التىن دوپتان ۇمىتكەر بولعان التى قاقپاشى

استانا. قازاقپارات - فۋتبول تاريحىندا جەكەلەي ويىنشىعا بەرىلەتىن «التىن دوپقا» ۇمىتكەرلەر قاتارىنان التى قاقپاشى عانا كورىنگەن. وسى ۋاقىتقا دەيىن، تەك ونىڭ بىرەۋىنە عانا بۇل اتاق بۇيىرعان.

جاقىندا 2014 - جىلعى «التىن دوپتان» ۇمىتكەر ءۇش فۋتبولشىنىڭ ەسىمى اتالدى. ولار: ليونەل مەسسي («بارسەلونا» ) ، كريشتيانۋ رونالدۋ («رەال» ) جانە مانۋەل نويەر («باۆاريا» ) . العاشقى ەكى ويىنشى سوڭعى ءۇش جىلدان بەرى بۇل اتاققا ۇمىتكەر ۇشتىك ساناتىنان شىققان ەمەس. ال نەمىس قاقپاشىسى بولسا فۋتبول تاريحىنداعى «التىن دوپتان» ۇمىتكەر التىنشى قاقپاشى اتاندى. ءبىر قىزىعى، مانۋەل نويەر فۋتبول تاريحىندا بۇل اتاقتى يەلەنگەن جالعىز قاقپاشى بارىن بىلگەنمەن، ونى تانىمايدى ەكەن.

فۋتبول تاريحىندا «التىن دوپتى» يەلەنگەن جالعىز قاقپاشى - ليەۆ ياشين. زامانىندا «فۋتبول كورولى» پەلەنىڭ ءوزى «ليەۆ ياشينگە گول سوقسام - بۇكىل ارمانىمنىڭ ورىندالعانى» دەگەن. ءتىپتى، سول ءبىر كەزەڭ فۋتبولشىلارى اراسىندا «ياشينگە گول سوققان فۋتبولشى ەش ۋايىمسىز زەينەتكەرلىككە شىعا بەرۋىنە بولادى» دەگەن ءازىل دە تاراعان ەكەن. وسىدان- اق، ك س ر و- دان شىققان بۇل قاقپاشىنىڭ قارىمى قانداي بولعانىن بايقاي بەرسەڭىزدەر بولادى.

ليەۆ ياشينگە «التىن دوپتى» الۋ وڭاي بولعان جوق. 1962 - جىلى چيليدە وتكەن الەم چەمپيوناتىندا كەڭەس وداعى قۇراماسىنىڭ ساتسىزدىگىن وسى ويىنشى ەسىمىمەن بايلانىستىردى. ونىڭ اتىنا ايتىلعان سىنداردىڭ سانىندا دا شەك بولمادى. ناتيجەسىندە ۇلتتىق قۇرامادا ويناۋدان قول ءۇزىپ قالدى. ءبىراق، بۇل ويىنشىنىڭ انگليا فۋتبول قاۋىمداستىعىنىڭ ءجۇزجىلدىعىنا ارنالعان مارتەبەلى جولداستىق كەزدەسۋدە كورسەتكەن ونەرى بار ابىرويىن قايتارعانداي بولدى. ول انگليا قۇراماسىنا قارسى وينايتىن الەم قۇراماسى ساپىنا شاقىرتىلعان ەدى.

1963 - جىلدىڭ 23- قازانىندا ايگىلى «ۋەمبلي» ستاديونىندا وتكەن ويىندا ليەۆ ياشين ءوزىن شەبەر قاقپاشى رەتىندە تانىتىپ، تالايلاردىڭ تاڭدايىن قاقتىرادى. دەسە دە الەم قۇراماسى 2:1 ەسەبىمەن «تۇماندى البيون» كومانداسىنا ەسە جىبەردى. ءبىراق، ول ەكى گول ليەۆ ياشين ورنىنا شىققان ميلۋتين شوشكيچ قاقپاسىنا سوعىلعان. ال قاقپاشىنىڭ كەرەمەت ونەرى اعىلشىن جانكۇيەرلەرى اراسىندا «اڭىزعا» اينالىپ شىعا كەلدى.

وسى ويىننان كەيىن ليەۆ ياشين ك س ر و قۇراماسىنا قايتا شاقىرتۋ الدى. سول جىلى ەۋروپانىڭ ەڭ ۇزدىك ويىنشىسى اتانىپ، «التىن دوپ» يەگەرى اتاندى. 1964 - جىلعى ەۋروپا چەمپيوناتىندا، اراعا 2  جىل سالا 1966 - جىلى يسپانيادا وتكەن الەم چەمپيوناتىندا ك س ر و قۇرامىندا ءساتتى ونەر كورسەتە ءبىلدى. 1990 - جىلدىڭ 18- ناۋرىزىندا ليەۆ ياشينگە «سوتسياليستىك ەڭبەك ەرى» اتاعى بەرىلدى. اراعا ەكى كۇن سالا ⅩⅩعاسىردىڭ داڭقتى قاقپاشىسى دۇنيەدەن وزدى.


