جئل قورئتئندئلارئ قازاقستاننئث جاثعئرتؤعا بةكةمدئگئن ايعاقتادئ - ق ر پارلامةنتئ سةناتئنئث ءتوراعاسئ قايرات ءمامي
زاث شئعارؤ بيلئگئ، سونئث ئشئندة پارلامةنتتئث جوعارعئ پالاتاسئنئث الدئندا قانداي جاثا مئندةتتةر تذر؟ «قازاقپارات» اقپارات اگةنتتئگئنئث وسئ توثئرةكتةگئ ساؤالدارئنا قازاقستان پارلامةنتئ سةناتئنئث ءتوراعاسئ قايرات ءمامي جاؤاپ قايتارعان بولاتئن.
- قايرات ءابدئرازاق ذلئ، وتكةن 2012 - جئل ةلئمئز ءذشئن كوپتةگةن ماثئزدئ وقيعالارمةن ةستة قالدئ. ءسئز سونداي وقيعالاردئث ةث باستئسئ دةپ قايسئسئن ايتار ةدئثئز؟
- وتكةن جئلدئث ماثئزدئ وقيعالارئن سارالاعاندا، ولاردئث بارشاسئن جاسامپازدئق پةن دامؤ بئرئكتئرئپ تذرعانئن ةرةكشة اتاپ وتةر ةدئم. ةكونوميكانئث وركةندةؤئ مةن جاثعئرؤئ، ساياسي تذراقتئلئق پةن دةموكراتيانئث دامؤئ، ازاماتتاردئث ءال-اؤقاتئنئث جاقسارؤئ - وسئلاردئث بارلئعئ تاؤةلسئز قازاقستاننئث باستئ ذردئستةرئنة اينالؤئ جئل قورئتئندئلارئنان ايقئن كورئنئس تاپتئ. قازاقستان ةكونوميكاسئ ون ءتورت جئل قاتارئنان ذزدئكسئز ءوسئپ كةلةدئ. قازئرگئ تاثدا باسةكةگة قابئلةتتئلئك جونئندةگئ جاهاندئق رةيتينگتة ءبئز 51-ورئنعا كوتةرئلدئك.
ةلباسئ قازاقستاندئ اؤقئمدئ قذرئلئس الاثئنا اينالدئرا الدئ. وتكةن جئلئ ذدةمةلئ يندؤستريالئق-يننوأاسيالئق دامؤ باعدارلاماسئنئث كوپتةگةن جوبالارئ ئسكة قوسئلدئ. بذل ءبئزدئث ةلئمئزدئث جاهاندئق داعدارئسقا جاؤابئ ءارئ مةملةكةتئمئز بةن ونئث ايماقتارئنئث ذزاق مةرزئمدئ دامؤئنئث بةرئك ئرگةتاسئ بولئپ وتئر. سونئمةن قاتار، الةؤمةتتئك جاثعئرتؤدئث جاثا جوبالارئ قولعا الئنئپ، ولار زاثنامالئق تذرعئدا ءتيئستئ قولداؤ تاپتئ.
