تابيعي اپاتتئث سةبةپ-سالدارئن تئلسئمنان قاراستئرئپ کورسةک
استانا. 21 - مامئر. قازاقپارات - 2011- جئلعئ 1- مامئردئ الماتئلئقتار ذمئتا قويماسا کةرةک-تئ. دةمالئس کذنئنئث تاثئ جذرتشئلئقتئ جةر سئلکئنئسئنةن شوشئتئپ وياتقان. بئرةر سةکؤندتئق ءزئلزالانئث سةبةپ-سالدارئنا عئلئمي تذرعئدان باعا بةرئپ، بولجام جاساعان سةيسمولوگ ماماندار ادامداردئث ساناسئنداعئ ذرةيدئ سةيئلتة الدئ ما؟
جالپئ، تابيعي اپاتتاردئث تئم کوبةيئپ کةتؤئ نةلئکتةن؟ وسئ سذراقتاردئث جاؤابئن سةيسمولوگيا مةن ةکولوگيا سالاسئنا قاتئسئ جوق تئلسئمنان قاراستئرئپ کورسةک...
وسئدان ءذش جئل بذرئن عانا گايتيدة بولعان جةر سئلکئنئسئن ةسکة تذسئرةيئکشئ. 2010- جئلعئ قاثتاردا جارتئ ميلليونعا جؤئق گايتيلئق ءزئلزالادان کةيئنگئ ذيئندئنئث استئندا اجال قذشسا، تاعئ وسئنشا ميلليونداعان ادامئ ءذي-کذيسئز دالادا قالعان ةدئ. بذل اپات تابيعي کاتاکليزمنئث قاتارئنا جاتاتئنئ بةلگئلئ. ايتسة دة، گايتي ارالئ جاراتؤشئنئث قاهارئنا ذشئراپ، تاس-تالقان بولئپ قيرادئ دةگةن پئکئردئ جوققا شئعارا الاسئز با؟
وعان نةگئز جوق ةمةس. بئرئنشئدةن، اپاتقا دةيئن بذل ارالدئث تذرعئندارئ مورالدئق جاعئنان ازعئنداپ قانا قويماي، پذتقا تابئنؤدئث وزئق ذلگئسئن تانئتئپتئ. أؤدؤ ءئلئمئن جةتئک مةثگةرگةن بئردةن-ءبئر مةملةکةت - وسئ گايتي. أؤدؤ - قولدان قذداي جاساؤ، قؤئرشاق ارقئلئ وزگةنئ سيقئرلاؤ تاسئلدةرئن قولداناتئن ءدئني ءئلئم. بئزدة مذندايدئ دؤالاؤ دةپ اتايدئ. گايتيدة أؤدؤدان بولةک گومو سةکسؤاليزم ئندةتئ کةث تاراعانئ سونداي، کوپشئلئک ورئنداردا جئنئستئق قاتئناسقا بارؤدئ وعاش کورمةيتئندةر کوپتةپ سانالعان ةکةن. بذعان قوسا ساياسي بيلئگئنئث جذگةنسئزدئگئ، جذيةسئزدئگئ قوعامنئث وسئلاي ازعئنداؤئنا کةث جول اشقان.
مةملةکةتتئ جايلاعان جةمقورلئق پةن ادئلةتسئزدئک ازاماتتارئنئث سانا-سةزئمئنة سئنا قاعئپ، ادامي قاسيةتتةردةن الئستاؤعا ئقپال ةتکةن. ءاؤ باستا فرانسيانئث وتارئندا بولعان بذل مةملةکةت فرانسؤزداردئث ذلکةن تذرمةسئ رةتئندة پايدالانئلعان. گايتي ارالئن قارعئس اتقان مةکةن دةؤشئلةر دة بار. وسئ کذنگة دةيئن بذل ةلدئث بئردة-ءبئر باسشئسئ اق ولئممةن ولمةپتئ. باسشئلارئن نة ءوز حالقئ ولتئرگةن، نة تئرئدةي ورتةگةن، ةتئن کةسکئلةپ، بولشةکتةپ، جان تذرشئگةرلئک ازاپپةن جانئن العان ةکةن. ودان امان قالعان باسشئلارئ ءوز-وزدةرئن ولتئرگةن.
