانىن ايتادى.

ەۋرازيالىق ەكونوميكالىق وداق جۇمىسىنا كوپ نارسە بايلانىستى. سونىڭ ىشىندە اقشانىڭ جايى دا. كەشە قىرعىزدار ول وداققا قوسىلۋدى كەيىنگە شەگەرىپ تاستادى. قازاقستان دا رەسەيدەگى داعدارىس رەتتەلگەنشە ونى ءبىر جىلعا شەگەرە تۇرۋدى سۇراپ جاتىر. ال بەلارۋستار، تىپتەن قاتتى كەتۋدە. سوندىقتان بۇل ارادا ءدوپ باسىپ بىردەمە ايتۋ قيىن، - دەيدى ول.

اۆتور: كامشات ساتيەۆا

«الاش ايناسى»