ال ةندئ وتكةن جئلدئث ماثئزدئ ساياسي وقيعالارئنا كةلةتئن بولساق، ءدال ءبئر جئل بذرئن بولعان پارلامةنت ءماجئلئسئنئث سايلاؤئن ايرئقشا اتار ةدئم. ولاردئث ناتيجةلةرئ بويئنشا كوپ پارتيالئ پارلامةنتتئث قالئپتاسقانئ ءبئزدئث ةلئمئزدئث دةموكراتيانئ نئعايتؤداعئ دايةكتئلئگئن كورسةتتئ. سونئمةن قاتار، قازاقستان ءدئنارالئق جانة مادةنيةتارالئق ءذن قاتئسؤدئ ئلگةرئلةتؤگة ءوز ذلةسئن ودان ءارئ قوسئپ كةلةدئ. وتكةن جئلعئ مامئر ايئندا استانادا الةمدئك جانة ءداستذرلئ دئندةر كوشباسشئلارئنئث سيةزئنة قاتئسؤشئلار ءتورتئنشئ رةت باس قوستئ. «ادامزات تاثداؤئ - بةيبئتشئلئك جانة كةلئسئم» ذرانئمةن وتكةن ءدئني فورؤمعا الةمنئث 40 ةلئنةن 85 دةلةگاسيا كةلدئ. 2013 - جئلئ ءبئزدئث مةملةكةت باسشئمئزدئث باستاماسئ بويئنشا شاقئرئلاتئن ءدئني فورؤمنئث 10 جئلدئعئ اتاپ وتئلةدئ. بذدان بولةك، قازاقستاندئق سپورتشئلاردئث لوندونداعئ وليمپيادا ويئندارئندا قول جةتكئزگةن تاماشا جةتئستئكتةرئ، «ةكسپو-2017» حالئقارالئق كورمةسئن وتكئزؤ قذقئعئن جةثئپ الؤداعئ استانانئث جةثئسئ قازاقستاندئقتاردئ ودان ءارئ توپتاستئرئپ، ءبئزدئث ةلئمئزدئث حالئقارالئق قوعامداستئقتاعئ بةدةلئن كوتةرة ءتذستئ.
- وتكةن جئلئ ذلتتئق زاثنامانئ جةتئلدئرؤ تذرعئسئندا پارلامةنت اؤقئمدئ جذمئستاردئ اتقارعانئ بةلگئلئ. قابئلدانعان زاثداردئث اراسئندا اسا ماثئزدئلارئنا دا توقتالئپ وتسةثئز؟
- پارلامةنتتئث قوس پالاتاسئنئث دةپؤتاتتارئ ذكئمةتپةن سئندارلئ جذمئس ئستةي وتئرئپ، جالپئ سانئ 94 زاث قابئلدادئ. وسئلايشا، قاؤئپسئزدئكتئ نئعايتؤ، ةكونوميكانئ دامئتؤ، حالئقتئث ءال-اؤقاتئن جاقسارتؤ، ادام الةؤةتئن ارتتئرؤداعئ مةملةكةتتئك ساياساتتئث باسئم باعئتتارئن قذقئقتئق تذرعئدا قولداؤ قامتاماسئز ةتئلدئ. بيؤدجةت ذدةرئستةرئنة قاتئسؤشئلاردئث جاؤاپكةرشئلئگئن كذشةيتؤ، قارجئ نارئقتارئن رةتتةؤ، زاثسئز جولمةن الئنعان كئرئستةردئ زاثداستئرؤ مةن تةرروريزمدئ قارجئلاندئرؤعا قارسئ ءئس-قيمئل، سالئق سالؤ، ينأةستيسيا، تذرعئن ءذي قذرئلئسئ جيناق اقشاسئ جانة باسقا ماسةلةلةر جونئندةگئ زاثنامالاردئ ةرةكشة ءبولئپ ايتؤ كةرةك.
وزدةرئثئز بئلةتئندةي، مةملةكةتتئك قئزمةتتئ، سئبايلاس جةمقورلئقپةن كذرةستئ جةتئلدئرؤ جونئندةگئ زاثناماعا ةلةؤلئ وزگةرئستةر ةنگئزئلدئ. جئل اياعئندا، پارلامةنتشئلةردئث باستاماسئ بويئنشا الةؤمةتتئك ماثئزئ بار مةملةكةتتئك قئزمةت كورسةتؤدئ وثتايلاندئرؤ مةن اأتوماتتاندئرؤ ماسةلةلةرئ بويئنشا زاثناماسئ اناعذرلئم جةتئلدئرئلدئ. وسئ جةردة پارلامةنت پالاتالارئنئث تذراقتئ كوميتةتتةرئندة جذزةگة اسئپ كةلة جاتقان اؤقئمدئ جذمئستاردئ اتاپ ءوتؤ قاجةت. راسئندا، كوميتةتتةردةگئ قئزؤ جذمئستار كوپ كورئنة بةرمةيدئ، الايدا زاث شئعارماشئلئعئنداعئ ةث كوپ ءارئ ةث قئزؤ پئكئرسايئستار سوندا ورئستةپ، ؤاعدالاستئققا دا سول تذستان قول جةتةدئ. ودان كةيئن عانا ونئث ناتيجةسئ جالپئ وتئرئستئث قاراؤئنا ةنگئزئلةدئ. تذتاستاي العاندا، دةموكراتيانئث جاؤاپتئ ءارئ كاسئبي وكئلدئ ورگانئ رةتئندة پارلامةنت ءوزئنئث مذمكئندئكتةرئن تاعئ ءبئر مارتة كورسةتتئ.
