جاس وتباسىلارعا پايدالى كەڭەستەر

استانا. قازاقپارات - جاس وتباسى مۇشەلەرىنىڭ جاڭا ومىرگە ۇيرەنىسۋى ءۇشىن ۋاقىت كەرەك. كەيبىر وتباسىلار ارادا جىل وتپەي اق ايرىلىسىپ جاتادى.

مىنە، وسىنداي قيىندىقتاردان الىس بولۋ ءۇشىن مىنا كەڭەستەرگە قۇلاق اسىڭىز!

1. كىشىگىرىم نارسەلەرگە نازار اۋدارماعان ءجون. مىسالعا، ەگەر كۇيەۋى جۇمىستان كەش شىعىپ ايەلىنە وسىنى ەسكەرتپەسە، ايەلى بۇنى كۇيەۋدىڭ ونى قۇرمەتتەمەگەندىگى دەپ قابىلدايدى. بۇل دۇرىس ەمەس! وسىنداي كىشىگىرىم جاعدايلارعا نازار اۋدارماۋعا تىرىسىڭىز. ومىرلەرىڭىزدەگى كوڭىلدى، جىلى ساتتەردى كوبىرەك ەسكە الىپ راقاتتانىڭىز.

2. سەنىم - بۇل كۇشتى، باقىتتى قارىم-قاتىناستىڭ نەگىزى. ەگەر ءسىزدىڭ وتباسىڭىزدا سەنىم بولماسا، ارالارىڭىزدا تۇسىنىسپەستىك، ۇرىس-كەرىس ءجيى بولادى. مىسالى، ايەلىڭىز ۇيگە گۇلمەن كەلىپ، ونى جۇمىستا لاۋازىمىنىڭ جوعارىلاۋىمەن قۇتتىقتادى دەسە، دەمەك ول سولاي، باسقا ەشتەڭەنى ويلاماڭىز.

3. مانساپ (كارەرا) -  بۇل ەكەۋىڭىز دە اينالىسىپ جۇرگەندەرىڭىز. ءبىر-بىرىڭىزگە جۇمىس ىستەۋگە كەدەرگى جاساماڭىز، جاقسى جۇمىس ىستەسەڭىزدەر جالاقىلارىڭ دا وسەدى! ال وسىنىڭ بارلىعى وتباسىڭىز ءۇشىن پايدالى!

4. جۇمىس پەن وتباسى اراسىندا تەپە-تەڭدىك ساقتاڭىز. ولار ءبىر-بىرىنە كەدەرگى جاساماۋى كەرەك. ۋاقىتىڭىزدى جوسپارلاعاندا، جۇمىس پەن وتباسىعا ۋاقىتتى دۇرىس ءبولىڭىز.

5. سىناماڭىز! ارينە، قارىم-قاتىناستا كونسترۋكتيۆتى سىن بولۋ كەرەك، ءبىراق شەكتەن شىقپاعان ءجون! جانە دە، سىننان كەيىن كۇيەۋىڭنىڭ كوڭىلىن كوتەرىپ، وعان قولداۋ كورسەتۋدى ۇمىتپاڭىز!

6. ۇيلەنۋ تويىنان كەيىن جاس وتباسىدا كوڭىل ءبولۋ ازايىپ كەتسە، رەنجىمەۋ كەرەك، ويتكەنى ۇيلەنگەننەن كەيىن ءۇي شارۋاسى پايدا بولادى، جاس جۇبايلار بىرگە تۇرۋعا ۇيرەنەدى، وسى كەزدەردە سىزدەر ەكەۋلەرىڭىز كوپ قوبالجيسىزدار، ۋاقىت وتە كەلە بارلىعى ورنىنا كەلەدى، تەك شىداۋ كەرەك.

7. ۇيدە بىرگە كوبىرەك بولعان ءجون. كۇن سايىن ءبىر جەرگە بارىپ دەمالۋ مىندەت ەمەس (كينو، تەاتر، ساۋدا ورتالىعى). ەڭ دۇرىسى جانە كەرەمەتى - ۋاقىتتى بىرگە ۇيدە وتكىزۋ.

8. ۇرىس-كەرىس كەزىندە، رەنجىسەڭىز دە، قاتتى سوزدەر ايتپاعانىڭىز ءجون. اشۋىڭىزدى باسىپ، سوسىن عانا ماسەلەنى تالقىلاڭىز.

9. بالالارىڭىزدىڭ ومىرىندە ەكەۋىڭىز بىردەي ماڭىزدى ءرول اتقارعانىڭىز ءجون. وتباسىلىق مەرەكەلەردى بىرگە جوسپارلاپ، مەرەكەدە بارلىعىڭىز بولۋىڭىز كەرەك.

10. ەگەر اكەسى مەن بالاسى ۋاقىتتى بىرگە كوپ وتكىزسە، كەدەرگى جاساماڭىز. ويناي بەرسىن.

11. ماڭىزدى ماسەلەلەر بويىنشا ءارقاشان ءبىر-بىرىمەن اقىلداسىڭىز، ورتاق شەشىمگە كەلۋگە تىرىسىڭىز.

 

12. ءوزىڭىزدىڭ وتباسىلىق داستۇرلەرىڭىزدى قالىپتاستىرعانىڭىز ءجون. اپتاسىنا بىرنەشە رەت وتباسىلىق كەشكى اس ۇيىمداستىرىڭىز. سەنبى سايىن بىرگە كينوتەاترلارعا بارىپ ءجۇرىڭىز.

13. ءبىر-بىرىڭىزدەن ءارقاشان تەك جاقسى قىرلاردى ىزدەڭىز. ءبىر-بىرىڭىزگە دەگەن ماحاببات تۋرالى كوبىرەك ايتۋدان جالىقپاڭىز.

El.kz