ليەۆ ياشين «التىن دوپتى» يەلەنگەننەن كەيىن اراعا 10  جىل سالا تاعى ءبىر قاقپاشى بۇل اتاقتان ۇمىتكەر بولدى. ول - يتاليالىق دينو دزوفف. قاقپاشى ۇلتتىق قۇراماسىمەن حالىقارالىق كەزدەسۋلەردە 2  جىل ءوز قاقپاسىنا گول سوقتىرمادى. الاڭداعى رەكوردتى ۋاقىتى 1142 مينۋتقا سوزىلدى.

دينو دزوفف «التىن دوپتان» باستى ۇمىتكەر بولاتىن. ول ءوزىنىڭ جوعارعى دەڭگەيدەگى ناتيجەسىنىڭ ارقاسىندا «ناپوليدەن» تۋريندىك «يۋۆەنتۋسكە» اۋىستى. جاڭا كومانداسىمەن يتاليا چەمپيونى اتاعىن يەلەندى. ءبىراق، ونىڭ بۇل جەتىستىكتەرى «التىن دوپتى» يەلەنۋگە جەتكىلىكسىز بولدى. ويتكەنى، ەۋروپا چەمپيوندار كۋبوگىنىڭ فينالىندا ونىڭ كومانداسى ءۇشىنشى جىل قاتارىنان ونەر كورسەتكەن «اياكسقا» ۇتىلىپ قالدى. ناتيجەسىندە امستەردامدىق كلۋبتىڭ فۋتبولشىسى يوحان كرويف بۇل اتاققا لايىقتى دەپ تانىلدى. دينو بولسا ەكىنشى ورىننان كورىندى.

دەسە دە دينو دزوففتىڭ جەتىستىگى الدا بولدى. 1982 - جىلى يسپانيا جەرىندە وتكەن الەم چەمپيوناتىندا توپ جاردى. 40 جاسقا كەلگەن قاقپاشىعا الەم كۋبوگىن باسىنان اسىرا كوتەرۋ باقىتى بۇيىردى.

1976 -جىلى «التىن دوپتان» ۇمىتكەرلەر قاتارىنا تاعى ءبىر قاقپاشى قوسىلدى. ول - سول جىلى ەۋروپا چەمپيوناتىن جەڭىپ العان چەحوسلوۆاكيا قۇراماسىنىڭ قاقپاشىسى يۆو ۆيكتور ەدى. 1963 - جىلى ليەۆ ياشين «التىن دوپتى» يەلەنگەندە بۇل قاقپاشىنىڭ ەسىمى ەلگە تانىس ەمەس بولاتىن. ال 1976 - جىلعى ەۋروپا چەمپيوناتىندا ول ۇلتتىق قۇراماسىنىڭ جەڭىسكە جەتۋىنە بىردەن- ءبىر سەبەپكەر بولدى. ءبىراق، بۇل قاقپاشىعا دا مارتەبەلى اتاق بۇيىرمادى. ونىڭ الدىن نەمىس فرانتس بەككەنباۋەر وراپ كەتتى. ال نيدەرلاندىلىق رەنسەنبرينك ەكىنشى ورىننان كورىندى. يۆو ۆيكتورعا ءۇشىنشى ورىن بۇيىردى. بۇل قورىتىندىنى سول كەزدە ادىلەتسىز دەپ قاراعاندار دا بولدى. دەسە دە يۆو ۆيكتور 1976 - جىلى ۇلتتىق قۇرامامەن ەۋروپا چەمپيوناتىن جەڭگەنمەن، كلۋبتىق دەڭگەيدە جەتىستىككە جەتە الماعان ەدى.

