شاكارىم قالامى قوس عاشىقتى كوركەم ادەبيەتتە قايتا ومىرگە اكەلۋىمەن دە قاسيەتتى
شاكارىم مۇراسى - اسا باي مۇرا. ادەبيەتتىڭ بارلىق جانرىنا قالام تارتىپ، تەرەڭدىك، كەڭدىك، بيىكتىكتىڭ شىڭىنا شىققان قالام يەسى.
بۇگىن شاكارىم قۇدايبەردى ۇلىنىڭ تۋعان كۇنى. اقىننىڭ تۋعان ولكەسى سەمەي شىڭعىستاۋ وڭىرىندە بۇل اتاۋلى كۇندى شىلدە ايىنىڭ 11 ىنە تۋرا كەلەدى دەپ تە ايتىلادى.
شاكارىمنىڭ شىعارماشىلىق تامىرلاستىعى وتە تەرەڭ ۇستازى - اباي. XIX عاسىرداعى اباي نەگىزىن قالاعان جازبا ادەبيەتتىڭ، سونىڭ ىشىندە رەاليستىك جازۋ ۇلگىسىنىڭ دامۋىنا زور ۇلەس قوسقان اقىنداردىڭ ءبىرى - شاكارىم. اباي ىقپالىمەن شاكارىم قالامىنان «قالقامان-مامىر»، «ەڭلىك-كەبەك» سىندى قازاق اۋىز ادەبيەتىنىڭ جاۋھارلارى قايتا تۋىپ، وزگەشە قىرىنان تانىلعان.
شاكارىمنىڭ «ەڭلىك-كەبەك» داستانى تىكەلەي ابايدىڭ تاپسىرۋىمەن جازىلعان. ۇلى ۇستاز ەڭلىك پەن كەبەك اراسىنداعى وقيعانى ولەڭمەن جىرلاپ شىعۋدى شاكارىم مەن ماعاۋيا اقىنعا قاتار تاپسىرادى. سونىڭ ناتيجەسىندە عاشىقتىق تۋرالى ەكى داستان ومىرگە كەلەدى. كەزىندە اباي ەكى داستاندى سالىستىرىپ، ءارقايسىسىنا لايىقتى باعا بەرگەن.
اۋەزوۆ قالامىمەن داستاننىڭ ارقاۋىمەن وسى اتتاس تراگەديا جازىلعان. 1917 - جىلى مامىر ايىندا ەرالى جازىعىنداعى ويقۇدىق جايلاۋىندا ابايدىڭ اياۋلى جارى ايگەرىمنىڭ وتاۋىندا وسى «ەڭلىك-كەبەك» پەساسى قويىلعان بولاتىن. جيىرما جاستاعى مۇحتار قويىلىمعا قاتىساتىن ارتيستەردى دە ءوزى تاۋىپ، پەسانىڭ قويۋشى رەجيسسەرى دە، سۋفلەرى دە ءوزى بولعان.
داستانعا جازعان از عانا العى ءسوز ىسپەتتەس تۇسىندىرمەسىندە شاكارىم: «بۇل اڭگىمە - 1780 - جىلى شاماسىندا وسى شىڭعىس تاۋىندا ماتاي مەن توبىقتى اراسىندا بولعان ءىس. شاريعاتتا اكەسىنىڭ اتاستىرعانى جاس قىزعا نەكە ەسەپتى دەسە دە، وزگە دۇنيەلىك پايداسىن ويلاماي، جالعىز عانا قىزىنىڭ قامىن ويلاپ بەرەر دەگەنى. ايتپەسە «جاس بالانى ساتىپ، پايدالانىپ، كەم-كەتىككە بەرىپ وبالىنا قال» دەمەيدى. مەن سونى ويلاپ، ەڭلىك-كەبەكتى سونشالىق جازالى دەمەيمىن» دەپ جازعان.
قورىتا ايتقاندا، ۇزاق جىلدار قاي جەرگە جاسىرىلعانى بەلگىسىز بولىپ، جانازاسىز قۇدىق تۇبىندە جاتىپ قالعان اقىن شاكارىم قۇدايبەردى ۇلى تۋعان حالقىنىڭ مايەكتى ويى مەن مارجانداي ءتىلى نەگىزىندە عاجايىپ سۇلۋ، مازمۇنى تەرەڭ، كەستەسى كوركەم ليريكالىق ولەڭدەر قالدىردى.
دايىنداعان: مەيىرجان اۋەلحان ۇلى
