قازاقستان ءتولقۇجاتىن ۇلەستىرىپ جۇرگەن كىمدەر؟
ەل بىرىنشىلىگىندە دوپ تەۋىپ جۇرگەن كەيبىر كەلىمسەكتەردىڭ ءبىزدىڭ ءتولقۇجاتىمىزدى قالاي الىپ العاندارى مۇلدە تۇسىنىكسىز، دەپ جازادى «الاش ايناسى» گازەتى.
قازاق فۋتبولىندا كەلىمسەكتەردەن كوز سۇرىنەدى
قازىرگى تاڭدا ءبىزدىڭ ەلدە قازاقستان ازاماتىعىن الىپ، ەل بىرىنشىلىگىندە ءناپاقا تاۋىپ جۇرگەن شەتەلدىكتەر سانى جىل وتكەن سايىن ارتىپ كەلەدى. قازاقستاننىڭ كاسىپقوي فۋتبولشىلارى مەن جاتتىقتىرۋشىلارى قاۋىمداستىعى وسى ماسەلەگە ەرەكشە دەن قويىپ، ويىنشىلاردىڭ ءبىزدىڭ ەلدىڭ ازاماتتىعىن قالاي الىپ جۇرگەندەرىنە ايرىقشا كوڭىل بولە باستادى. سەبەبى بۇل ماسەلە شەگىنەن شىعىپ بارا جاتقانداي.
اتالعان قاۋىمداستىقتىڭ ەسەبىنشە، بۇگىن قازاقستان پرەمەر-ليگاسىندا 84 لەگيونەر بار ەكەن. ال 53 فۋتبولشى قازاقستان ازاماتتىعىن العان. سوندا 137 فۋتبولشى قازاقستان اياقدوبىنىڭ تۇلەگى ەمەس!
ال پرەمەر- ليگادا 12 كوماندا وينايدى. ءاربىر ويىننىڭ حاتتاماسىنا ءار كوماندا 20 شاقتى ويىنشى تىركەيدى. سوندا بۇگىن قازاقستان پرەمەر-ليگاسىندا دوپ تەۋىپ جۇرگەن فۋتبولشىلاردىڭ قانشا پايىزى شەتەلدىكتەر ەكەنىن وزدەرىڭىز دە ەسەپتەي بەرىڭىزدەر. ەندى، ەشبىر كلۋب شەتەلدىك ويىنشىلاردى قوسالقى قۇرامدا ويناتۋ ءۇشىن شاقىرمايتىن شىعار؟ ولاردىڭ ءبارى دە كوماندا قۇرامىن نىعايتۋ ءۇشىن الىنباي ما؟ ياعني ءبارى دەرلىك نەگىزگى قۇرامدا وينايدى دەۋگە نەگىز بار سياقتى...
ايتپاقشى، ءدال قازىرگى تاڭدا «جاڭا قازاقتارى» كوپ كوماندا «اقتوبە» ەكەن. وتكەن جىلعى ەل چەمپيونىنىڭ ساپىندا توعىز فۋتبولشى قازاقستان ءتولقۇجاتىن الىپ، ويناپ ءجۇر. ال «جاڭا قازاقتارى» ەڭ از كلۋب - «تاراز» (ەكى فۋتبولشى).
ال 2002 - جىلدان بەرى، ياعني قازاقستان ۋەفا قۇرامىنا ەنگەلى، ءبىزدىڭ ەلدىڭ ازاماتتىعىن العان 30 فۋتبولشى ۇلتىق قۇرامامىزدىڭ ساپىندا ويناپتى. ەندى، مىنا قىزىقتى قاراڭىز، وسىلاردىڭ 16 سى جاسىل الاڭداعى كارەرالارىن اياقتاعان. تەك قايرات وتابايەۆ قانا اتاجۇرتىنا قونىس تەپكەن دە، ەكەۋى (ولەگ كورنيەنكو مەن رومان ۋزدەنوۆ) قازاقستان چەمپيوناتىندا ەڭبەك ەتىپ جۇرگەن كورىنەدى. ءبىراق ولار دا رەسەيدە تۇرادى ەكەن. قالعاندارى وزدەرىنىڭ تاريحي وتاندارىنا كەتىپ قالعان...
