قىز اۋليە مازارى نەمەسە بۋددا حرامى
بۇل ءوزى ءبىر قىزىق جايت بولدى. وسى ۋاقىتقا دەيىن جەرگىلىكتى حالىق، الگى ورىندا قىز اۋليەنىڭ مازارى دەپ، باسىنا بارىپ ءتاۋ ەتىپ، قاسيەتتى جەر دەپ قاستەرلەپ جۇرەتىن ەدى. «باقسام، باسپاقشىل ەكەن» - دەمەكشى، قىز اۋليەنىڭ قورىمى دەپ جۇرگەندەرى، توپىراققا كومىلىپ قالعان بۋددا حرامى بولىپ شىقتى.
وسى قىزىل كەنىش قالاسى تۋرالى اڭىزعا قۇلاق تۇرسەك:
باعزى زاماندا اۋكە جانە قونتاجى دەگەن ەكى حان ءومىر ءسۇرىپتى. حان بولعاندا جەرگىلىكتى بايلار بولۋى كەرەك. ءار رۋ ءوز اراسىنداعى بەدەلدىسىن حان دەپ اتاي بەرەدىعوي. اۋكەنىڭ نەجدە دەگەن سۇلۋ قىزى بولعان. قونتاجى بولسا سوعان عاشىق. كوپ كەشىكپەي ولار قۇدا تۇسۋگە قام جاسايدى. بازارلىقتارىن ارتىپ الىپ، كەرۋەن جولعا شىعادى. قونتاجى وتە باي بولعان. اۋكە حان ونىمەن قۇدا بولاتىنىنا وتە قۋانادى. كوپ كەشىكپەي نەجدە ءوزىنىڭ تۋعان ۇيىنەن ءبىرىنشى رەت الىس ساپارعا شىقتى. باس اياعى ەلۋ تۇيەگە جۇك ارتىلىپ، سەكسەن ادام كەرۋەن قۇرامىنا ەندى. ولارمەن قوسا ءبىر قازاق، ءبىر قالماق باتىرىن جىبەرەدى.
ولار كەنت تاۋىنىڭ باۋىرىنا كەلگەندە كۇن سۋىتىپ، بوران سوعادى. باتىرلار توڭعاننان كەيىن ءبىر-بىرىمەن كۇرەسۋگە بەل بايلايدى. ولار ۇزاق الىسىپ، اقىرىندا قازاق باتىرى قالماقتىڭ بەلىن سىندىرادى. مۇنى كورگەن حان قىزى اشۋعا مىنەدى. ءبىراق ول كوپ كەشىكپەي، قازاق باتىرىنا كوڭىلىن ءبىلدىردى. ودان سوڭ حان قىزى بۇدان ءارى بارمايمىز، وسى جەردە قىستايمىز دەيدى. ونىڭ ءسوزىن ەكى ەتپەيتىن كەرۋەن مۇشەلەرى ساراي سالۋ قامىنا كىرىستى. ساراي قۇرىلىسى باستالىپ ونى قىزىل گرانيتتەن سالعان. سوندىقتان، ونى قىزىل - كەنىش دەپ اتاۋ ۇيعارىلدى.
بۇل اڭىزدىڭ استارىندى شىندىق جاتقانى انىق. قازاق دالاسىنا ساراي تۇرعىزعان قالماق حانىنىڭ قىزى بولسا، ونىڭ ءوز قۇدايىنا ارناپ حرام تۇرعىزۋ اقىلعا سىيىمدى ءتارىزدى.
blogtime.kz