فۋتبول تاريحىندا «التىن دوپتان» ەكى رەت ۇمىتكەر بولعان جالعىز قاقپاشى - وليۆەر كان. 2001 - جىلى ميۋنحەندىك «باۆاريانىڭ» چەمپيوندار ليگاسىن جەڭىپ الۋىنا زور سەپتىگىن تيگىزدى. الايدا ماۋسىمنىڭ ەكىنشى جارتىسىن ءساتتى اياقتاي المادى. سۋپەركۋبوك فينالىندا «ليۆەرپۋلگە» ەسە جىبەرسە، ۇلتتىق قۇراما ساپىندا ءوز الاڭىندا اعىلشىنداردان ويسىراي ۇتىلدى. انگلياعا قارسى ەكى ويىن قورىتىندىسىندا وليۆەر كان ءوز قاقپاسىنا 8 گول وتكىزىپ الدى. ونىڭ تەڭ جارتىسىن ماكل وۋەن سوققان. ناتيجەسىندە «التىن دوپ» وسى اعىلشىن فۋتبولشىسىنا بۇيىردى. وليۆەر كان بولسا راۋلدەن كەيىن ءۇشىنشى ورىندى قاناعات تۇتتى.

اراعا ءبىر جىل سالا وليۆەر كان تاعى دا ۇمىتكەرلەر قاتارىنان ورىن الدى. ول فۋتبول تاريحىندا العاش رەت ەكى ەل بىرىگىپ وتكىزگەن (وڭتۇستىك كورەيا مەن جاپونيا) الەم چەمپيوناتىندا گەرمانيا قۇراماسىن فينالعا شىعۋىنا جاعداي جاسادى. ءبىراق، شەشۋشى ساتتەگى ءوز قاتەلىگى تاعى دا «التىن دوپتان» ايىردى.

2006 - جىلى «التىن دوپتان» ۇمىتكەرلەردىڭ قاتارىنا قاقپاشى دجانلۋيدجي بۋففون ەندى. گەرمانيادا وتكەن الەم چەمپيوناتىندا يتاليالىق قاقپاشىنىڭ ونەرىنە قول سوققاندار مول بولدى. ول جەتى ويىندا ەكى رەت قانا ءوز قاقپاسىنان دوپ الىپ شىقتى. ونىڭ ءبىرى اۆتوگول بولسا، ەكىنشىسى - فينالدا زينەددين زيداننىڭ پەنالتيدەن ورىنداعان گولى. ءبىراق، بۋففونعا دا «التىن دوپ» بۇيىرمادى. «مۋنديالدا» قورعانىستى باستى نازارعا ۇستانىپ ويناعان قۇرامانىڭ قورعاۋشىسى فاۆيو كانناۆارو ارىپتەسىنەن داۋىس بەرۋ قورىتىندىسىندا 49 ۇپاي ارتىق جينادى. نەگىزىنەن بۇل اتاق قورعاۋشىلارعا دا سيرەك بەرىلەدى.

وسىعان دەيىن الەمنىڭ ۇزدىك قاقپاشىلارى كىمدەر دەگەندە، دجانلۋيدجي بۋففون مەن يكەر كاسيلياس ەسىمدەرى اۋىزعا ىلىگەتىن. سوڭعى جىلدارى الەم مانۋەل نويەردىڭ شەبەرلىگىن مويىنداۋدا. نەمىس قاقپاشىسى مىقتىلىعىن ميۋنحەندىك «باۆاريادا» عانا ەمەس، وسى جازدا وتكەن الەم چەمپيوناتىندا دا مويىنداتا ءبىلدى. ەندىگى باستى باسەكەلەستەرى دە وسال ەمەس. سوڭعى 6  جىلدا «التىن دوپتى» ءوزارا ساراپقا سالىپ كەلە جاتقان ليونەل مەسسي مەن كريشتيانۋ رونالدۋ اراسىنان سۋىرىلىپ شىعۋ وڭاي ەمەس ەكەنى انىق. الەم چەمپيونى اتانعان مانۋەل نويەردىڭ «التىن دوپتى» يەلەنۋگە مۇمكىندىگى جوق دەپ قاراۋعا بولمايدى. بالكىم، بۇل اتاققا تالاستاعى مەسسي مەن رونالدۋ تەكەتىرەسىنە نۇكتە قويىپ قالۋى دا عاجاپ ەمەس. دەسە دە قاقپاشى ءۇشىن ۇزدىك ۇشتىككە ەنۋدىڭ ءوزى ناشار جەتىستىك سانالمايدى.

«جاقسى قاقپاشى - جارتى كوماندا» دەمەكشى، فۋتبول ويىنىندا قاقپاشىلاردىڭ دا اتقاراتىن ءرولى ايرىقشا. ءبىراق، قاقپاشىلاردىڭ جەكەلەي ويىنشىعا بەرىلەتىن اتاققا قول سوزۋى دا وڭاي ەمەس. سوندىقتان دا، فۋتبول تاريحىندا «التىن دوپتان» ۇمىتكەر قاقپاشىلاردىڭ سانى ساۋساقپەن سانارلىق قانا.

massaget.kz