قئرعئزدان - كويلةك، قئتايدان باتةثكة سذراؤدان قاشان قذتئلامئز؟

 استانا. 16 - قاثتار. قازاقپارات - «وتاندئق ءونئم» دةپ وزةؤرةپ جذرگةنئمئزدة، وزئمئزدة شئعاتئن وتتئق تاپپاي شئر اينالدئق. كادئمگئ شئرپئنئ ايتامئز. ةرتةدة شاقپاق تاستاردئ ءبئر-بئرئنة ذرئپ، وت شئعاراتئن بابالارئمئز كةزئندة كورشئ ةلگة الاقان جايماپ ةدئ. 
None
None

قازئر كذندةلئكتئ تذرمئسقا قاجةتتئ سئرئثكةمئزدئث ءوزئ رةسةيدةن شةكارا اسئپ كةلةدئ ةكةن. ارئگة بارماي-اق، ةث قاراپايئم ءادئس - دايئن قالئپقا پلاستماسسانئ بالقئتئپ قذيئپ، تذيمة جاساپ شئعاراتئن كاسئپورئن دا جوق ةلدة. ونئمةن قويماي، باستان-اياق وتاندئق كيئم كييؤدئ ارمان ةتةمئز. بذل جاعئنان كةلگةندة قئرعئز اعايئندار ءبئزدئ قئر استئندا قالدئرئپ كةتتئ. قارا بازارعا بارساثئز، قئرعئزدئث كويلةك-كونشةكتةرئ مةن قئتايدئث مذرئن جارار ساسئق ءيئس شاركةيلةرئنةن ءسذرئنئپ-جئعئلاسئز.

ال ةلدة سوثعئ ون جئلدئث كولةمئندة وتاندئق ونئمدةردئ ةثسةرةتئن شةكسئز جوبا-باعدارلامالار جالعاننئث جالپاعئنا شئقتئ، حالئقتئث قازئناسئنان ؤئس-ؤئس اقشا ءبولئندئ. ءبئراق بذدان حالئق تذتئناتئن وتاندئق ونئمدةردةن «اياق الئپ جذرة المايتئنداي» كذيگة جةتپةگةنئمئز ايتپاسا دا بةلگئلئ. بارئنةن بذرئن كوكةيئمئزدئ تةسكةنئ مئناؤ - سةكؤند سايئن جارنامالاپ جاتاتئن «وتاندئق ونئمدةرئمئز» نارئقتان نةگة كورئنبةيدئ؟

تاقئرئپقا تذزدئق

قاراشا حالئقتئث قارعئسئنا قالئپ، كةلمةسكة كةتكةن كةثةس ذكئمةتئ تذسئندا قازاق وزئمئزدة تئگئلگةن كويلةك كيدئ، اياعئنا بئلعارئ باتةثكة ءئلدئ. ءار وبلئسئمئزدا كيئم-كةشةك، اياقكيئم فابريكالارئ تذراقتئ جذمئس ئستةپ تذردئ. ءبئر عانا مئسال - قاراعاندئداعئ اياقكيئم فابريكاسئنئث 1960 - جئلدارئ 3 ميلليون جذپ اياقكيئم شئعارؤعا قؤاتئ جةتكةن. وسئلايشا، قازاقستاندئق نارئقتئث 65 پايئزئن وزئمئزدة وندئرئلگةن اياقكيئمدةرمةن قامتاماسئز ةتئپ وتئرعان. بذل از دةسةثئز، ةلئمئزدئث باس قالاسئ بولعان - الماتئداعئ اتاعئ ايعا جةتكةن ماقتا-ماتا فابريكاسئن قايدا قوياسئز؟ قئزئلورداداعئ تةرئ يلةيتئن الئپ زاؤئت شة؟ الماتئ، شئمكةنت، قاراعاندئ، سةمةي، قئزئلوردا شاهارلارئنداعئ اياقكيئم فابريكالارئ بار، بذلاردئث بارلئعئ تةك قازاقستاندئقتاردئث عانا ةمةس، كذللئ وداق ةلدةرئنئث قاجةتتئلئكتةرئن وتةدئ. قازئر دذرئلدةپ تذرعان سول زاؤئت-فابريكالاردئث كةيبئرةؤئنئث قاثقاسئ عانا قالسا، ةندئ قالعاندارئنئث ءئزئ جةر بةتئنةن عايئپ بولعان.

الداعئ 10-20 جئلدا وتاندئق كويلةك كيةمئز بة؟

ءدال وسئلاي دةيدئ قازاقستانداعئ كاسئپكةرلئكتئث تذتقاسئن ذستاعان ئسكةر قاؤئم وكئلئ. ءوزئثئز باعامداي بةرئثئز، كةثةس زامانئندا جةثئل ونةركاسئپ سالاسئ وتاندئق بيؤدجةتتئث 15 پايئزئن قذراسا، قازئرگئ ذلةسئ - كوك تيئن. نة بارئ - 0،3 پايئز. جةثئل ونةركاسئپ دةسة، بيلئكتةگئلةر دة، كاسئپكةرلةر دة ذركئپ قارايتئن جاعدايعا جةتكةن.

