مۇگەدەك كۇيەۋىمە ادالدىق تانىتا المادىم

استانا. قازاقپارات - سىرتقا ءجۇزىمىز جىلتىراپ كورىنگەنىمەن ءار ادامنىڭ ىشىندە بۇگۋلى ءبىر سىرى بولادى عوي. كوكىرەكتى تىرمالاعان جان جاراڭدى ەشكىمگە ءتىس جارىپ ايتپاعان سايىن ىشتەي مۇجىلەسىڭ.

جارىمجان جاندى قالايشا تاستاپ كەتۋگە بولادى دەپ ماعان كىمنىڭ بولسا دا اشۋى كەلەتىنىن بىلەمىن. ءبىراق مۇگەدەك كۇيەۋىممەن اجىراسۋ تەك مەنىڭ عانا قالاۋىم ەمەس، ەكەۋمىزدىڭ دە ورتاق شەشىمىمىز بولدى.

مەنىڭ جاسىم قازىر 32 دە. مەن ءبىرىنشى كۇيەۋىم الماسقا تۇرمىسقا شىققاندا 22 جاستا ەدىم. ول مەنەن 7 جاس ۇلكەن بولاتىن. ەكەۋمىز الماتى قالاسىنداعى مەيرامحانالاردىڭ بىرىندە تانىستىق. مەن سول مەيرامحانادا داياشى بولىپ جۇمىس ىستەۋشى ەدىم. ۋنيۆەرسيتەتتىڭ سوڭعى كۋرستارىندا وقىپ جۇرگەندە قوسىمشا داياشى بولىپ جۇمىس ىستەپ، ءوزىمنىڭ كيىم-كەشەگىمدى تاۋىپ ءجۇردىم. ءوز باسىم ەڭبەككە كىشكەنتايىمنان ارالاستىم. ويتكەنى انام ءسىڭىلىم ەكەۋمىزدى جالعىز ءوسىردى. اكەم مەن انام مەنىڭ 5 جاسىمدا اجىراسىپ كەتكەن بولاتىن. نەگىزى انامنىڭ ايتۋىنا قاراعاندا اكەم ەكەۋى ءبىر-بىرىمەن ءسۇيىپ قوسىلعان.

الايدا اكەم بىرەۋدىڭ جالعىز بالاسى، بار جەردەن شىققان، انام دا اۋىلداعى جاعدايى جاقسى وتباسىنان شىققان بىرەۋدىڭ الپەشتەگەن قىزى. سونىمەن ەكەۋى جاس كەزدەرىندە ءبىر-ءبىرىن جاقسى كورىپ تۇرسا دا، مىنەزدەرى سايكەس كەلمەسە كەرەك، جولدارى ەكىگە ايىرىلىپتى. اكەمنىڭ قازىر باسقا وتباسى، بالا-شاعاسى بار. ال انام بار ءومىرىن ءسىڭىلىم ەكەۋمىزگە ارنادى. اناشىمنىڭ ارقاسىندا ەشقانداي تارشىلىق كورمەي وستىك. قانداي قيىن كەزدەردە دە ءبىز جۇرتتىڭ قىزى كيمەگەن كيىمدى كيىپ، نەبىر دەمالىس ورىندارىن ارالايتىنبىز. اكەم دە قارجىلىق جاعىنان كومەكتەسىپ تۇرادى. ءبىز انامىزبەن اۋىلداعى ءۇيدى ساتىپ الماتىعا كوشىپ كەلگەندە مەن مەكتەپ وقۋشىسى ەدىم. ءبىز انام، ءسىڭىلىم ۇشەۋمىز ءبىر بولمەلى جاتاقحانادا تۇردىق.

انام ۇلكەن-ۇلكەن مەيرامحانالاردا اسپاز بولىپ جۇمىس ىستەدى. ال ءبىز ءسىڭىلىم ەكەۋمىز مەكتەپ ءبىتىرىپ، ستۋدەنت بولىپ جۇرگەندە داياشىلىق قىزمەت جاساپ، انامىزدىڭ ءبىر جاعىنان شىعىساتىنبىز. ءبىرىن ايتىپ بىرىنە كەتىپ وتىرمىن-اۋ. سونىمەن الماسپەن تانىسقانىمىز تۋرالى ايتىپ جاتىر ەدىم عوي.

