نوعاي قالاي قئرئلدئ نةمةسة ورئس ساياساتئنئث وزبئرلئعئ تؤرالئ
استانا. 27- اقپان. قازاقپارات - ورئس تاريحئنا كوز جئبةرسةث، وندا وزگة ذلتتارعا قارسئ قاندئ قاساپتئث وتة كوپ جاسالعانئن كورةسئث. ءبئراق ورئس ساياساتكةرلةرئ ذنةمئ رةسةي يمپةرياسئنئث قذرامئنا وزگة ذلتتار «ءوز ةركئمةن» قوسئلدئ دةؤدةن تانباي كةلةدئ. ايتةؤئر اقتاثداقتاردئ اشئپ ايتؤعا قذلئقسئز.
400 جئل بويئ ذستةمدئك ةتكةن كةزةثدة رةسةي يمپةرياسئ اسئرةسة تذركئ حالئقتارئنا قاتتئ شذيلئكتئ. مذنداي گةنوسيدتئ ورئسقا تاؤةلدئ بولعان تذستا قازاق حالقئ دا تالاي رةت باستان وتكةرگةنئ بةلگئلئ. ماسةلةن، گولوششةكيننئث قولدان جاسالعان اشتئعئ كةزئندة ولار ذلتئمئزدئث قئرئق پايئزدان استامئن جةر بةتئنةن جويئپ جئبةردئ.
كةيئن قازاق س س ر-ئنئث اؤماعئن اتوم بومباسئن سئنايتئن الاثعا اينالدئردئ. بذل ذلتئمئزدئث گةنوفوندئ ءذشئن ذلكةن قاسئرةت بولدئ. ءويتكةنئ ونئث ؤلئ زاردابئ تالاي جئلعا دةيئن تارقامايدئ. وسئ ماقساتقا قازاق جةرئن ادةيئ تاثداپ العان «ورتالئق» ساياساتئنئث وزبئرلئعئنا تاثعالاسئث. ةگةر امةريكامةن الدا-جالدا سوعئس بولا قالسا، قذراما شتاتتاردئث قذيرئقتئ راكةتالارئ ةث الدئمةن قازاق جةرئنة تذسةتئن ةدئ.
وسئنداي قذيتئرقئ ساياساتتئث كةسئرئنةن كةزئندة التئن ورداداعئ ةث ذلكةن ةتنوس بولعان قازاق حالقئنئث سانئ 21- عاسئردا نةبارئ 9 ميلليوننان اسپاي قالدئ. ماسةلةن، 1897- جئلعئ ساناقتا قازاقتاردئث سانئ وزبةكتةردةن بةس ةسة كوپ بولئپ شئققان. سوثعئ دةرةكتةرگة كوز جذگئرتسةك، قازئر وزبةكتةردئث جان سانئ 25 ميلليونعا جؤئقتاپتئ. ةگةر ذلتئمئزدئ جويئپ جئبةرؤدئ كوزدةگةن ساياسات جذرگئزئلمةگةندة قازاقتئث سانئ قازئر شامامةن 125 ميلليوننئث توثئرةگئندة بولار ةدئ. التئن وردا مةن عذن-قئپشاقتارعا قانشاما عاسئر بويئ بودان بولئپ كةلگةن رةسةي يمپةرياسئ وسئلايشا بئزدةن ةسة قايتاردئ.
تؤئستئعئ جاعئنان قازاقتارعا ةث جاقئن حالئقتئث ءبئرئ سانالاتئن نوعايلاردئث باستان كةشئرگةن ازابئ ءتئپتئ جان تذرشئگةرلئك. باؤئرلاس حالئق بذل گةنوسيدتةن ءالئ ةس جيا العان جوق. 1783- جئلئ پاتشانئث پارمةن بةرؤئمةن سؤأوروأ نوعاي مةملةكةتئن جويئپ جئبةرؤ ءذشئن جورئققا اتتانادئ. ةث الدئمةن يمپةراتور سارايئندا نوعايلاردئ ورال وثئرئنة جةر اؤدارؤ جوسپارئ جاسالدئ. پاتشانئث وثتذستئكتةگئ ورئنباسارئ كنياز پوتةمكين بذل جذمئستئ سؤأوروأقا سةنئپ تاپسئرادئ.
