اقىلبەكتىڭ «قىزىل ورىگىن» اسحاتتىڭ «ماريا ماگدالەناسى» الماستىردى
«حيت» دەمەكشى، بۇگىندە اسحات تارعىنوۆتىڭ «ماريا ماگدالەناسىنان» باسقا قانداي اندەر تويدىڭ كورىگىن قىزدىرىپ ءجۇر؟
«الاش ايناسى» حالىقارالىق بايقاۋلاردا بايگە الماسا دا، قازاق تويلارىندا حالىقتىڭ ەرەكشە سۇيىسپەنشىلىگىنە بولەنگەن توي اندەرىنىڭ ءبىرازىن كوپشىلىكتىڭ نازارىنا ۇسىنىپ وتىر.
بىلتىرلارى اقىلبەك جەمەنەيدىڭ ورىنداۋىنداعى « قىزىل ورىك» ءانى تويداعى توپ اندەردىڭ تۇعىرىنان تۇسپەي تۇراتىن.
ونىڭ الدىندا زاتتىبەكتىڭ «اقمارجانىنسىز» توي وتپەيتىن. جىلدان جىلعا توي دا كوبەيدى، ويناقى توي اندەردىڭ قاتارى دا مولايا تۇسۋدە. تويشى قاۋىم توي اندەرىنىڭ سوزىنە ءمان بەرىپ جاتقانى شامالى، ەڭ باستىسى مۋزىكاسى ىرقاقتى، كوڭىلدى بولسا بولعانى. توي اندەرى تويدا عانا ورىندالادى دەپ ويلاپ قالماڭىز، تويعا بارماساق، توي جاساماساق باسىمىز اۋىراتىن بىزدەر تويدىڭ حيتتەرىن كولىگىمىزدە وتىرىپ تا، ۇيدە دە، بازاردا دا تىڭداي بەرەمىز. جايى كەلسە، ىڭىلداپ تويدىڭ اندەرىن ءوزىمىز دە ايتىپ جۇرەمىز.
ساحنادان گورى تويدان جاقسى تابىس تاباتىن انشىلەردىڭ ءان قورجىنىندا كەمىندە 3-4 توي اندەرى بار. ويتپەگەندە شە، تويعا شاقىرىلا قالسا، جۇرتتى بيلەتۋ كەرەك قوي، توي يەسىنىڭ كوڭىلىنەن شىعۋ كەرەك؟!
ءبىز مىڭ جەردەن ەسترامىز جىلاڭقى اندەر مەن ءمان-ماعىناسىز ويناقى اندەرگە تولىپ كەتتى دەپ داۋرىقساق تا، حالىققا وتەتىنى «تويدىڭ حيتى» بولىپ تۇر. سوندىقتان قازاق ەستراداسىنىڭ كەمىندە 70 پايىزى توي اندەرى دەسەك، قاتەلەسپەيمىز.
قازاقتا نە كوپ توي كوپ قوي، سوعان سايكەس توي اندەرىنىڭ تۇرلەرى دە جەتىپ ارتىلادى. «قۇدالار»، «ناعاشى»، «اپكەلەر»، «نەمەرەم» دەپ كەتە بەرەدى. ال ءانشى گاۋحار الىمبەكوۆانىڭ «كەلىنگە وسيەت»، «اق بوساعا» اندەرى ۇزاتۋ مەن ۇيلەنۋ تويلارىنىڭ «بەتاشارىنا» اينالعان.
بۇل ەندى تويدىڭ تاقىرىبىنا، تىلەك ايتۋشىلاردىڭ تۋىستىق اتاۋلارىنا بايلانىستى قويىلاتىن اندەرى. ءبىزدىڭ سىزدەرگە ۇسىنعالى وتىرعانىمىز تويشى قاۋىمنىڭ كوڭىلىن كوتەرىپ، قارىندارى تويعاندا سەكىرتىپ بيلەتەتىن اندەر.