بىردە مەن جۇمىس ىستەيتىن مەيرامحاناعا ءبىر توپ جىگىت كەلىپ تاماقتاندى. اراسىندا بويى ۇزىن، دەنەسى زور سىمباتتى جىگىت ماعان قايتا-قايتا سوزبەن ءتيسىپ، ارى وتسەم دە، بەرى وتسەم دە كوزىن الماي قاراپ وتىردى. الگى جىگىتتىڭ بۇل قىلىعىنا جىنىم كەلسە دە ءوزىمدى ارەڭ ۇستادىم. سونىمەن بۇل جىگىتتەر ءبىزدىڭ مەيرامحاناعا ءجيى كەلەتىن بولدى.

الگى جىگىت مەنىڭ تەلەفون ءنومىرىمدى سۇراپ قويمايتىن. ءبىراق مەن ءتىپتى ونىمەن سويلەسۋگە قۇلىق تانىتپادىم. بىردە ول مەنى جۇمىستان شىققان كەزىمدە كۇتىپ الىپ، ۇيگە دەيىن شىعارىپ سالدى. ءسويتىپ قىر سوڭىمنان قالماي جۇرەتىن. ۋنيۆەرسيتەتكە بارسام، ساباقتان كەيىن ءوزىنىڭ كەرەمەت دجيپىمەن الىپ كەتەدى. سول كەزدە جانىمداعى قىزدار «وي، گۋليا، قانداي جىگىتتى قاراتىپ العانسىڭ» دەسىپ جاتاتىن. الماسپەن ءبىر جىلداي كەزدەسىپ جۇردىك. ول ماعان: «سەنىڭ تىك مىنەزىڭ ۇنايدى» دەيتىن.

مەن دە ونىڭ ناعىز ەركەككە ءتان وكتەم مىنەزىن، مارتتىگىن ۇناتاتىنمىن. ونىڭ ءوز جەكە كاسىبى بولدى. جاس بولسا دا، ءوزىنىڭ كاسىبىن دوڭگەلەتىپ، قىمبات كولىكپەن ءجۇردى، باسىندا باسپاناسى بولدى. ارينە، الماستىڭ اكە-شەشەسى دە جاعدايى بار ادامدار. ءبىراق ول باسقا بايدىڭ بالالارى سەكىلدى دايىن اقشانى شاشىپ جۇرگەن جوق. ءسويتىپ الماس ەكەۋمىز ءبىر-ءبىرىمىزدى ۇناتىپ ۇيلەندىك. ۇيلەنگەن سوڭ العاشقى جىلى مەنىڭ ءومىرىم حانشايىمدىكىنەن كەم بولعان جوق.

الماس مەنىڭ جۇمىس ىستەۋىمە قارسى بولدى، ءۇيىمىزدىڭ جيھازدارىن تۇگەلدەي جاڭالادىق، ماعان جەكە كولىك الىپ بەردى، مەرەكە سايىن سىيلىقتىڭ استىندا قالاتىنمىن. مەن الماستىڭ ءوزىمدى شەكسىز سۇيەتىنىن سەزەتىنمىن. ويتكەنى ونىڭ مىنەزى نەگىزىنەن جۇمساق ەمەس، وتە قاتال، ءوز ايتقانىن جاساتىپ ۇيرەنگەن ادام بولا تۇرا ماعان بارىنشا مەيىرىم تانىتۋعا تىرىساتىن. ونىڭ كەيدە دوستارىمەن، جۇمىسشىلارىمەن سويلەسكەنىن ەستىپ قالسام، ونىڭ تالاپشىل مىنەزىنەن، وكتەم سوزدەرىنەن سەسكەنىپ تە قالۋشى ەدىم.

