مئنةز - تاعدئر ما؟

استانا. 4- ءساؤئر. قازاقپارات - مئنةز  ادام پسيحولوگياسئ، ونئث مئنةزئ، ءجذرئس-تذرئسئ، ادامدارمةن قارئم-قاتئناسئ - جاس دةمةي، كارئ دةمةي، جذرتتئث ءبارئن قئزئقتئراتئنئ انئق. دةگةنمةن «قوي الاسئ - سئرتئندا، ادام الاسئ - ئشئندة» دةگةندةي، ادام تابيعاتئن تاپ باسئپ تانؤ وثاي شارؤا ةمةس.

مئنةز - تاعدئر ما؟

   «ءومئر - ساحنا، ءبارئمئز - اكتةرمئز» دةگةن قاناتتئ ءسوز بةكةر ايتئلماعان. سوندئقتان دا كةيدة جانئمئزدا جذرگةن ادامنئث شئن بةينةسئن ونئث ءتذرلئ ماسكا استئنا جاسئرئلعان رولئمةن ءجيئ شاتاستئرئپ جاتامئز.   جالپئ، پسيحولوگيا عئلئمئندا ادامدار تابيعاتئنا قاراي سيكلوتيميك، ةپيلةپتويد، شيزويد، يستةرويد، استةنيك بولئپ نةگئزگئ بةس تذرگة بولئنةتئنئ بةلگئلئ. سوندئقتان دا اركئم وزئنشة ءومئر سذرةدئ، وزئنشة قارئم-قاتئناس جاسايدئ، وزئنشة سذيةدئ، ءتذرلئ كذيزةلئستةن وزئنشة جول تاؤئپ شئعادئ.

 الدئمةن «سيكلوتيميك» دةگةن قانداي ادام دةگةننةن باستايئق. ولار كوثئل كذيئ وتة تةز قذبئلئپ وتئراتئندار. بئلايشا ايتقاندا، كوثئلدئ ادامدار. ءومئردئ بارئنشا سذيةتئن، قؤانئش-قئزئعئن شئن سةزئنئپ، راقاتئن باستارئنان وتكةرة الاتئندار. ورئستئث ذلئ اقئنئ پؤشكيننئث مئنةزئ وسئنداي بولعان. اقئننئث ومئرئندةگئ شارئقتاؤ كةزةثئ مةن قذلدئراؤ كةزةثئ تؤرالئ جاقسئ بئلةمئز. شارئقتاؤ كةزةثئندة تابيعات تارتؤ ةتكةن مئنةزئ پؤشكيندئ جارقئراعان شئثنئث باسئنا ءبئر-اق شئعارعان. قذلدئراؤ كةزةثئ مذنداي مئنةزدةگئ ادامدار ءذشئن وتة اؤئر جانة قاؤئپتئ سانالادئ. كذيزةلئستئ كوتةرة الماي، بئردةن سئنئپ تذسةدئ. 

ال ةندئ «ةپيلةپتويد» ادامدار ءجيئ-ءجيئ اشؤلانشاق كةلةدئ. اينالاسئنداعئ جاندارعا، قورشاعان ورتاعا كوثئلئ تولمايدئ. ولار بيلئكتئ سذيةدئ، جذرتتئث ءبارئن بيلةپ-توستةگئسئ كةلةدئ، ومئرلئك وقيعالاردئث بارلئعئن ءوز باقئلاؤئندا ذستاعاندئ قالايدئ. ؤئسئندا ذستاي الماسا، مئندةتتئ تذردة ؤئن شاشادئ. ارينة، پةندة بولعان سوث ولار دا ءجيئ-ءجيئ ماسكا كيئپ، كةرةك كةزدة جذرتقا مةيئرئمدئ نازئك جان بولئپ كورئنئپ، بيلئكتئث جولئندا ولؤگة بار شئن بةينةسئن جاسئرادئ.

