تاۋەلسىزدىك تولعاۋى: جەرىمىزگە تاعدىردىڭ ايداۋىمەن كەلگەن ادامداردىڭ بارلىعى قازىر ءبىزدىڭ وتانداستارىمىز
تابىستىلىق پەن تۇراقتىلىقتىڭ قازاقستاندىق جولى دا وسىنداي شاعىن قادامداردان باستالعان بولاتىن.
تاۋەلسىزدىكتىڭ ەلەڭ-الاڭ شاعىندا بارلىق وداقتاس رەسپۋبليكالار اراسىندا ناق وسى قازاقستاندا كيكىلجىڭدەر، ءتىپتى سوعىستار ورىن الادى دەپ بولجانعان ەدى.
بۇل ءبىر ەسەپتەن تۇسىنىكتى دە. ءبىزدىڭ ەلىمىزدە جۇزدەن استام ەتنوس ءومىر سۇرەدى. سول تۇستا تاعدىرى تالقىعا تۇسكەن ادامدار، ءدال ءبىر جالاڭاشتالعان سىم تەمىر سەكىلدى، مەيلىنشە، سەزىمگە بەرىلگىش ەدى.
اشۋ مەن ىزانىڭ قاينار كوزى تىم مول بولاتىن. وسى جاعدايدى پايدالانىپ ادامداردىڭ ساناسىنا تۇمان تۇسىرۋشىلەر دە كوپ بولدى. ال ەندى كەيبىرەۋلەر قولعا قونعان تاۋەلسىزدىكپەن تىم شاتتانىپ، بارلىعىن ءوز دەگەندەرىنە كوندىرگىسى كەلدى، قالىپتاسقان ارالاس- قۇرالاستىقتىڭ كوپىرىنە وت قويماق بولدى.
مىنە وسىنداي قيىندىق ساتىندە دانا ادامنىڭ ءاربىر وسال تۇستاردى قۋاتتى كۇشكە اينالدىرۋعا ۇمتىلاتىندىعى بەلگىلى. ءبىزدىڭ پرەزيدەنتىمىز دە وسىلاي ىستەدى. مەن سول تۇستا، حالىقتىڭ، ەلدىڭ قامى مەن بولاشاعى تۋرالى ويلاعان مەملەكەت باسشىسىنىڭ ۇيقىسىز تۇندەرىنىڭ كۋاسى بولدىم. تاريحتىڭ تاڭداۋ ءساتى تۋىنداعان اسا جاۋاپكەرشىلىكتى كەزەڭىندە ءبىزدىڭ ەلباسىمىزدىڭ قانداي دانالىق شەشىمدەرىن قابىلداعاندىعى تۋرالى ءۇش مىسالعا جۇگىنە كەتەيىن:
ءبىرىنشى تاريح تاۋەلسىزدىكتىڭ ءبىرىنشى جىلدارىنداعى بەتبۇرىستى ساتتەر تۋرالى. پرەزيدەنت بۇل تۇستا حالىققا ء«يا، ءبىز ءار-ءتۇرلىمىز. ءبىراق ءبىز - ءبىر ەلدىڭ بالالارىمىز. ءبىز - ءبىر حالىقپىز. تەك قانا ءبىر-بىرىمىزبەن بىرگە، قول ۇستاسا وتىرىپ قانا ءبىز تابىسقا جەتىپ، جاقسى ءومىردى ورناتا الامىز» دەگەن ۇندەۋمەن شىقتى.
ناق وسى ويدى مەملەكەت باسشىسى حالىققا جەتكىزگىسى كەلدى. مىنە، ناق وسى تۇستا ەلىمىزدە ءبىرىنشى رەت ادامداردى بىرىكتىرەتىن سەنىمدى قۇرىلىم قۇرۋ تۋرالى يدەيا پايدا بولدى. قازاقستان حالىقتارى اسسامبلەياسى وسىلايشا دۇنيەگە كەلدى.
شىن جۇرەكتەن ايتىلعان ءسوز قاشاندا بولسىن شىنايى عوي، ول ءاردايىم جۇرەكتەرگە جەتەدى. حالىق مەملەكەت باسشىسىنىڭ ءسوزىن ەستي الدى جانە وعان سەنىپ، ءوز كوشباسشىسى نۇرسۇلتان نازاربايەۆتىڭ سوڭىنان ەردى. بۇل جولدىڭ دۇرىس تا سەنىمدى جول بولىپ شىققاندىعىن بۇگىنگى ۋاقىت بارىنشا دالەلدەپ وتىر.