سونداي-اق بذل جةردة ادامداردئ اقئلئنان اداستئرئپ، زومبيعا اينالدئرؤ بةلةث العان. جاثا سويئلعان مالدئث قانئن شئمئرئکپةي ئشةتئن قانسورعئشتار (أامپيرلار)، ادام ةتئن جةگئشتةر (کاننيبالدار) وسئ ارالدا کوپتةپ سانالعان. جويقئن ءزئلزالادان کاتوليک ءدئنئن ذستاناتئن دومينيکان رةسپؤبليکاسئ امان قالدئ دا، شايتانعا شوقئنعان، جةکسذرئن کةساپاتپةن شذعئلدانعان ارالدئث ةکئنشئ جاعئنداعئ گايتي مةملةکةتئ ذيئندئگة اينالدئ. مذنئ قالاي کةزدةيسوقتئققا جاتقئزاسئز؟
قاسيةتتئ قذراندا لذت (ع.س.) پايعامباردئث زامانئندا ايةلدئ قويئپ، ةرکةکتةردئث ءبئر-بئرئمةن جاقئنداسؤئ کةث ةتةک العانئ، ازعئنداعان وسئ ةلدئث ادامدارئ اللانئث قاهارئنا ذشئراپ جةر بةتئنةن جويئلئپ کةتکةنئ جايلئ اياتتار بار. سالئستئرئپ قاراساثئز، سول تذستا دا ادامزاتتئث شةکتةن شئعئپ ازعئنداعانئنا کؤا بولاسئز. «اللا تاعالا لذتتئث (ع.س.) اينالاسئنداعئ يمانسئزداردئ جةر بةتئنةن جويماس بذرئن پايعامبارعا جئگئت کةيپئندةگئ ةکئ پةرئشتةسئن جئبةرةدئ. سوندا لذتتئث (ع.س.) ذيئنة کةلبةتتئ ةکئ جئگئت کئرگةنئن کورگةن ادامدار الگئ جئگئتتةردئ وزدةرئنة شئعارئپ بةرؤدئ تالاپ ةتةدئ. پايعامبار قانشا قارسئلاسقانئمةن، تانقذمارلئقپةن ةلئگئپ تذرعان حالئق ونئث بذل ذسئنئسئنا قذلاق اسپايدئ. ولاردئث بار ماقساتئ - ئشتةگئ جئگئتتةردئ سئرتقا الئپ شئعئپ، بئلگةن ارسئزدئقتارئن جاساؤ ةدئ.
قانشا ايعايلاپ تا، ذرسئپ تا، جاي سوزبةن ايتسا دا حالئقتئ کوندئرة الماعان لذت (ع.س.) جئلارمان بوپ ذيگة کئرگةندة، پةرئشتةلةر وزدةرئن تانئتئپ، ايئقپاس ازعئندئققا ذشئراعان بذل حالئققا اللا تاعالانئث زور ازابئن الا کةلگةندئکتةرئن ايتتئ. ايتقانداي-اق، لذت ءوزئن تئثداپ، ئزئنة ةرگةن ازعانتاي ادامئمةن سول ءتذنئ-اق سودوم مةن گومور قالالارئن تاستاپ قالا شةتئنة شئعئپ کةتتئ. ولار قالادان شئعئسئمةن-اق اللانئث ؤادة ةتکةن ازابئ رةتئندة اسپاننان شوق ارالاس جاؤئن جاؤا باستاعان. ةسئ کةتکةن ةل ةش نارسةنئث بايئبئنا بارئپ ذلگةرمةستةن از ؤاقئتتئث ئشئندة-اق ةکئ قالانئث حالقئ دا تئپ-تيپئل بولئپ، ورنئندا جانعان وت پةن بئقسئعان کذل عانا قالدئ...».
ءدال وسئنداي تئلسئمعا تولئ وقيعانئ گايتيدةگئ جةر سئلکئنئسئنةن کةيئنگئ مئنا جاعداي دا بةکئتة تذسةدئ. ءزئلزالا اپاتئن ةستي سالئسئمةن سول ءتذنئ وقيعا ورنئنا جةتکةن اراب ءدئن تانؤشئسئ، پروفةسسور ياحيا ابد-اللاه قيراعان گايتيدئث استاناسئ پورت-و-پرةنستةگئ ءذيئندئنئث اراسئندا بذزئلماي ساقتالعان مةشئتتئ کورئپ تاث-تاماشا بولئپتئ.