تالعات دوسكةنوأ، قازاقستان كاسئپكةرلةرئ اسسوسياسياسئنئث پرةزيدةنتئ:

- قازاقستانداعئ جةثئل ونةركاسئپ كةمئندة 10-20 جئلسئز وركةندةپ كةتة المايدئ. نةگة؟ سةبةبئ - فابريكانئث جذمئس كذشئ، سونئمةن بئرگة جذمئس كذشئنئث شئعئنئن وتةؤ ءذشئن شةتةلدةن كةلةتئن يمپورتتئق تاؤارلارعا تئيئم سالئنؤئ كةرةك. بذل - ءبئر. كيئم نةمةسة اياقكيئم شئعارؤ ءذشئن وتاندئق ونئمدةر قاجةت. ولاردئ شةتةلدةن ساتئپ الؤ ءتيئمسئز. ال ءبئزدئث ةلدة تةرئنئ - ءيت، جذندئ ءبيت جةپ جاتئر. ولاردئ كادةگة جاراتاتئن ونةركاسئپ جوقتئث قاسئ. سوندئقتان تةرئنئ يلةپ، ءجذندئ وثدةيتئن زاؤئتتار سالؤعا قازئردةن باستاپ باتئل قادامدار جاسالؤئ كةرةك. بذل باعئتتا باستاما كورة الماي وتئرمئز. جالعئز-اق ايتارئم، شئمكةنتتة ماقتا-توقئما كلاستةرئن دامئتؤ ءذشئن كوپ-كورئم باستاما قولعا الئندئ. ولار ماقتا تالشئعئن وثدةيدئ. ال الداعئ ؤاقئتتا ودان دايئن ءونئم شئعاراتئن 30 عا جؤئق جاثا ءوندئرئس ورنئن اشؤ جوسپارلانؤدا. الدئ اشئلدئ دا. بذلار وندئرئسكة اسا قاجةتتئ سةلليؤلوزا مةن تةحنيكالئق كاربوكسيمةتيل سةلليؤلوزانئ، سونداي-اق مةديسينادا كةثئنةن قولدانئلاتئن گيگروسكوپيالئق ماقتا شئعارادئ. بذلاردئث ءوزئ ةل ذكئمةتئنةن زور قولداؤ كذتةدئ. سالئقتان بوساتؤ، تةرئ مةن ءجذندئ قابئلدايتئن ورتالئقتار اشؤ جانة شيكئزاتقا سؤبسيديا بةرسة دةگةن تئلةكتةرئ بار.

جةثئل ونةركاسئپ مةملةكةتتئث اجئراماس اتريبؤتئنا اينالؤئ ءتيئس ةدئ

دايئن ءونئم جاقسئ، ارينة. ءبئراق سئرتتان تاسؤدئث سالدارئنان ةلدةگئ جةثئل ونةركاسئپ دامؤدان مةشةل قالئپ بارادئ دةپ الاثدايدئ بئلةتئندةر. دةسةك تة، قازاققا باس-اياعئ 30 جئلدئث ئشئندة تذرالاعان ةكونوميكاسئن نئعايتئپ العان وثتذستئك كورةيا ةلئنةن ذلگئ الؤ كةرةك سياقتئ. تاريح بةتتةرئن پاراقتاساق، كارئستةر، ةث الدئمةن ةل ةكونوميكاسئنئث نةگئزگئ تئرةگئ رةتئندة - اؤئل شارؤاشئلئعئ مةن جةثئل ونةركاسئپكة باسئمدئق بةرگةنئن كورةسئز. ارتئنشا كةزةكتئ ونجئلدئقتا جةثئل ونةركاسئپ پةن جالپئ حالئقتئق تذتئنؤ تاؤارلارئن وندئرؤگة دةن قويعان. قالعان ونجئلدئقتا اؤئر ونةركاسئبئ ةثسةسئن تئكتةدئ. ال قازئر باقساثئز، الةم جذرتئ كارئستةردئث ةلةكترونيكاسئن، توقئما بذيئمدارئن، اأتوكولئكتةرئن كةزةككة تذرئپ الادئ. وسئلايشا كارئستةر رةسپؤبليكالئق بيؤدجةتئنئث 50 پايئزئن جةثئل ونةركاسئپتةن ةسةلةپ وتئر. قازاق جذرتئنئث دا ءوزئن-ءوزئ كيئندئرئپ، تاماقتاندئرؤعا اؤقاتئ دا، قؤاتئ دا جةتئپ-ارتئلادئ.