فۋتبولشىلاردىڭ ازاماتتىق الۋ «جىرى» - ەسكى «جارامىز»
نەگىزى، بۇل بيىل عانا كوتەرىلىپ جۇرگەن ماسەلە ەمەس. وتاندىق جۋرناليستەر جىلدا كوسەيتىن. ءبىراق ەشقانداي دا ناتيجە بولمايتىن. مىسالى، بىلتىر 50 فۋتبولشى قازاقستان ازاماتتىعىن العان. لەگيونەرلەردىڭ قامشىنىڭ سابىنداي قىسقا ۋاقىت ىشىندە ءبىزدىڭ ەلدىڭ ازاماتتارى بولىپ شىعا كەلگەنىنە تاڭ قالعان لەونيد يۋريەۆ دەگەن ارىپتەسىمىز («مەگوپوليس» گازەتىنەن) ءى ءى م سۇراۋ سالىپ، ءوتىنىش جولدايدى. سودان قازاقستان فۋتبول فەدەراتسياسىنىڭ كاسىپقوي فۋتبول ليگاسىندا ءبىزدىڭ ەلدىڭ ازاماتتارى رەتىندە تىركەلىپ تۇرعان ءۇش فۋتبولشىدا كوك ءتولقۇجات جوق
ەكەندىگى اشكەرە بولعان. ولار - زاۋربەك پليەۆ، ۆيكتور دميترەنكو، اندرەي پورىۆايەۆ. ءبىراق ولار كەيىننەن ءبىزدىڭ ەلدىڭ ءتولقۇجاتىن اقىرى الىپ تىندى. راس، ءبىراز ۋاقىت ولار جاسىل الاڭعا شىعا المادى. پليەۆ ءتىپتى «الانياعا» بارىپ، دوپ قۋىپ كەلدى.
ال ميحايل ۆاسيليەۆ دەگەن ارىپتەسىمىز («ۆرەميا» گازەتىندە جۇمىس جاساعانىندا)، ياعني وسىدان ەكى جىل بۇرىن كونستانتين زوتوۆ دەگەن فۋتبولشىنىڭ («اقجايىق» ساپىنداعى) رەسەيلىك جانە قازاقستاندىق ەكى ءتولقۇجاتى بار ەكەندىگىن جازعان. وسىلاي بىزدە قوس ازاماتتىققا جول بەرىلمەيتىنى جونىندە بايبالام سالعانىندا دا، ەشتەڭە وزگەرە قويماعان ەدى. «باياعى جارتاس - سول جارتاس» دەمەكشى، ءالى دە ەشتەڭە وزگەرگەن جوق. زوتوۆ قازىر تالدىقورعان كلۋبى ساپىندا قازاقتىڭ تەڭبىل دوبىن ءالى تەۋىپ ءجۇر.
نەگىزى، وسى ماسەلەنى ءبىز دە اراكىدىك كوتەرىپ، قوس ازاماتتىق پەن فۋتبولشىلاردىڭ تەز ارادا قازاقستان ءتولقۇجاتى الىپ الا قوياتىندىقتارى جونىندە جازعانبىز. فۋتبولشىلار جايلى عانا ەمەس، حوككەيشىلەرىمىزدىڭ دە بىزدە قازاقستان ازاماتى رەتىندە كورسەتىلىپ، رەسەيدەگى قۇرلىقتىق حوككەي ليگاسىندا رەسەي ازاماتتارى رەتىندە تىركەلىپ تۇرعاندارىن دا جازعانبىز. ءبىراق قازاقشا گازەت وقيتىن شەنەۋنىكتەر مەن قۇزىرلى ورگان وكىلدەرى از با، ءبارى دە جابۋلى قازان كۇيىندە قالىپ جاتىر...
قايدان شىققان ءتولقۇجات...
جوعارىدا ءوزىمىز اتاپ وتكەن لەونيد يۋريەۆ جىل باسىندا ءتولقۇجات الۋ ماسەلەسى تىيىلماي تۇرعانىنا قايتا ورالىپ، بيىل «جاڭا قازاق» بولىپ شىعا كەلگەن 40 فۋتبولشىنىڭ ءتىزىمىن تاعى دا ق ر ءى ءى م-نە جونەلتەدى. ال قۇزىرلى ورگاننان ماكەدونيا فۋتبولشىسى نيكولا تونيەۆتىڭ زاڭ جۇزىندە قازاقستان ازاماتتىعىن الۋعا ءوتىنىش بىلدىرمەگەنى جونىندە جاۋاپ كەلەدى. ءبىراق بۇل ويىنشى «توبىل» (قوستاناي) كلۋبىنىڭ رەسمي سايتىندا دا، كاسىپقوي فۋتبول ليگاسىنىڭ رەسمي سايتىندا قازاقستان ازاماتى رەتىندە كورسەتىلىپ تۇرا بەرەدى.
كىم بىلەدى، نە بولارىن، بۇرىنعىداي بەتى اشىلماي قالىپ قويار دا ما ەدى. ءبىراق ءدال وسى كەزدە تونيەۆ ءوزىن-ءوزى «ۇستاپ» بەرەدى. ول فەيسبۋككە ءوزىنىڭ قازاقستاندىق ءتولقۇجاتىنىڭ سۋرەتىن سالادى. تونيەۆتىڭ سۋرەتتەگى قۇجاتى بويىنشا، ول قازاقستان ءتولقۇجاتىن 2014 -جىلدىڭ 28 - قاڭتارىندا العان. ءبىراق سۋرەتتەگى ءتولقۇجات ەسكى ۇلگىدەگى سياقتى. وزدەرىڭىز بىلەسىزدەر، 2009 - جىلدىڭ 5 - قاڭتارىنان بەرى ءبىزدىڭ ەلدە ەلەكتروندى ۇلگىدەگى ءتولقۇجاتتار بەرىلەدى.