- ءتوراعا مئرزا، مةملةكةت باسشئسئنئث بئلتئرعئ جئلدئث جةلتوقسانئندا جاريالاعان «قازاقستان-2050» ستراتةگياسئ - قالئپتاسقان مةملةكةتتئث جاثا ساياسي باعئتئ» جولداؤئن ئسكة اسئرؤدا پارلامةنتتئث رولئ قانداي؟
- ةلباسئ «قازاقستان-2050» ستراتةگياسئندا ءبئزدئث ةلئمئزدئث الدئنا جاثا ءورشئل ماقسات قويئپ وتئر. ول - الةمنئث دامئعان وتئز مةملةكةتئنئث قاتارئنا كئرؤ. بذل مةملةكةت ءومئرئنئث، قوعام مةن ةكونوميكانئث بارلئق تاراپتارئن ودان ءارئ جاثعئرتؤدئث اؤقئمدئ باعدارلاماسئ بولئپ تابئلادئ. ونئ ءئس جذزئنة اسئرؤ زاث شئعارؤداعئ قاربالاس جذمئستاردئ تالاپ ةتةتئنئ داؤسئز. وسئعان بايلانئستئ سةناتورلار ةلئمئزگة قاجةتتئ زاثداردئ ساپالئ جانة ؤاقئتئندا قابئلداؤعا، سونداي-اق، ولاردئث ورئندالؤئن ءتيئستئ باقئلاؤعا الؤعا ءازئر ةكةنئن ايتقئم كةلةدئ.
2013 - جئل - پرةزيدةنتتئث جاثا ستراتةگياسئن ومئرگة ةنگئزؤدئث العاشقئ جئلئ. پالاتانئث بيئلعئ جئلعا جالپئ جوسپارئمةن قاتار ءبئز جولداؤدئ ئسكة اسئرؤ جونئندةگئ سةناتتئث ارنايئ جوسپارئن قابئلدادئق. وسئنداي قذجات ماجئلئستة دة قابئلدانعانئ بةلگئلئ. جوسپاردا جولداؤدئ زاثنامالئق تذرعئدا قامتاماسئز ةتؤدئث، ونئث نةگئزگئ ةرةجةلةرئن ءتذسئندئرؤ مةن ءناسيحاتتاؤ، سونداي-اق قذجاتتا بةلگئلةنگةن سئرتقئ ساياسي مئندةتتةردئ ئسكة اسئرؤ جونئندةگئ تاراؤلار بار. شارالاردئث قاتارئندا - پارلامةنت وكئلةتتئگئن كذشةيتؤ جونئندةگئ ذسئنئستار ةنگئزؤ دة كوزدةلگةن. ءداستذر بويئنشا، جئل بويئ ءئرئ پارلامةنتتئك شارالار - ذكئمةتتئك ساعاتتار، تذراقتئ كوميتةتتةردئث كوشپةلئ وتئرئستارئ، دوثگةلةك ذستةلدةر، كونفةرةنسيالار بولادئ. سونداي-اق، دةپؤتاتتاردئث ورتالئق جانة جةرگئلئكتئ مةملةكةتتئك ورگانداردئث باسشئلئعئمةن كةزدةسؤلةرئ دة قاراستئرئلئپ وتئر.