كەلەسى جىلى اسسامبلەياعا 20 جىل بولادى. ەكى تاريحي ونجىلدىق بۇل قۇرىلىمنىڭ سەنىمدى ارەكەت ەتكەندىگىن كورسەتىپ بەردى.
ەكىنشى تاريح كەز كەلگەن ىستە جاعدايدى وزگەرتەتىن بەتبۇرىستى ساتتەر بولاتىندىعىن كورسەتەدى. ءبىزدىڭ ەلىمىزدىڭ قالىپتاسۋ تاريحىندا دا بۇگىنگى كۇنى الەمدە بالاماسى جوق تاماشا ينستيتۋتقا قول جەتكىزۋىمىزگە سەبەپشى بولعان وسىنداي ساتتەر بولدى.
تاۋەلسىزدىكتىڭ ءبىرىنشى بەس جىلىندا ماعان مەملەكەت باسشىسىمەن قويان- قولتىق بىرگە جۇمىس ىستەۋ باقىتى بۇيىردى. پرەزيدەنت ادامدارمەن ءجيى كەزدەسىپ، اڭگىمەلەسىپ، ولاردىڭ سوزدەرىن تىڭداپ، ونى جازىپ تا الىپ ءجۇردى. وسىنداي ءبىر كەزدەسۋ مەنىڭ ەسىمدە ەرەكشە قالدى.
دانا باسشى ءاردايىم كورەگەن دە عوي. بىردە نۇرسۇلتان ءابىش ۇلى بارلىق قوعامدىق قوزعالىستاردىڭ بەلسەندىلەرىمەن، سونىڭ ىشىندە راديكالدىق كوڭىل- كۇيدى انىق تانىتىپ جۇرگەن بەلسەندىلەرمەن كەزدەسۋ ۇيىمداستىرۋ جونىندە تاپسىرما بەردى. سوندا پرەزيدەنت قاتىسۋشىلاردىڭ بارلىعىنا دا ءوز كوكەيلەرىندەگى سوزدەردى ايتۋعا ەركىندىك بەرىپ، ءبارىن دە تىڭدادى. سونان كەيىن ءوزى سويلەدى.
ءبارىن دە جۇرەككە جەتكىزەتىندەي تىلمەن ايتىپ، كەيبىرەۋلەرىنىڭ ويلارى نەگە تەرىس ەكەندىگىنە دەيىن ءتۇسىندىرىپ بەردى. مەملەكەت باسشىسى سول تۇستا ءبىزدىڭ تاريحىمىزعا ەركىن بويلاي وتىرىپ، حالقىمىزدىڭ تاۋەلسىزدىككە عاسىرلار بويى ءجۇرىپ كەلگەندىگىن، بۇل جولدا قانشاما قان مەن كوز جاسىنىڭ توگىلگەندىگىن، مىنە وسىنداي اسا قيىندىقپەن قول جەتكىزگەن تاۋەلسىزدىگىمىزدى شايقاۋعا بولمايتىندىعىن، كەز كەلگەن كۇرت قوزعالىس ارقىلى ءبىز ءوز قولىمىزعا ەندى ءتيىپ وتىرعانىن وسىناۋ قاسيەتتى دۇنيەمىزدى ءبۇلدىرىپ الۋىمىزدىڭ مۇمكىن ەكەندىگىن جەتكىزە ايتتى.
راديكالدىق بەلسەندىلەرگە قاراتا پرەزيدەنت بىلاي دەدى: «ءارقايسىلارىڭنىڭ دوستارىڭ، جولداستارىڭ، كورشىلەرىڭ، ءار ۇلتتان قۇرالعان ارىپتەستەرىڭ بار. سىزدەر ولارمەن كوپ جىلداردان بەرى بىرگە كەلەسىزدەر. بالالارىڭىز دا ءبىر-بىرىمەن دوستاسقان. ءتىپتى، تۋىسقاندىق قاتىناس ورناتىپ ۇلگەرگەندەرىڭىز دە بار شىعار.