  «شيزويد» تةكتةستةر - ةكئ الةمدة ءومئر سذرةتئندةر. بئرةؤئ - ءبئز كورةتئن، ةستيتئن، قولمةن ذستاپ كورةتئن الةم دة، ةكئنشئسئ - ونئث كورئنبةيتئن ئشكئ الةمئ. ولار ءومئرئنئث كوپ بولئگئن وسئ ئشكئ الةمئندة وتكئزةدئ. جالعئزدئقتئ سذيةتئندةر، شئن ومئردةن الئستاپ، ءوز ئشكئ الةمئن قئزئقتاپ جذرةتئندةر - وسئ شيزويدتار. تذراقتئ جانة جاؤاپتئ بولادئ. ءوزئ تؤرالئ ايتقاندئ دذرئس كورمةيدئ، ادامدارمةن بةلگئلئ ءبئر اراقاشئقتئق ذستانادئ. مودانئ قؤمايدئ، وزئنة ئثعايلئ كيئم كيةدئ. داؤئسئ باسةث، سويلةگةندة قولئن، بةتئن قيمئلداتپايدئ. كةيدة ولار تاؤلئگئنة 20 ساعات تةر توگئپ، ةثبةكقورلئعئمةن تاثعالدئرادئ. از ذيئقتايدئ. مذنداي مئنةزدئ ادامدارعا وركةنيةتتئث دامؤئن قوزعالئسقا كةلتئرةتئن ةينشتةين سةكئلدئ ءئرئ وقئمئستئلار، اتاقتئ شاحماتشئلار جاتادئ. باس قذراؤلارئ قيئن. سذربويداقتار مةن كارئ قئزداردئث كوبئسئ شيزويدتار بولئپ كةلةتئنئ عئلئمي تذردة دالةلدةنگةن.

  ءتورتئنشئ تيپ - «استةنيك» - بذلار ومئرلئك كذشئ از، ءالسئز، وتة نازئك، ذيالشاق ادامدار. وزدةرئن تومةن باعالايتئندار. ولار ءومئر شئندئعئن اؤئر تذيسئنةدئ، كةز كةلگةن ءسوزدئ وزئنة قابئلدايدئ، ذساق-تذيةككة ءمان بةرةدئ. مئنةزدةرئ جذمساق بولعاندئقتان، «جوق» دةگةن ءسوزدئ ايتا المايدئ، بارئنة كومةكتةسكئسئ كةلئپ، قالاي ؤادة بةرئپ قويعانئن بئلمةي قالادئ. ادةتتة ولار باستاما كوتةرگةندئ قالامايدئ. تةز باسقارئلادئ، ناعئز ورئنداؤشئلئققا تاپتئرمايتئن ادام. داؤئسئ باسةث، انئق شئقپايدئ. قاراپايئم كيئنةدئ. ءسوزجذمباق شةشكةندئ، شاحمات ويناعاندئ ءتاؤئر كورةدئ. دوستارئ ءذشئن وزدةرئن قذرباندئققا بةرؤگة بار. كوپتةگةن ادامدار وتة سةنئمدئ بولعاندئقتان دا دوستارئن استةنيكتةردةن تاثداعاندئ قذپ كورةدئ. ءبئر قاراعاندا ولار ءالسئز سةكئلدئ كورئنگةنمةن، ءوزئ سذيةتئن جاندارئ ءذشئن بارئنة توتةپ بةرة الادئ. جةثئلدئث ذستئمةن، اؤئردئث استئمةن جذرةتئندةر - ناعئز وسئلار.