الماس ەكەۋمىز ۇيلەنگەنىمىزگە ءبىر جىلدان اسقاندا ول بالا سۇيگىسى كەلەتىنىن ءجيى ايتاتىن بولدى. ءبىراق مەن ءسابيلى بولۋعا قانشا تىرىسسام دا جۇكتى بولا المادىم. سوندا الماس مەنىڭ بالا كوتەرە الماي قينالىپ جۇرگەنىمدى سەزىپ، «جانىم، ەكەۋمىز دە دارىگەرگە بارىپ كورىنەمىز، ءالى ءبىزدىڭ كوپ بالامىز بولادى» دەپ مەنى جۇباتاتىن. ءسويتىپ جۇرگەندە اياق استىنان ءبىزدىڭ وتباسىمىزدىڭ باسىنا قارا بۇلت ءۇيىرىلدى.

الماس ءىس ساپارمەن استانا قالاسىنا كەتكەن بولاتىن. سول جاقتان ءوز كولىگىمەن قايتىپ كەلە جاتقان كەزىندە جول اپاتىنا ۇشىرادى. قىستىڭ كوزى قىراۋدا مەن الماستى سول ءىس ساپراعا جىبەرگىم كەلمەپ ەدى، ءبىراق ول تىعىز شارۋا بوعان سوڭ تىڭداماي كەتىپ قالعان بولاتىن.

ول جول اپاتىنان ايتەۋىر امان قالدى، ءبىراق بەل ومىرتقاسىنا قاتتى زاقىم كەلىپ، ورنىنان تۇرا الماي، مۇگەدەكتەر ارباسىنا تاڭىلدى. اپاتقا ۇشىراعانان كەيىن الماس 6 ايداي اۋرۋحانادا جاتتى. مەن ونىڭ جانىنان شىقپاي جاعدايىن جاساپ، جارىمنىڭ جازىلىپ كەتەتىنىنە، ءوز اياعىمەن تۇراتىنىنا ۇمىتتەندىم. ءبىراق ەر-ازاماتتىڭ وسىنداي كۇيگە ءتۇسىپ، قاتتى كۇيزەلگەنىن كورۋ وڭاي ەمەس ەكەن. الماستىڭ اناسى ەكەۋمىزدىڭ كوڭىلىمىزدى اۋلاسىن دەپ، ءوزىنىڭ ۇلكەن بالاسىنىڭ كىشكەنتاي ۇلىن ءبىزدىڭ باۋىرىمىزعا سالىپ، 2 جاسار ايبارعا مەنى - ماما، الماستى -  پاپا دەپ ۇيرەتتى.

ءبىراق الماس ءوزىنىڭ ەشقاشان تۇرا المايتىن، جۇرە المايتىنىن ىشتەي سەزىپ، ۇنەمى قاباعى اشىلماي، كۇرسىنىپ، ومىردەن مۇلدەم ءتۇڭىلىپ كەتتى. ەشكىمدى كورگىسى كەلمەيدى، سويلەسپەيدى، ءبارىمىز ونىڭ كوڭىلىن تابۋعا تىرىسقان سايىن: «ماعان ەشكىمنىڭ اياۋشىلىقپەن قاراعانى كەرەك ەمەس» دەيتىن. الماستى اتا-اناسى شەتەلگە ەمدەتۋگە بىرنەشە رەت اپاردى، ءبىراق ءتىپتى مىقتى دەگەن دارىگەرلەردەن كومەك بولمادى.