ءبىزدىڭ جەرىمىزگە تاعدىردىڭ ايداۋىمەن كەلگەن سول ادامداردىڭ بارلىعى دا ءبىزدىڭ وتانداستارىمىزعا اينالعان. ولاردىڭ ءبارىنىڭ تاعدىرى وسىلايشا تاريحي تۇرعىدان قالىپتاستى. بۇعان ەشكىم دە كىنالى ەمەس. ءبىز كوپ ۋاقىتتان بەرى بىرگە ءومىر ءسۇرىپ كەلەمىز. ءبىزدىڭ تاعدىرىمىز دا ءبىر الاشانىڭ جىپتەرىندەي بىرىگىپ كەتكەن. مۇنىڭ ءبارىن ءبولۋ دەگەنىمىز - ەندى ءتىرى اعزانى تۋراعانمەن بىردەي. سوندىقتان دا ءبىز ەندى ءبىر- بىرىمىزگە ارقامىزدى بەرە المايمىز. ءبىزدىڭ كۇشىمىز بىرلىكتە!» دەدى.
زال ءۇنسىز قالدى. ءبىراز ۋاقىت وتكەننەن كەيىن بارىپ، ادامدار ءتىل قاتىسا باستادى. ءدال وسى ءساتتى مەن ءبىزدىڭ تاريحىمىزداعى بەتبۇرىستى ءسات دەپ ەسەپتەيمىن.
بارلىق تابىستاردىڭ نەگىزى - بىرلىكتە. پرەزيدەنت بۇل سوزدەردى ءاردايىم قايتالايدى. سول كەزدە، مەملەكەت باسشىسى ءوز ءسوزىن اياقتاي كەلە، بىلاي دەپ اتاپ كورسەتتى: «ءبىزدىڭ اتا- بابالارىمىز بىزگە وراسان زور اۋماقتى مۇراعا قالدىردى. ءبىز - ۇلكەن ەلدىڭ يەسىمىز. وسىنىڭ بارلىعىن تارتىپكە كەلتىرۋ ءۇشىن، ءبىزدىڭ بالالارىمىز، ءبىزدىڭ ءوزىمىز دۇرىس ءومىر ءسۇرۋ ءۇشىن بىزگە ەڭ باستىسى تىنىشتىق پەن بەيبىت ءومىر كەرەك. ويتكەنى، ەش ۋاقىتتا ەشبىر ەل سوعىس پەن كيكىلجىڭ ارقىلى كوكتەگەن ەمەس».
زالداعىلاردىڭ كوڭىل- كۇيىنە، ادامداردىڭ بەت-الپەتىنە قاراپ، ءبىز سەڭنىڭ بۇزىلعاندىعىن بايقادىق. باسشىلىق تىزگىنىن ەركىن قولعا العان ءبىزدىڭ پرەزيدەنتىمىز حالىقتى سەنىمدى جولمەن باستاپ اكەتتى. ءبىراق تا ءبىز ۇلكەن جەڭىس دەگەنىمىز كوپتەگەن ۇساق ەرلىكتەردەن تۇراتىندىعىن ۇمىتپاۋىمىز كەرەك.
ءبىزدىڭ شىعىستا وزگەرىستەر كەزەڭىندە ءومىر ءسۇرۋدى ەڭ ۇلكەن دۇشپاندارىنا عانا تىلەيدى دەگەن ءسوز بار. مەن مۇنىمەن كەلىسپەس ەدىم. بۇل ءتىپتى قارعىسقا دا جاتپايدى. ويتكەنى، بىزگە ناق وسى كەزەڭدە ءومىر ءسۇرۋدىڭ، ۇلكەن وزگەرىستەردى باستان وتكىزۋدىڭ باقىتى بۇيىرىپ وتىرعان جوق پا؟
پرەزيدەنتتىڭ دانالىعى مەن كورەگەندىگىنىڭ ارقاسىندا قازاقستان حالقى ك س ر و-نىڭ كوپتەگەن ەلى باستان وتكەرگەن اۋىرتپالىقتاردى، قانتوگىستى كيكىلجىڭدەردى، قورقىنىشتى ساتتەردى اينالىپ ءوتتى.
ءۇشىنشى تاريح سيمۆوليزمگە بايلانىستى. ءبىزدىڭ حالىق ءداستۇر مەن سالتقا بەرىك. ىرىمعا كوپ ءمان بەرەدى.
ەلىمىز تاۋەلسىزدىك العاننان كەيىن پرەزيدەنتتىڭ ءبىرىنشى يناۋگۋراتسياسىندا ورىن العان مىنا ءبىر وقيعا دا ىرىمداۋعا لايىق دەپ ەسەپتەيمىن. سول تۇستا، قىزمەت بابىنا سايكەس مەن وسى ماڭىزدى شارانى ۇيىمداستىرۋعا جاۋاپتى بولعان ەدىم.