سودان، جۋرناليستەر بۇل سۋرەتتى شىعارىپ الىپ، ونى ادىلەت مينيسترلىگى مەن ىشكى ىستەر مينيسترلىگىنە جونەلتەدى. ادىلەت مينيسترلىگى ۇكىمەتتىڭ قاۋلىسىمەن 2011 - جىلدان بەرى ءتولقۇجات بەرمەيتىندەرىن جازىپ، جاۋاپ بەرەدى. ال ىشكى ىستەر مينيسترلىگى تونيەۆتىڭ قازاقستان ازاماتى ەمەس ەكەندىگىن جانە سۋرەتتەگى ءتولقۇجاتتىڭ جالعان ەكەندىگىن بايانداپ، جاۋاپ جىبەرەدى (ق ر ءى ءى م كوش-قون پوليتسياسى دەپارتامەنتىنىڭ باسشىسى س. سايىنوۆتىڭ قولىمەن).
وسى دەپارتامەنتتىڭ مالىمدەۋىنشە، تونيەۆ الەۋمەتتىك جەلىگە ەشقانداي دا ءتولقۇجاتتىڭ سۋرەتىن سالماعان. ءارى كوپتەن بەرى الەۋمەتتىك جەلىنى قولدانبايتىنىن، ءتىپتى ءتولقۇجات سۋرەتىن كىمنىڭ سالعانىن دا بىلمەيتىنىگىن دە ايتقان.
ءسويتىپ، «سوندا بۇل قايدان شىققان ءتولقۇجات» دەگەن سۇراق وزىنەن-ءوزى تۋىنداپ، كوپشىلىكتى تاڭ قالدىردى...
تونيەۆ تە جوق، ءتولقۇجات تا جوق
سودان قازاقستان فۋتبول فەدەراتسياسى ارنايى كوميسسيا قۇردى. ءارى بۇل كوميسسيا جەكەلەگەن فۋتبولشىلاردىڭ قازاقستان ازاماتتىعىن زاڭدى تۇردە العانىن تەكسەرۋمەن اينالىسادى دەپ جاريالاندى. ءارى ونى ق ف ف ۆيتسە-پرەزيدەنتى ولجاس ابرايەۆتىڭ باسقاراتىندىعى دا ءمالىم بولدى.
وسى كوميسسيا بىرنەشە جيىن وتكىزىپ، سونىڭ بىرىنە «توبىل» فۋتبول كلۋبىنىڭ ديرەكتورى تالعات بايمۇراتوۆ پەن وسى كلۋبتىڭ ويىنشىسى نيكولا تونيەۆتى شاقىرتقان. الايدا فۋتبولشى كوميسسيا وتىرىسىنا كەلمەگەن. ال «توبىل» كلۋبىنىڭ وكىلدەرى ءدال قازىر تونيەۆتىڭ كوماندا ساپىندا جوق ەكەندىگىن حابارلاعان.
ق ف ف ارنايى كوميسسياسى وسى ىسپەن ەگجەي-تەگجەي اينالىسىپ جاتقانداي. بۇل رەتتە، تونيەۆتىڭ ماۋسىم باسىندا وتكىزگەن قۇجاتتارىنىڭ، ياعني جەكە كۋالىگى مەن ءتولقۇجاتىنىڭ كوشىرمەسى ق ر ءى ءى م كوش-قون پوليتسياسى كوميتەتىنە جىبەرىلگەندىگى ق ف ف رەسمي سايتىندا جاريالاندى.
ال ءتۇسىنىپ كورىڭىزدەر. شەتەلدىكتەر وسىلاي جالعاندى جالپاعىنان باسىپ، قازاقتىڭ ىرزىعى مەن ىرىسىنان، نۋى مەن سۋىنان، حالىقتىڭ نەسىبەسىنەن جىرىپ الىپ جۇرە بەرە مە؟ بۇيتە بەرسەك، قازاقستان فۋتبولشىلارى مەن جاتتىقتىرۋشىلارى كاسىپوداعىنىڭ مۇشەسى، بۇرىنعى قازاقستان قۇراماسىنىڭ قورعاۋشىسى ماكسيم جالماعامبەتوۆ ايتقانداي، ءوز فۋتبولشىلارىمىزدى قىزىل كىتاپقا ەنگىزۋگە ءماجبۇر بولاتىن شىعارمىز.
اۆتور: نۇرعازى ساسايەۆ