سةناتتاعئ شارالاردا جةرگئلئكتئ ءوزئن-ءوزئ باسقارؤ، كاسئپكةرلئكتئ، يندؤستيريالئق-يننوأاسيالئق قئزمةتتئ، اؤئلدئق اؤماقتاردئ دامئتؤ، سونداي-اق، سالئق سالؤداعئ اكئمشئلئكتةندئرؤ، سوت تاجئريبةسئ، ينتةگراسيالئق بايلانئستاردئ جةتئلدئرؤ جانة باسقا دا ماسةلةلةر قارالاتئن بولادئ. وسئ جانة باسقا كوپتةگةن ماسةلةلةردئ تالقئلاؤ ءذشئن ءبئز سالالئق مينيسترلئكتةر مةن مةكةمةلةردئث باسشئلارئن، بيزنةستئث، ساراپشئلار قوعامداستئقتارئنئث، عئلئمي ورتا مةن ازاماتتئق قوعام وكئلدةرئن تارتؤدئ جوسپارلادئق.
ايماقتارعا ءداستذرلئ ساپارلار بارئسئندا ونةركاسئپ جانة الةؤمةتتئك نئسانداردا بولعاندا، سايلاؤشئلارمةن كةزدةسؤلةرئندة دةپؤتاتتار جولداؤدئث ماثئزدئ ماسةلةلةرئن قازاقستاندئقتارعا ةگجةي-تةگجةيلئ جةتكئزةتئن بولادئ. مذنداعئ مئندةت پرةزيدةنت ستراتةگياسئن جاي عانا ءناسيحاتتاؤ ةمةس، ارناؤلئ توپتار اراسئندا ءتذسئندئرؤ جانة پئكئرسايئس سيپاتئندا حالئقپةن جان-جاقتئ تالقئلاؤ. دةپؤتاتتار ةلئمئزدئث بارلئق ايماقتارئنان قازاقستاندئقتاردئث زاث شئعارؤ قئزمةتئنة ساپالئ ذلةسئن قوساتئن ذسئنئستار مةن تئلةكتةرئن ةلورداعا جةتكئزةتئن بولادئ. ايتپاقشئ، دةپؤتاتتاردئث جاثا جئلداعئ ايماقتارعا العاشقئ ساپارئ قاثتاردئث 10 ئ مةن 19 ئ ارالئعئندا بولادئ. مةن ءوزئم پاألودار مةن الماتئعا بارؤدئ جوسپارلاپ وتئرمئن.
- قايرات ءابدئرازاق ذلئ، ءسئز ةؤرازةق پ ا ا-نئث ءتوراعاسئسئز. ءسئزدئث ويئثئزشا، بذل بئرلةستئكتئث ئقپالداستئق ذدةرئستةرئن ئلگةرئلةتؤدة رولئ قانداي؟
- مةن ةؤرازيالئق ةكونوميكالئق قوعامداستئعئنئث پارلامةنتارالئق اسسامبلةياسئ ةؤرازيا كةثئستئگئندةگئ ئقپالداستئق ذدةرئستةرئنة قذقئقتئق قولداؤ كورسةتؤدئ تولئق كولةمدة قامتاماسئز ةتةتئنئن بئرنةشة رةت اتاپ وتكةن بولاتئنمئن. بذل كةدةن وداعئ مةن ءبئرئثعاي ةكونوميكالئق كةثئستئككة دة تئكةلةي قاتئستئ. وسئ قذرئلئمنئث كوپ جئلدئق تاجئريبةسئ ينتةگراسيانئث پارلامةنتتئك ولشةمئنة بايلانئستئ بارلئق ماسةلةلةردئ ءتيئمدئ شةشئپ وتئرؤعا تولئق مذمكئندئك بةرةدئ. ةؤرازةق پ ا ا قذرئلعاننان بةرئ كوپتةگةن ماثئزدئ ذلگئلئك زاثنامالئق اكتئلةردئث جوبالارئ قابئلداندئ. بذل جوبالاردئث ةرةجةلةرئ ينتةگراسياعا قاتئسؤشئ ةلدةردئث ذلتتئق زاثنامالارئن جاقئنداستئرؤعا قاجةتتئ العئشارتتار قالئپتاستئردئ.