  بةسئنشئ تيپ - يستةرويدتار - شات-شالةكةيگة، كوكبةتتئككة بةيئم ادامدار. ولار بارئنةن دة بذرئن وزدةرئن سذيةتئندةر. جذرتقا ذناعئسئ كةلئپ، سونئث جولئندا تونئن شةشئپ بةرؤگة بار. بايلانئسقا تذسؤگة قذمار، كئمنئث بولسئن بئردةن ئشئنة كئرئپ كةتةدئ، وزگةلةردئث السئزدئگئن ءوز قاجةتئنة پايدالانا قويادئ. كوپتئث كوزئنة تذسكةندئ وتة-موتة جاقسئ كورةتئندئكتةن جارقئراپ كيئنةدئ. قولئن سئلتةپ، بةت-ءجذزئن ءاماندا قيمئلداتئپ سويلةيدئ. ةگةر وزئنة ةش قاتئستئ بولماسا، اينالاسئنداعئ ادامدار ورتةنئپ جاتسا دا ولارعا سالقئن، نةمقذرايلئ قارايدئ. جاقسئ ما، جامان با، اش پا، توق پا، ول ءذشئن ول تذك تة قئزئق ةمةس. ولار ءذشئن ةث باستئسئ - تاثعالدئرؤ. قالعان ادامدار ونئ تاماشالاؤ ءذشئن تةاترعا كةلگةن كورةرمةندةر سةكئلدئ. 

 قازاق «سذتپةن كئرگةن مئنةز سذيةكپةن كةتةدئ» دةيدئ. راس ايتادئ. مئنةز ءومئر بويئنا وزگةرمةيدئ، ونئث نةگئزئندة بةلگئلئ ءبئر گةنوتيپ جاتئر. ءبئزدئث باستئ قاتةلئگئمئز، باسقا ادامداردئ تذپ-تؤرا ءوزئمئز سياقتئ جاراتئلعانداي، ءوزئمئز سةكئلدئ ويلاپ، ءوزئمئز سةكئلدئ تئرلئك كةشؤگة ءتيئستئ دةپ ويلايتئندئعئمئزدا. بذل وتة-موتة اداسؤشئلئق. ءومئردئ ءار ادامنئث قابئلداؤئ ءارقالاي. ءارتذرلئلئگئ سونشالئق، كةيدة اقيقاتتئث بار-جوعئنا دا كذمان تؤعئزادئ. وتباسئنداعئ، جذمئستاعئ كيكئلجئث دة نةگئزئنةن، قاسئثداعئ جانداردئث مئنةز ةرةكشةلئگئن تذسئنبةؤدةن بارئپ تؤادئ. مئنةزئنة بويلاساث، ءمئنئ بادئرايئپ تذرمايدئ.

  ماسةلةن، سيكلوتيميكتةر - ءومئر ءلاززاتئنا راقاتتانا جارقئراپ جذرةتئن، ةنةرگياعا باي جاندار. كوپشئل، ادامدارمةن تةز ءتئل تابئساتئندار. ءبئر سوزبةن ايتقاندا، ءبارئ جاقسئ. ءبئراق وسئنداي اداممةن ءبئر شاثئراق استئندا تذرؤ وثاي ما؟ مذنداي مئنةزدئ ادامدار زاتتارئن شاشئپ تاستاعاندئ جاقسئ كورةدئ. اشؤلاناسئز با، جوق پا؟ مذنئ ولار سئزگة قيئندئق تؤدئرؤئ ءذشئن ادةيئ ئستةمةيدئ، ءبئر مةزةتتة بئرنةشة ماقساتتئ كوزدةپ، بئرنةشة ءئستئ قاتار اتقارعاندئ قالاپ تذراتئندئقتان دا وسئلاي ئستةيدئ. ءسئز سياقتئ ءبئر زاتقا قادالئپ قالمايدئ. مئنةزدةرئ سولاي. ولارعا بارئنةن دة ؤاقئت تاپشئ، ذنةمئ كةشئگئپ جذرةدئ، اقشا ذستاؤدئ بئلمةيدئ، جةلگة شاشئپ جئبةرةدئ.  

