قازاقستانداعى ەڭ ءىرى جىلىجاي العاشقى ءونىمىن جينادى
بۇل قازاقستانداعى ەڭ ءىرى جوعارى تەحنولوگيالى جىلىجاي كەشەنى، اۋدانى 11 گەكتاردى قۇرايدى. وسى اۋماقتىڭ ون گەكتارى كوكونىسكە ارنالعان، ال 1 گەكتارىندا شارۋاشىلىق ءوز بەتىمەن كوشەت وتىرعىزىپ، ونى جىلىجايدا قولدانادى. جۇزدەن استام ماماندار جابىق توپىراقتا كوكونىس وسىرۋمەن اينالىسادى، ولاردىڭ كوبى جىلىجاي تەحنولوگياسى بويىنشا وقىتىلعان. سونىمەن قاتار مۇندا ارنايى مامانداردى دايىنداۋ ماسەلەلەرى شەشىمىن تابۋدا. العاشقى ۋاقىتتا گوللانديادان اگرونومداردى شاقىرۋ قاجەتتىلىگى دە بولعان. جىلىجاي كەشەنى ءۇشىن اگرونوم تابۋ قيىندىقتار دا تۋعىزدى. كاسىپورىن باسشىلارى كوللەدج تۇلەكتەرىنە ۇلكەن كوڭىل ءبولىپ، جىلىجايدا كوكونىس ءوسىرۋ تاسىلدەرىن بىلەتىن ستۋدەنتتەردى وقۋ بىتىرگەن سوڭ جۇمىسقا الىپ، ءوز ماماندارىن دايىندادى.
ورداباسى اۋدانى بادام اۋىلىنىڭ ماڭىندا ورنالاسقان جىلىجاي ءبىرىنشى ماۋسىمدا جۇمىس ىستەۋدە، ونىڭ ءونىمى - قيار «ە ك و» سەرتيفيكاتىن الدى.
«ونىمىمىزدە «ە ك و» بەلگىسى تۇر، بۇل ءبىزدىڭ كوكونىستىڭ تازالىعى مەن قاۋىپسىزدىگىن كۋالاندىرادى، - دەيدى كاسىپورىن ديرەكتورى ليۋدميلا كوۆچەنكو. «قياردى مۇندا توپىراقسىز وسىرەدى، ءار وسىمدىك جەكە كوكوس تالشىقتارىنان جاسالعان كونتەينەردە وسىرىلەدى. ال كوكونىستەردى سۋدى تازالاپ، سودان كەيىن ادام اعزاسىنا زيان كەلتىرمەيتىن قاجەتتى مينەرالدى قوسپالاردىڭ بارلىعىن قوسقاننان كەيىن عانا سۋارامىز. كوكونىس ەگۋ كەزىندە قولداناتىن تەحنولوگيالار سۋدى، تىڭايتقىشتاردى جانە باسقا دا رەسۋرستاردى ۇنەمدەۋگە مۇمكىندىك بەرەدى».
وڭتۇستىك قازاقستان وبلىسى بويىنشا «قازاگرو قارجى» ا ق فيليالى ديرەكتورىنىڭ ورىنباسارى فۋرحاد ميركاريموۆتىڭ ايتۋىنشا، «ادەليا» شارۋاشىلىق قوجالىعى جىلىجاي بيزنەسىنە جاڭا كەلگەن جوق. ولار «قازاگرو» ۇلتتىق حولدينگى قۇرامىنداعى «قازاگرو قارجى» ا ق ەنشىلەس كومپانياسىنىڭ قولداۋىمەن وسىندا بىرنەشە جىلدار بۇرىن 5 گەكتار جەرگە جىلىجاي كەشەنىن تۇرعىزىپ، جۇمىسىن ءساتتى باستاعان ەدى. «سول كەزدە كاسىپورىندا تۇركيالىق تەحنولوگيانى قولداناتىن. ءبىرىنشى جوبانىڭ ىسكە اسۋى «ادەليا» شق باسشىلارىن جابىق توپىراقتا كوكونىس ءوندىرىسىن ۇلعايتۋعا يتەرمەلەدى. شارۋاشىلىق جىلىجاي كەشەنىن قۇرىلىسى بويىنشا «قازاگرو قارجى» ا ق-عا ءوتىنىم بەردى. ءبىز بۇل باستامانى قولدادىق، سەبەبى جاڭا جىلىجاي كەشەنىندە جىلىجايلار ءۇشىن جابدىقتار شىعارۋ سالاسىنداعى بارلىق زاماناۋي جابدىقتار قولداندى»، دەيدى فۋرحاد ميركاريموۆ.
«ادەليا» ش ق قۇرىلتايشىلارىنا ءبىرىنشى جوبا 652,19 ميلليون تەڭگەگە ءتۇستى، ونىڭ 554,19 ميلليون تەڭگەسى «قازاگرو» ا ق ەنشىلەس كومپانياسى «قازاگرو قارجى» ا ق ارقىلى قارجىلاندىرىلدى. ەكىنشى جوبانىڭ قۇنى ەكى جارىم ميلليارد تەڭگەگە اسىپ ءتۇستى. وسى تۇرعىدا «قازاگرو قارجى» اق نىساننىڭ قۇرىلىسىنا 2 ميلليارد 187,7 ميلليون تەڭگە ينۆەستيتسيالادى.
جىلىجاي كەشەنىنىڭ وندىرىستىك قۋاتتىلىعى جىل سايىن 3040 توننا قيار مەن وسىنشاما قىزاناقتى قۇرايدى. ونىمدەرى ەلىمىزدىڭ بارلىق اۋماقتارىندا سۇرانىسقا يە. بۇل كەشەننىڭ بىرەگەيلىگى تەك ونىڭ اۋقىمدىلىعىندا عانا ەمەس، سونىمەن قاتار تەحنولوگيالىق قۇرىلىسىندا. ايتا كەتەر جايت، «ادەليا» ش ق باسشىسى ءابدى اشىم نال قازاقستاندا ءبىرىنشى بولىپ RICHEL Serres de France (فرانسيا) فرانسۋز كومپانياسىمەن جۇمىس ىستەي باستادى، ول كومپانيانىڭ بلوكتى جىلىجايلارى الەمدەگى ەڭ تەحنولوگيالىق بولىپ ەسەپتەلەدى.
ارينە، ر ە- قابىقشاسىمەن قاپتالعان جىلىجاي ءداستۇرلى تەحنولوگيانى قولدانعان قاپتامادان ەكى ەسە قىمبات. دەگەنمەن ناتيجە دە الدە قايدا جوعارى. ونداي جىلىجايدىڭ بيىكتىگى 8,5 مەترگە دەيىن جەتەدى، سايكەسىنشە اۋا كولەمىن ۇلعايتادى. جەلدەتكىشتەن بولەك جىلىجاي كەشەنى جىلىتۋ جۇيەسىمەن دە ەرەكشەلەنەدى، ول وتىن رەسۋرستارىن ۇنەمدەۋگە مۇمكىندىك بەرەدى. سوندىقتان بۇل قازاقستانداعى تەك ءىرى جىلىجاي عانا ەمەس، سونىمەن قاتار ەڭ جوعارى تەحنولوگيالى بولىپ تابىلادى، دەپ حابارلايدى «قازاگرو» ۇ ب ح» ا ق باسپا ءسوز قىزمەتى.