سالتاناتتى شارانىڭ ەڭ ءبىر قىزعان تۇسىندا، ساحنادا تۇرعان مەملەكەتتىك تۋىمىز اياق استىنان قيسايىپ كەتىپ، قۇلاۋعا اينالدى. زالداعىلاردىڭ اح ۇرعان داۋىستارى ەستىلىپ قالدى. سول كەزدە تۋعا ارقاسىن بەرىپ وتىرعان پرەزيدەنت جالما-جان قولىن سوزىپ جىبەرىپ، قۇلاپ بارا جاتقان تۋدى ۇستاپ قالدى. ءبىزدىڭ ءبارىمىز كۋا بولعان وسى وقيعادان ەرەكشە ءبىر قاسيەتتى بەلگىنى بايقاعانداي بولدىق.
مەملەكەت باسشىسى ءوزىنىڭ ءبىرقاتار سوزدەرى مەن سۇحباتتارىندا اتاپ كورسەتكەنىندەي، رەفەرەندۋم ارقىلى قابىلدانعان قازاقستان رەسپۋبليكاسى كونستيتۋتسياسى مەن قازاقستان حالقى اسسامبلەياسىنىڭ قۇرىلۋىنىڭ 20 جىلدىعىنان باسقا دا ءبىزدىڭ الدىمىزدا كوپتەگەن جارقىن مەرەكەلىك شارالار كۇتىپ تۇر.
قازاق حاندىعىنىڭ قۇرىلۋىنىڭ 550 جىلدىعى، اباي قۇنانبايەۆتىڭ تۋعانىنا 170 جىل تولۋى، شوقان ءۋاليحانوۆتىڭ 180 جىلدىعى، 2016 - جىلى تويلاناتىن جامبىل جابايەۆتىڭ تۋعانىنا 170 - جىل تولۋى سەكىلدى مەرەكەلەر بار. مۇنىڭ ءبارى ءبىزدىڭ حالقىمىزدى بىرىكتىرۋگە قىزمەت ەتەتىن تاريحىمىزدىڭ ماڭىزدى وقيعالارى.
بۇگىنگى كۇنى بۇكىل الەم ءوز دامۋىنىڭ كۇردەلى كەزەڭىن باستان وتكەرۋدە.
داعدارىستار، كيكىلجىڭدەر، قاراما- قايشىلىقتار الەمنىڭ بارلىق وڭىرلەرىنە تەرەڭدەي ەنۋدە. وسىعان سايكەس الەمنىڭ كوپتەگەن ەلدەرىنىڭ ەكونوميكالارىندا قيىندىقتار پايدا بولۋدا. سوندىقتان دا، پرەزيدەنتىمىز ءاردايىم جالىقپاي قايتالاپ ايتىپ كەلە جاتقانىنداي، ءبىزدىڭ الدىمىزدا تۇرعان باستى مىندەت - بۇل ەتنوسارالىق كەلىسىم، ءتارتىپ پەن تۇراقتىلىق، ادامداردىڭ ءوزارا تۇسىنىستىگى بولىپ تابىلادى. بۇل - ءبىزدىڭ ءومىرىمىزدىڭ اسا ماڭىزدى شارتى.
مەملەكەت باسشىسى تاۋەلسىزدىكتىڭ ءبىرىنشى كۇندەرىنەن باستاپ بىرلىگىمىزدى نىعايتىپ كەلەدى. ەندى مىنە، باستان وتكەن سىناقتار مەن قيىندىقتار بيىگىنەن قاراي وتىرىپ، حالقىمىز سايلاعان مەملەكەت باسشىسىنىڭ تاڭداپ العان باعىتىنىڭ دۇرىستىعىن سەنىممەن ايتۋعا بولادى. ەلباسىنىڭ دانالىعى وسىنداي ۇلكەن سىننان ءوتتى. بۇگىن ءبىز - ءبىر حالىقپىز. ءبىز ءوزىمىزدىڭ تاڭداپ العان سەنىمدى جولىمىزبەن بولاشاققا قاراي ادىمداپ كەلەمىز. ءبىز «قازاقستان-2050» ستراتەگياسىن جۇزەگە اسىرۋ ۇستىندەمىز. ءوزىمىزدىڭ ەكونوميكامىزدى، الەۋمەتتىك سالامىزدى، مادەنيەتىمىزدى دامىتۋ ۇستىندەمىز. ءبىز ماڭگىلىك ەلدى قۇرۋدامىز. جولىمىز اق بولسىن!
مىرزاتاي جولداسبەكوۆ، مەملەكەت جانە قوعام قايراتكەرى.
«ەگەمەن قازاقستان»