ال ةندئ قئزمةت ذستةلئن قاشان بولسئن تارتئپكة كةلتئرئپ، جيناقئ ذستايتئن ارئپتةسئثئز استةنيك بولئپ شئعؤئ مذمكئن. ولار ءوزئن قورشاعان كئشكةنتاي الةمدة ءتارتئپ ورناتقاندئ جانئ سذيةدئ، بذل ولاردئث ءبئر جاعئنان ئشكئ السئزدئگئن بذركةمةلةگةندئگئن بئلدئرةدئ. سول سةكئلدئ شيزويدتار جذمئس ذستةلئنة ةرةكشة ءبئر زات، قانداي دا ءبئر ستاتؤةتكا قويئپ قويعاندئ جاقسئ كورةدئ. ءبئراق ونئ باتتاسقان شاث باسئپ تذرؤئ مذمكئن، ول ونئ بايقامايدئ. ويتكةنئ شاث - ءبئز ءومئر ءسذرئپ وتئرعان شئندئق ءومئردئث ءبئر بولشةگئ، ال سيرةك ستاتؤةتكا ونئث ئشكئ الةمئنئث سئرتقا شئققان كورئنئسئ.

 ةپيلةپتويدتار - كازارمالئق قاتاث ءتارتئپتئ سذيةتئندةر. ةثبةكسذيگئش، ذقئپتئ، ةسةپشئل، تياناقتئ، ءبئرقالئپتئ بولئپ كةلةدئ. بةت-جذزئنةن ةشقانداي ةموسيا بئلئنبةسة، ءسئزدئث الدئثئزدا الگئ تةكتةس ادام تذر دةپ ءبئلئثئز. وزدةرئن اسئرا باعالايدئ. جذرت بئلمةگةندئ تةك ءوزئ بئلةتئن سةكئلدةنةدئ. باستئق بولاتئن بولسا، قابئلداؤئندا ةشكئم بولماسا دا، ءسئزدئ كةمئندة 20 مينؤت كذتتئرئپ قويادئ. بوتةن ادامدئ تومةندةتؤدةن راقات الادئ. قايتةسئز، تابيعاتئ سولاي. بذل ءذشئن وعان وكپةلةؤدئث قاجةتئ جوق. ءبئر جاعئنان بيلئكقذمار بذلار قوعام ءذشئن وتة پايدالئ ادامدار. ولار بولماسا، پوليسيادا، قارؤلئ كذشتةردة، قارسئ بارلاؤ قئزمةتئندة كئم قئزمةت ئستةيدئ؟ 

يستةرويد-ايةلدةردئ تانؤ وپ-وثاي: قئزئل ءتذستئ جارقئراؤئق كيئم، ءداؤ شليافا... ونئث ةموسياعا بةرئلئپ ايتقان اثگئمةسئ سئزگة دةگةن قانداي دا ءبئر ئقئلاس-پةيئلئن، كوثئلئن، جئلئلئعئن بئلدئرمةيدئ. ونئث باستئ ماقساتئ - ءسئزدئث كوزئثئزگة ءبئر ءتذسئپ قالؤ ارقئلئ تاثعالدئرؤ عانا، اؤزئثئز اثقايئپ سوثئنان ذزئلة قاراپ قالساثئز - ماقساتئنئث ورئندالعانئ.

 ادامدار تابيعاتئنا قاراي نةگئزگئ بةس تذرگة بولئنگةنمةن، وسئ بةس تذرمةن قاتاث شةكتةلئپ قالعان دةؤگة كةلمةيدئ، ارينة. تازا ءبئر تذردةگئ ادامدار كوپ ةمةس. كوبئنةسة ادامدار قوس مئنةزدئ قاتار الئپ جذرةدئ. تازا ءبئر مئنةزدئلةر - 50 پايئز دةسةك، قالعانئ - ارالاس مئنةزدئلةر.

