ايۋ جەتەكتەگەن الىپتار

ايۋ جەتەكتەگەن الىپتار؟ ولار تۋرالى نە بىلەمىز؟ ەندەشە قانداسىمىزدىڭ شاعىن اڭگىمەسىن ۇسىنىپ وتىرمىز.

جانىبەك، بايتايلاق قاتارلى باتىرلار قارتايعان كەز. سۇمدايرىقتى ورلەي قونىس الىپ، موڭعول بەتىنە قاراي ىعىسا باستاعان زامان. ەل باسقارۋ بيلىگى اقتايعا قاراعان شاق. اقتاي ءىنىسى بوزتايمەن جاۋىركەزەڭ دەگەن جەردەن وزدەرىنە قارسى ۇمتىلىپ كەلە جاتقان ايۋدى كورەدى دە:

- قايتەمىز مىنانى؟ - دەگەندە، بوزتاي:

- ۇر قامشىمەن، - دەپتى ايباتتانىپ، يەگىمەن موڭعول اۋىلدارى جايلاپ وتىرعان دارانى كورسەتىپ، - انالارعا سىيعا ءتىرى اپارايىق.

سول كەزدە اقتاي العا سۋىرىلا ۇمتىلىپ التى تاسپا بۇزاۋ ءتىس قامشىسىمەن قارسى اتىلعان ايۋدى ءبىر سالىپ ۇزىنىنان ءتۇسىرىپتى. ال، بوزتاي جىعىلعان ايۋعا قارعىپ ءمىنىپ، ارقانمەن بايلاپ، اۋزىنا كەرگىش سالادى. ايۋدى ءبىرى ايداپ، ءبىرى جەتەلەپ وتىرىپ ارال جايلاۋىنداعى وتىرعان موڭعولدىڭ ءبىر تورەسىنە تارتۋعا بەرگەن ەكەن. قازاقتاردىڭ ەرلىگىن كورگەن موڭعولدار ەرەكشە قۇرمەت تانىتىپتى.

اتاننىڭ ءوشى اتانىڭ نامىسى

اقتاي وزىنە قاراعان ەلىن جۇرت قاتارىنان قالدىرماۋ ءۇشىن جانىن اياماعان. ەش قارۋ جۇمساماي، قارا كۇشىمەن- اق تالاي كوزسىز ەرلىككە بارىپ، جات ەلدىڭ مىسىن باسىپ، مويىنداتىپ، جاڭا جۇرت، جاڭا ءورىس الۋعا ۇمتىلىپ، ۇلتتار مەن ۇلىستاردىڭ تاتۋ ءومىر سۇرۋىنە دانەكەر بولعان العىر دا اقىلدى، ءارى اسقان قارا كۇش يەسى بولسا كەرەك.

ەل قامىن ويلاعان اعاسىن جاقسى تۇسىنە وتىرىپ، قولداپ دەمەۋ بولعان ءىنىسى بوزتايدىڭ دا ەرلىكتەرى جايلى حيكايات كوپ. سولاردىڭ ءبىرى 1820 - جىلدارى اجى تورە زامانىنداعى وقيعا ەكەن. ونىڭ كوشكەندە شاڭىراق ارتاتىن كوبەگەننەن قالعان باس اتانىن ايۋ جارىپ كەتەدى. كوشتىڭ نەگىزى تىرەگى بولعان تۇيەدەن ايىرىلۋدى نامىس كورگەن كوبەگەننىڭ ءۇش ۇلى اتتانىڭ ءوشىن الۋعا ايۋدىڭ اپانىنا اتتانادى.

اقتاي كۇپىنىڭ سىرتىنان ءسىرى جارعاق كيىپ، بىلەگىنە قايىس وراتقىزىپ اپانعا بارادى. ءىنىسى ىرىسبايدى ات ۇستاۋعا قالدىرىپ، بوزتاي ەكەۋى ءبىر- ءبىرىنىڭ ارتىننان ەرىپ تىكە ايۋدىڭ اپانىنا كىرەدى. ايۋ اقىرىپ تۇرا ۇمتىلعاندا اقتاي ايۋمەن الىسا كەتەدى. قالىڭ كۇپى مەن سىرىدەن تىرناعى بىردەن وتە قويماپتى. بوزتاي دا جاندارمەن ۇزىن قانجارىن ايۋدىڭ تاقىر قولتىعىنان تىعا ءىشىن جارىپ جىبەرەدى. وكىرىپ- باقىرعان ايۋدىڭ داۋسىن ەستىگەن جاس ىرىسباي قورقىپ كەتىپ ەكى اتتى جەتەلەپ اۋىلعا شاۋىپتى. بارا سالا:

- ەكى اعامدى ايۋ جەپ قويدى، - دەسە كەرەك.

اتسىز جاياۋ قالعان اقتاي مەن بوزتاي ايۋدى سويىپ، تەرىسىن الىپ، كەزەك- كەزەك كوتەرىپ اۋىلعا تەرلەپ- تەپشىپ جاياۋ جەتكەن ەكەن.

Baq.kz