ءبئراق تذتاس ءبئر ذلتتئ تذرعئلئقتئ جةرئنةن جةر اؤدارؤعا باعئتتالعان ارةكةتتئث سوثئ قاناقاي مئرزا، تاؤ سذلتان، نذراددين، مذسا مةن قارا سمايئلدئث باسشئلئعئمةن بولعان ذلكةن كوتةرئلئسكة ذلاسئپ كةتةدئ. ءبئراق جازالاؤشئ جاساق ورايئن تاؤئپ تاثعئ نامازعا جئعئلعان كوتةرئلئسشئلةردئث ذستئنةن تذسةدئ. مذنداي ذرئمتال ءساتتئ قولدان شئعارعئسئ كةلمةگةن سؤأوروأ بئردةن شابؤئلعا شئعؤعا بذيرئق بةرةدئ. كةسكئلةسكةن شايقاس كذنئ بويئ جالعاسادئ. تةك كةش قارايعاندا عانا نوعايلار ذرئس سالا وتئرئپ ئعئسا باستايدئ. وسئ ذرئستا شةگئنگةندةردئ وكشةلةي قؤعان ءبئر عانا نيجةگورود پولكئ بالا-شاعا دةمةي 10 مئثنان استام قانداسئمئزدئ جةر جاستاندئرعان.
بذدان ارعئ شايقاستا كوتةرئلئسشئلةردئ باستاپ شئققان ءبئر كةزدةگئ قذدئرةتتئ نوعاي مئرزالارئنئث بارلئعئ مايدان دالاسئندا شاهيت بولادئ. ذلئسئن قورعايمئن دةپ باسئن بايگةگة تئككةن باتئرلاردئث اتاقتئ ءذرئم-بذتاعئ دا كوپ ذزاماي تذگةل قئلئشقا ءئلئندئ. كةيئن بذل سوعئستئث سوثئ بارلئق نوعايدئ جاپپاي قئرئپ-جويؤعا ذلاستئ. بذل گةنوسيدكة سولتذستئك قاپقازداعئ اسكةرلةر مةن كازاكتاردئث بارلئعئ قاتئستئرئلادئ. قاندئ قاساپ كةزئندة 500 مئثنان استام نوعاي قئرعئنعا ذشئراپ، ميلليوننان استامئ تذركياعا بوسئپ كةتؤگة ءماجبذر بولدئ. وسئ وقيعانئ بايانداپ بةرگةندة ةكاتةرينا ةكئنشئ «نوعاي ماسةلةسئن» تذبةگةيلئ شةشتئك دةپ قاتتئ قؤانعان كورئنةدئ. تذركئلةردةن «تازارعان» الئپ ايماققا كةيئن ول سلاأياندار مةن نةمئستةردئ قونئستاندئرادئ.
ةث وكئنئشتئسئ، قازئر ءبئز ءالئ كذنگة دةيئن سؤأوروأتئث وسئنداي «كوزسئز ةرلئكتةرئنة» تامسانؤدان تانباي كةلةمئز. ويتكةنئ ةلدئگئمئزدئث شةجئرةسئندةگئ مذنداي اقتاثداقتار اشئق ايتئلمايدئ. كئمنئث جاؤ، كئمنئث دوس بولعانئن مذلدة بئلمةيمئز. بذل، ةث قذرئعاندا، وسكةلةث ذرپاق ءبئلئپ ءوسؤئ ءتيئس اقيقات. ايتپةسة ءوز شةجئرةمئزدةن كوز جازئپ قالعان مذنداي ماثگذرتتئكتئث سوثئ جاقسئلئققا اپارماسئ انئق.
سؤأوروأتئث باسشئلئعئنداعئ پاتشا اسكةرئ جاساعان قاندئ قاساپ مذنئمةن بئتپةيدئ. تذركئ حالئقتارئنا قارسئ باعئتتالعان زئميان ساياسات بذدان كةيئن دة جالعاستئ. 1944- جئلئ تذرئك حالئقتارئنئث تاريحئن زةرتةؤگة تئيئم سالاتئن قاؤلئ شئعادئ. بذدان كةيئنگئ 50 جئل ءبئزدئ «جازؤ-سئزؤئ بولماعان» قارا توبئر رةتئندة سؤرةتتةؤمةن ءوتتئ. ال تذركئلةردئث ذلئسئنئث اؤماعئن كةثةيتؤ ءذشئن جاساعان جورئقتارئنا ورئس تاريحشئلارئ «شاپقئنشئلئق»، «كوشپةندئلةر»، «ةزگئ» دةگةن ءبئرجاقتئ باعا بةرؤمةن عانا شةكتةلئپ وتئردئ.
سولاقاي ساياسات وسئ تذستا «موثعولداردئ» التئن وردانئث قوجايئندارئ ةتئپ شئعارادئ. تذرئك، حازار، قئپشاق، عذن قاعاناتئ مةن اقساق تةمئردئث كةزةثئ، بابئر مةن قاراحانيدتةر ءداؤئرئ تؤرالئ تاريحشئلار جاق اشقان جوق. وسئلايشا ادامزات وركةنيةتئنة ولشةؤسئز ذلةس قوسقان بابالارئمئزدئث جاسامپاز تئرلئكتةرئ تذگةلدةي جوققا شئعارئلدئ. مذنداي جئمئسقئ ساياسات قازئر دة مذلدة جذرگئزئلمةيدئ دةپ كةسئپ ايتؤدان اؤلاقپئز.
جولئمبةت ماكئشةأ
«ذلت» پورتالئ