العاشقئ ةلؤ پايئزدان باستايئق. وقئمئستئلاردئث بولؤئنشة، سيكلوتيميكتةر اتالمئش ةلؤ پايئزدان شامامةن 11 پايئزدئ، ةپيلةپتويدتار شامامةن 13 پايئزدئ، شيزويدتار شامامةن 8 پايئزدئ، استةنيكتةر شامامةن 8 پايئزدئ، يستةرويدتار شامامةن 6 پايئزدئ قذرايدئ. قالعان 50 پايئزئ - ارالاس مئنةزدئلةر. ومئردة كوزدةگةن ماقساتئنا اداسپاي جةتةتئندةردئث كوبئسئن كةرةك كةزئندة شةگئنة بئلةتئن وسئ ارالاس مئنةزدئلةر قذرايدئ ةكةن. قارجئ الةمئندةگئ ميلليونةرلةردئث باسئم كوپشئلئگئن وسئ تةكتةستةر قذرايدئ.

  ءارتذرلئ مئنةزدئ ادامداردئث باس قذراؤئنا ءمان بةرمةسةك بولمايدئ. بئرگة باس قذراؤ وثاي شارؤا ةمةس. ةث اؤئرئ - ةپيلةپتويد، ياعني بيلئكقذمار ادام مةن جول بةرگئش جذمساق استةنيكتئث جذبايلئق وداعئ. بذل جذبايلئق وداقتا ةپيلةپتويدتئث ادام توزة الاتئنداي پسيحولوگيالئق نورمانئث شةكاراسئنان اتتاپ كةتؤئ ابدةن مذمكئن. ءوزئ جذمساق استةنيك شةگئنة-شةگئنة اقئرئ شةگئنةر جةر تاپپاي، ول دا شةكتةن شئعئپ كةتؤئ مذمكئن. شاثئراق سودان بذزئلادئ. 

سيكلوتيميك پةن شيزويدتئث جذبايلئق وداعئ بةرئك بولا الادئ جانة بذل ةكةؤئنئث استةنيكپةن جذبايلئق وداعئ دا وثايلئقپةن شئتئنامايدئ.   شيزويد پةن ةپيلةپتويدتئث جذبايلئق وداعئنا كةلةيئك. شيزويد كومپيؤتةردئث تئلئنة جةتئك بولعانمةن، باسقا ادامنئث جان دذنيةسئن تذسئنؤگة قابئلةتسئز. شيزويد بانكتةن العان كرةديتئن ءدال ؤاقئتئندا تولةمةيدئ، ايلئقتان ايلئققا دةيئن اقشانئ ذنةمدةي المايدئ، ال ةپيلةپتويد اقشانئ جاقسئ كورةدئ جانة ساراث، سوندئقتان ذيدةگئ اقشانئ سونئث ذستاعانئن شيزويدتئث ءوزئ دة قذپ كورةدئ. وتباسئلئق مئندةتتئ ولار وسئلايشا ءبولئسئپ، ءبئرئنئث كةمشئلئگئن ءبئرئ جابادئ. 

سونداي-اق - شيزويد - ناشار اتا-انا، بالانئث جان دذنيةسئن جةتة تذسئنبةيدئ. ةپيلةپتويد بيلئك قذرعاندئ، بذيرئق بةرگةندئ جاقسئ كورةتئندئكتةن دة ذيدةگئ بالا تاربيةسئن قولعا العاندئ، كةرةك كةزئندة كورشئمةن ذرئسقاندئ، بالانئث مةكتةپكة قاتئستئ شارؤاسئن اتقارعاندئ قولاي كورةدئ. ادام تابيعاتئن تانؤ ءذشئن الدئمةن ءوزئثنئث، سوسئن اينالامئزدا جذرگةن باسقالاردئث قاي تيپكة جاتاتئنئن ءبئلؤ اسا ماثئزدئ. بذل - تةك جاقسئلئققا، باقئتقا باستايتئن جول. باسقالاردئ تانؤدان بذرئن ءوزئثدئ تانئ، سوندا عانا تابيعاتپةن، قوعاممةن ذيلةسئمدة ءومئر سذرةسئث.

 تورةعالي تاشةنوأ