ال ازئرشة، قازاقستانداعئ جةثئل ونةركاسئپتئث ذلةسئنة قاتئستئ ساندار بئلاي سويلةيدئ: ةلدة جئل سايئن 500 مئث توننادان ارتئق ماقتا ونئمدةرئ، 30 مئثعا جؤئق توننا ءجذن هام 7،5 ميلليون توننا تةرئ ونئمدةرئ جينالادئ ةكةن. بذلاردئث تذگةلئ دةرلئك شيكئ كذيئندة شةكارادان شةتةل اسادئ. سةبةپ - بئرةؤ-اق، قازاق جةرئندة ونئمدةردئ قايتا وثدةيتئن ماردئمدئ كاسئپورئنداردئث جوقتئعئ. سودان قئرعئزدان - كويلةك، قئتايدان باتةثكة سذراپ وتئرمئز. وسئلايشا وزئمئزگة تيةسئلئ قاراجاتتئ جات مةملةكةتتئث بيؤدجةتئنة ءوز قولئمئزبةن ؤئستاپ-ؤئستاپ تاستاپ كةپ جئبةرةمئز. ارئگة بارماي-اق، 2011 - جئلدئث قاثتار-شئلدة ايئندا عانا جةثئل ونةركاسئپ ونئمدةرئنئث يمپورتئ 365 ميلليون ا ق ش دوللارئ كولةمئنة جةتكةن. ال بئزدةگئ ةسةپتة تذرعان 30 شاقتئ كيئم تئگةتئن، 40 قا تاياؤ توقئما ءوندئرئسئ، 5-6 تةرئ وثدةيتئن زاؤئتتئث قالشئلداپ تئندئرعان ئستةرئ قازاقتئث قاي جئرتئعئنا جاماؤ بولادئ دةيسئز؟!

تئلدةن كةيئن، جاؤئر بولعان تاقئرئپ جةثئل ونةركاسئپ بولئپ وتئر بذگئندة. اتئنا پروبلةماسئ ساي بولماي تذرعان بذل سالانئث تئنئسئن نة تارئلتئپ تذر؟ شيكئزات دةسةك، ةل-جذرتتان ذياتتئ. قذدايدئث قذتتئ كذنئ قويدئث باسئن ءمذجئپ وتئرعان قازاقپئز. تةرئ-تةرسةك، ءجذن-جذرقا ءار اؤئلدا ءئرئپ-ءشئرئپ جاتئر. جذمئس كذشئ... ول دا ةمةس. ينتةلةكت... ول دا ةمةس... بئلةتئندةر شةتةلدةن اكةلئنةتئن قذرال-جابدئقتار ءوزئن-ءوزئ اقتامايدئ دةيدئ. راسئمةن سولاي ما؟ سولاي بولسا، وزگة جذرت قالاي ذقساتئپ وتئر؟ ولاردئث قازاقتان نةسئ ارتئق؟ نةمةسة قازاقتئث ولاردان نةسئ كةم؟

ءسوز باسئندا، مئسالعا العان وثتذستئك كورةيا ةث ماثئزدئ جةتئ سالاعا، سونئث ئشئندة جةثئل ونةركاسئپكة مةملةكةتتئك دةثگةيدة قولداؤ كورسةتئپ وتئر. قذداي قوسقان كورشئ، قئرعئز ةلئنئث توقئماشئلارئ دا سالئقتئق جةثئلدئكتئث ارقاسئندا، شارؤاشئلئقتارئن ءوز دةثگةيئندة جذرگئزئپ كةلدئ. ال بالتئق جاعالاؤئنداعئ جةثئل ونةركاسئپ وكئلدةرئ بار تاپقان-تايانعاندارئن جاثا تةحنيكالار الؤعا عانا جذمسايدئ، سالئق ءذشئن ءبئر تيئن دا تولةمةيدئ. تذرئك ذكئمةتئ دة جةثئل نةسيةمةن قولداؤ كورسةتؤ ارقاسئندا كةيئنگئ ون جئلدا ةكسپورتقا شئعارعان توقئما-تئگئن ونئمدةرئ كولةمئن ءبئرشاما وسئرگةن. ال ةلدةگئ كوشتةن كةيئن قالعان سالانئ دامئتؤ ءذشئن ةلباسئ ارنايئ تاپسئرما بةرئپ، جولداؤئنا ةنگئزبةسة، اكئمدةردئث دة، كاسئپكةرلةردئث ساؤساق قيمئلداتار تذرلةرئ كورئنبةيدئ. ال شئن مانئسئندة جةثئل ونةركاسئپ مةملةكةتتئث اجئراماس اتريبؤتئنا اينالؤئ ءتيئس-تئ...

اأتور: اقمارال بايازيتوأا، استانا

 دەرەككوز:«الاش ايناسئ» گازەتئ 

سوڭعى جاڭالىقتار