بىردە الماس مەنى قاسىنا شاقىرىپ الىپ: «گۇلنار، ەندى سەن ەكەۋمىز بىرگە تۇرا المايمىز. اجىراسايىق، سەن مەنىڭ مىنانداي ءمۇساپىر كۇيىمدى كورىپ، ءوزىڭنىڭ جاستىق شاعىڭدى ماعان قور قىلعانىڭدى قالامايمىن. سەنىڭ ءومىرىڭ الدا، سەن ءالى انا بولۋ كەرەكسىڭ. ال مەن ساعان انا بولۋ باقىتىن دا سىيلاي المايمىن»، دەدى. ول مەنىڭ «سەن «ءالى-اق جازىلىپ كەتەسىڭ، بالامىز بولادى» دەگەن سوزىمە «ءوزىمىزدى ءوزىمىز الدامايىق، وسىمەن ءبارى ءبىتتى» دەدى. الماستىڭ وسى سوزدەرىنەن كەيىن دە نە ىستەرىمدى بىلمەي دال بولىپ بىرنەشە اي كەتە الماي ءجۇردىم. ال كۇيەۋىمنىڭ اتا-اناسى وعان ارنايى كۇتۋشى جالدادى. مەن الماستى بۇرىنعىداي جۋىندىرمايتىن، كيىمىن دە اۋىستىرمايتىن بولدىم، ويتكەنى ول مەنى جانىنا جاقىنداتقىسى كەلمەدى.

ءبىراز ۋاقىت وتكەننەن كەيىن ءوزىم دە بۇلاي جالعاسا بەرە المايتىنىن ءتۇسىندىم. ول كەزدە مەن نەبارى 24 جاستامىن. راسىندا دا مەن ءوزىمنىڭ ءومىرىمدى ارباعا تاڭىلعان ادامنىڭ قاسىندا وتكىزۋگە دايار ەمەس ەكەنىمە كوزىم جەتە باستادى. ونىڭ ۇستىنە مەن ءۇشىن قايعىرىپ جۇرگەن انامدى دا ويلادىم. ال الماستىڭ اتا-اناسىنا ءوزىمنىڭ كەتەتىنىمدى ايتقاندا ولار دا ۇندەمەدى. سونىمەن الماس ەكەۋمىز رەسمي تۇردە اجىراستىق. ول ماعان ەكەۋمىز تۇرعان 2 بولمەلى ءۇيدى، الىپ بەرگەن كولىگىن قالدىرعىسى كەلدى، ءبىراق مەن باس تارتتىم.

الماستان اجىراسقاننان كەيىن ءبىراز ۋاقىت وزىمە ءوزىم كەلە الماي ءجۇردىم. كەيدە الماسقا حابارلاسىپ، جاعدايىن بىلەيىن دەپ ويلايمىن دا، باتىلىم بارمايدى. ۋاقىت وتە كەلە الماستى سيرەك ويلايتىن بولدىم، كۇندەلىكتى تىرشىلىك، جۇمىس وتكەن ءومىرىمدى ۇمىتتىرا باستادى. ارادا ءۇش جىل وتكەندە قازىرگى جارىم، ەكى بالامىنىڭ اكەسى دانياردى جولىقتىردىم. ونىڭ مىنەز-قۇلقى دا، بارلىق بولمىسى الماسقا ۇقسامايدى. دانيار مەنىڭ وتكەن ءومىرىم تۋرالى بارلىق شىندىقتى بىلەدى.

ول ەكەۋمىز تانىسقاننان كەيىن ءبىراز ۋاقىت دوس رەتىندە سىرلاسىپ جۇردىك. كەيىننەن ءبىر-ءبىرىمىزدى شىن سۇيەتىنىمىزدى تۇسىنگەننەن كەيىن وتباسىن قۇردىق. قازىر مەن دانيارمەن باقىتتىمىن، ءبىراق ءالى كۇنگە الماستى تاستاپ كەتكەنىم ءۇشىن ءوزىمدى كىنالى سەزىنەمىن. ءبىراق الماستىڭ ماعان دەگەن سەزىمىنىڭ شىنايى بولعانىن بىلەتىندىكتەن ول مەنى كىنالامايدى دەپ ۇمىتتەنەم.

جاقىندا الماس ەكەۋمىزدىڭ ورتاق تانسىمىزدى كەزدەستىرىپ قالىپ، ونىڭ جاعدايىن سۇرادىم. الماس تا وتباسىن قۇرىپتى، جاعدايى جاقسارىپ كەلە جاتقانعا ۇقسايدى. مەن الماستىڭ ايىعىپ كەتۋىن، باقىتتى بولۋىن شىن جۇرەكتەن تىلەيمىن.

اۆتور: گۇلنار، الماتى

«الاش ايناسىنداعى»