«کذلئ کوککة ذشقان ارالدئث قاق ورتاسئندا اعاراثداعان مةشئتتئ کورگةندة، کوزئمنةن جاس سورعالادئ. بذل مةکةننئث قارعئسقا ذشئراعانئنا شذبام قالمادئ. مةشئتتئث جانئندا جئلاعان بالانئث ايتقاندارئ مةنئ ةسئمنةن اداستئرا جازدادئ. «اتا-انام اراققا اقشا تاؤئپ کةلمةدئث دةپ، ذرئپ-سوعئپ ذيدةن قؤئپ شئققان. ال مةن ولارعا قذراننئث سذرةلةرئ مةن پايعامباردئث حاديستةرئ جازئلعان پاراقشالارئمدئ اکةلئپ، وقئپ، کوزدةرئن اشقانئن قالاعانمئن. ايتقانئما سةلت ةتپةگةن ةکةؤئ تؤرا ذمتئلعاندا، مةشئت جاققا قاراي قاشتئم. ةنتئگئمدئ باسئپ، ارتئما قايئرئلا بةرگةنئمدة، کذرکئرةگةن داؤئستان شوشئپ، ةسئمنةن تاندئم. ةسئمدئ جيعاندا، الگئندة عانا ءوزئم قاشئپ شئققان ايماقتئث تئپ-تيپئل بولعانئن کوردئم...» - دةگةن ون ةکئ جاسار بالانئث سوزئندة تئلسئم جوق دةي الاسئز با؟ وسئدان کةيئن گايتي تذرعئندارئ جاراتؤشئنئث قاهارئنا ذشئرامادئ دةپ قالاي کةسئپ ايتاسئز؟ سيقئرمةن اينالئسئپ، ءبئر جئنئستئلار اراسئنداعئ قاتئناس بةلةث العان، قوعامئن جةمقورلئق جايلاعان مةملةکةتکة ءتيئستئ جازا وسئ اپات بولعان ءتارئزدئ.
بذل کذندةرئ کوپتةگةن ةلدةر تابيعي اپاتتاردان، ياعني جةر سئلکئنؤ مةن سؤنامي، قذيئن، داؤئلداردان زارداپ شةگئپ وتئر. سوثعئ ؤاقئتتا الماتئ قالاسئنئث اينالاسئندا جةر سئلکئنئسئ جيئلئپ کةتتئ. قوعامئمئزدا ءبئرجئنئستئلاردئث سوراقئ ارةکةتتةرئ دة بةلةث الئپ، ساياسي جذيةمئز جةمقورلئققا باتتئ. مذنايئن سورئپ جةردئث استئن بذرعئلاپ، زئمئران ذشئرئپ اسپانئمئزدئث تئنئشئن الؤدامئز. بالا اکةسئنةن بةزئپ، شةشة بالاسئن قوقئسقا تاستاعان زامانعا تاپ بولدئق. ول ازداي، بذلدئرشئندةردئ زورلاعان پةدوفيلدةردئث قاتارئ دا کذن ساناپ ارتؤدا... بذل جاعدايلاردئث دا ءوز سذراؤئ مةن جازاسئ بولارئ ءسوزسئز.
ادامدار تابيعاتپةن جانة ءبئر-بئرئمةن گارمونيالئق تةپة-تةثدئکتة ءومئر سذرگةن جاعدايدا عانا قوعامداعئ زذلئمدئقتئث، تابيعي اپاتتئث جولئ کةسئلؤئ مذمکئن. ويتکةنئ ادامداردئث نيةت-پيعئلئ بذزئلئپ، قاتئگةزدئک، بذزاقئلئق، اگرةسسيا ذلعايعان جةردة ءزئلزالا، ةپيدةميا، سؤنامي، ت.ب. زوبالاثدار کورئنئس بةرةتئنئن بذل کذندة الةم عالئمدارئ تةگئس مويئنداعان.
پايعامبار جةر ءدئرئل قاعئپ، دذمپئگةندة قوس قولئن جةرگة تاياپ: «قذدئرةتتئ اللام، قازئر ةمةس، قازئر ةمةس... مةنئث ذمبةتتةرئم ءتاؤباسئنا تذسةدئ»،- دةپ جالبارئنعانئ تؤرالئ اثئز-اثگئمة بار. سونداي-اق «قايسئ ةلدة بذزئقتئق پايدا بولئپ، ولار ونئ اشئق تذردة جاساي بةرةتئن بولسا، ولاردئث اراسئندا وبا جانة وزدةرئنةن بذرئنعئلاردا بولماعان اؤرؤ پايدا بولادئ»،- دةگةن پايعامبارئمئزدئث (ع.س.) حاديسئ بةکةر ايتئلماسا کةرةک-تئ.
س.ءمادي
«جاس الاش» گازةتئ