بۇگىندە بار قازاقتىڭ اۋزىندا جۇرگەن توي اندەرىنىڭ كوشباسشىسى اقتوبەلىك اسحات تارعىنوۆتىڭ «ماريا ماگدالەناسى» بولىپ تۇر. اسحات بۇل ءاندى قاشان، قالاي جازعانىن، كليپىن قالاي تۇسىرگەنىن باسقالار جازا جاتار. ءبىزدىڭ تۇسىنگەنىمىز، اسحات قانداي ماقساتتا وسى ءاندى جارىققا شىعارسا دا، ەڭ باستىسى ءان حيتقا اينالدى. اسىرەسە، اندەگى «چيپ-چيپ» دەگەن ءسوز دەۋگە كەلمەيتىن دىبىستارى دەيمىز بە، تويشى قاۋىمدى جەمگە شاقىرعان بالاپانداي جاپا-تارماعاي بيلەتەتىنىنە كۋا بولىپ ءجۇرمىز. ءبىز سىزدەرگە ءوزىمىز توپتاستىرعان توي اندەرىنىڭ وندىعىن ۇسىنىپ وتىرمىز. تىڭداپ كورىڭىز، توي اندەرىن تىڭداساڭىز، ەرىكسىز بيلەپ كەتەسىز.
اسحات تارعىنوۆ «ماريا ماگدالەنا»
اقىلبەك جەمەنەي « قىزىل ورىك»
اقىلبەك جەمەنەي «ميلليون قىزدار»
روزا ءالقوجا «تويباستار»
تورەعالي ءتورالى «ىزدەمە»
ەرنار ايدار «جارايما»
قايرات نۇرتاس، الىشەر قايرات ۇلى
بۇركىت پەن ايشا «تاۋ-تاۋ سەزىم»
جىگىتتەر «جۇرەگىم مەنىڭ جۇرەگىم»
قاراقات «تويعا تىلەك»
«توي دەگەندە قۋ باس دومالايدى» دەمەكشى، حالىق تويعا كوڭىل كوتەرۋ ءۇشىن بارادى. توي يەلەرى وزدەرىنىڭ سۇيىكتى انشىلەرىن قۋانىشتارىنا شاقىرۋعا تىرىسادى. قازىر انشىلەرىمىز حالىقتىڭ نە قالايتىنىن دا ءبىلىپ العان. ولار تويشىل قاۋىمنىڭ جاس ەرەكشەلىكتەرىنە بايلانىستى رەترو اندەردى قايتا وڭدەپ تە ايتادى، قىرعىزدىڭ، وزبەكتىڭ ويناقى اندەرىنىنىڭ قازاقشا نۇسقاسىن دا جاسايدى، كەرەك دەسەڭىز لەزگينكا مەن ءۇندىنىڭ «اگاياسىن» دا قازاق انشىلەرىنىڭ ورىنداۋىندا تىڭداي الاسىز. قىسقاسى، قازىر ءبىز باقىتتىمىز، 90-جىلدارداعىداي «رۋكي ۆەرح»، «دەمو»، ۆالەريا، بۋلانوۆانىڭ اندەرىنە بيلەمەيمىز، تويلارىمىزدا قازاق ەستراداسىنىڭ اندەرىنە بيلەيمىز. تەك انشىلەرىمىز تويعا ارناپ جازعان اندەرىنىڭ سوزدەرىنە دە ءبىراز ءمان بەرسە ەكەن. جوعارىداعى اندەردىڭ ىشىندە ءماندى-ماعىنالىلارى دا جوق ەمەس، ءبىراق قۇر ۇيقاسقا قۇرىلعان جەڭىل-جەلپىلەرى دە جەتىپ ارتىلادى.
تويدى قازىناسىنا بالايتىن حالىقپىز عوي، ءبىراق تويدا نە بولسا سونى انگە قوسىپ ايتا بەرۋگە بولادى دەگەن تۇسىنىك قالىپتاسپاۋى ءتيىس. ءسىز قالاي ويلايسىز؟ ءسىز ءۇشىن تويدىڭ «حيتى» قاي ءان؟
اۆتور: اينۇر سەنبايەۆا