- ءسئز اتاپ وتكةندةي، بيئل الةمدئك جانة ءداستذرلئ دئندةر ليدةرلةرئنئث سيةزدةرئن شاقئرؤ تؤرالئ قازاقستان پرةزيدةنتئنئث باستاماسئنا 10 جئل تولادئ. ءسئز سيةزد حاتشئلئعئنئث باسشئسئ بولئپ تابئلاسئز. بذل وقيعا قالاي اتالئپ وتئلمةك؟
- ءوزئثئز ءبئلئپ وتئرعانداي، الةمدئك جانة ءداستذرلئ دئندةر ليدةرلةرئنئث العاشقئ سيةزئ 2003 - جئلئ قئركذيةك ايئندا قازاقستان پرةزيدةنتئنئث باستاماسئ بويئنشا شاقئرئلعان بولاتئن. استانا فورؤمئ دئندةر مةن وركةنيةتتةر اراسئنداعئ جاهاندئق ءذنقاتئسؤدئ ئلگةرئلةتؤدةگئ العاشقئ قارلئعاشتاردئث ءبئرئ بولدئ جانة الةمدةگئ ءوزارا تذسئنئستئك پةن سئيلاستئق مادةنيةتئن قالئپتاستئرؤعا ةلةؤلئ ذلةس قوستئ. وتكةن جئلعئ مامئر ايئندا ءتورتئنشئ فورؤم كةزئندة مةملةكةت باسشئسئ اتاپ وتكةندةي، الةمنئث «وركةنيةتتةر قاقتئعئسئنا» دؤشار بولماؤئنا سيةزدئث ذلةسئ از بولعان جوق.
سيةزدئث 10 جئلدئعئندا وسئ فورؤمدئ ودان ءارئ دامئتؤ جونئندةگئ ءبئرقاتار شارالار جوسپارلانئپ وتئر. اتاپ ايتقاندا، ءبئز وركةنيةتتةر اليانسئ، ءدئنارالئق ءذنقاتئسؤ جونئندةگئ پاپا كةثةسئ (أاتيكان)، كورول ءابداللا اتئنداعئ وركةنيةتتةر ءذنقاتئسؤئنئث ورتالئعئ (ساؤد ارابياسئ) جانة باسقا دا حالئقارالئق ءذنقاتئسؤ قذرئلئمدارئ مةن ذيئمدارمةن ءوزارا ءئس-قيمئلدئ ئلگةرئلةتةتئن بولامئز. ال قئركذيةك ايئندا استانادا سيةزد حاتشئلئعئنئث مةرةيتويلئق وتئرئسئ بولادئ.
ودان باسقا، ءوزئثئز بئلةتئندةي، مةملةكةت باسشئسئ ءتورتئنشئ سيةزد كةزئندة وسئناؤ فورؤمنئث 10 جئلدئعئنا وراي ءدئني كوشباسشئلار كةثةسئنئث ارنايئ ذندةؤئن ازئرلةپ، قابئلداؤدئ ذسئنعان بولاتئن. وندا ءذنقاتئسؤدئث ماثئزدئ جانة كوكةيكةستئ ةكةنئ، ءدئني-رؤحاني كوشباسشئلاردئث بئتئمگةرشئلئك رولئن ارتتئرؤ جايئندا ايتئلؤئ ءتيئس. سوندئقتان وسئ ماسةلة توثئرةگئندة دة جذمئس جاسايتئن بولامئز.
- اثگئمةثئزگة راحمةت.