قازان توثكةرئسئ: ءبئز بئلمةي كةلگةن اششئ شئندئق

 استانا. 2 - شئلدة. قازاقپارات - 1917 - جئلعئ بؤرجؤازيالئق-دةموكراتيالئق اقپان رةأوليؤسياسئنان كةيئنگئ پرولةتارلئق رةأوليؤسيا دةپ اتالعان قازان توثكةرئسئنئث كوسةمدةرئ رةسةي يمپةرياسئنئث شةت ايماقتارئنداعئ ذلت-ازاتتئق قوزعالئستئ وزدةرئنئث وداقتاسئ دةپ جاريالادئ.

قازان توثكةرئسئ: ءبئز بئلمةي كةلگةن اششئ شئندئق

ولار وتارشئلدئقتا ةزئلگةن حالئقتاردئث بوستاندئق الاتئندئعئن، ةلگة وزدةرئن-وزدةرئ بيلةؤ قذقئن بةرةتئندئگئن مالئمدةدئ. ذلتتئث ءوزئن-ءوزئ بيلةؤئ ذلت-ازاتتئق كذرةسئنئث ةث باستئ ماسةلةسئ. بذل جونئندة ءالئبي جانگةلدين باستاعان قازاق بولشةأيكتةرئنئث دة، ءاليحان بوكةيحانوأ باستاعان الاش پارتياسئ مةن الاشوردا ذكئمةتئنئث دة ماقساتئ ءبئر جةرگة ذيلةسة كةتتئ. ةكئ جاعئ دا اأتونوميا الؤدئ، ونئث بيلئك تئزگئنئن قازاقتاردئث ءوز قولئنا بةرؤدئ مذرات تذتقان. ازامات سوعئسئ بةل ورتادان اؤعان شاقتا الاشوردانئث كةرةگةلةرئ قيسايئپ، ؤئقتارئ ئدئراپ تذردئ. ونئث ةسةسئنة كةثةستئك قازاق اأتونومياسئن قذرؤعا قولايلئ جاعداي تؤدئ، دةپ جازادئ «ةگةمةن قازاقستان» باسئلئمئ.

ول ءذشئن كوپتةگةن دايئندئق جذمئستارئن جذرگئزئپ، بةت-بةتئمةن تذية ايداپ جذرگةن وبلئستئق، ؤةزدئك كةثةستةردئث باسئن قوسئپ، باسقاراتئن بذكئل قازاقتئق ءبئر كوميتةت - ذيئم كةرةك. ءالئبي سول ويلارئن نةگئزدةپ 1919 - جئلعئ مامئردئث باسئندا رةسةيدةگئ حالئق كوميسسارلارئ كةثةسئنة ارنايئ حات جولدادئ. ونئث ذيئمدئق قذرئلئمئ، كئم باسقارؤئ ءتيئس، مذشةلةرئ كئمدةر بولؤئ كةرةكتئگئ جونئندة دة ناقتئ ذسئنئس جاسادئ. وسئنداعئ: "مةنئث ذسئنئسئم بويئنشا"، - دةگةنئنة قاراعاندا، قازرةأكوم ءتوراعالئعئنا ءوزئ تاعايئندالاتئندئعئنا ءالئبي توعجان ذلئنئث كذمانئ بولماعانئ انئق اثعارئلادئ. ءيا، پاراسات، ءبئلئم، ئسكةرلئك قابئلةت، قازاق جذرتئنا تانئمالدئق، ونئث الدئنداعئ ابئروي-بةدةل بارئن قوسا تارازئعا تارتقاندا، سول كةزدةگئ قازرةأكوم مذشةلئگئنة سذرئپتالئپ الئنعان كانديداتتاردئث ةشقايسئسئنا قويار كئنا جوق. باقئتجان قاراتايةأ، احمةت بايتذرسئنوأ، مذحامةديار تذنعاشين، سةيئتقالي مةثدةشةأ، بايقادام قارالديننئث قايسئسئ بولسا دا قاتارداعئ مذشةلئك ءوز الدئنا، قازرةأكوم ءتوراعالئعئنا ذمئتكةر ازاماتتار، لايئقتئ قايراتكةرلةر. بذل ارادا قازرةأكوم مذشةلئگئنة سايلاناتئن ورئس جانة باسقا ذلتتاردئث ءوكئلدةرئنة توقتالماساق تا بولادئ. ويتكةنئ، ستانيسلاأ پةستكوأسكيدئث كؤالاندئرعانئنداي، كةثةستئك ورتالئق ذكئمةت باسشئلارئ قازرةأكومنئث ءتوراعاسئ جةرگئلئكتئ ذلتتئث ءوكئلئ - قازاق بولسئن دةپ ءبئراؤئزدان كةلئسئپ قويعان بولاتئن. ("سوأةتسكايا ستةپ"، 4.ح.1930). كئمدئ قويؤ كةرةك؟ اثگئمة سوعان تئرةلگةن. جوعارئدا ايتئلعان مذشةلئككة كانديداتتاردئث ءارقايسئسئنا جةكة-جةكة اؤئزشا مئنةزدةمةلةر دايئندالئپ، تالقئعا تذسكةن. كئمنئث كئم ةكةنئ سوندا بةلگئلئ بولعان.

ءالئبي جانگةلدين - 1915 - جئلدان ر س د ر پ مذشةسئ. پارتيانئث تاپسئرمالارئ بويئنشا قازان رةأوليؤسياسئنا دةيئنگئ جئلداردا دالالئق قازاق ولكةسئندة، قئرئمدا جذمئس ئستةگةن. رةأوليؤسيالئق اسكةري كةثةستئث ءتوراعاسئ لةأ داأئدوأيچ تروسكي ونئ 1917 - جئلدئث كذزئندة، ءوزئ بذكئل رةسةيلئك ورتالئق اتقارؤ كوميتةتئنئث ءتوراعاسئ بولئپ تذرعان كةزئندة ارنايئ كؤرستا وقئعاننان كةيئن قئرئمعا جذمئسقا جئبةرئلگةن كةزئنةن بئلةدئ. 1917 - جئلدئث جةلتوقسانئندا حالئق كوميسسارلارئ كةثةسئنئث كةزةكتئ ماجئلئسئندة تورعاي وبلئسئنئث اسكةري كوميسسارلئعئنا تاعايئندالعانئ ذكئمةت باسشئلارئنئث بارئنة بةلگئلئ. ابئروي-بةدةلئندة داق جوق.

باقئتجان قاراتايةأ باتئل قايراتكةرلئگئمةن، شةشةندئك تالانتئمةن تانئلعان بةلگئلئ زاثگةر. مةملةكةتتئك دؤمادا پاتشا ذكئمةتئنئث وتارشئلدئق ساياساتئن، اسئرةسة، قازاقتاردئث قئستاؤلارئن بذزئپ، ول جةرلةرگة ئشكئ رةسةيدةن شذبئرعان قارا شةكپةندةردئ قونئستاندئرؤئن ايئپتاپ سويلةگةن ءسوزئ أ.ي.لةنيننئث نازارئن اؤدارعان. ونئث ءبئز مذجئقتارعا ئعئسئپ جةر بةرؤگة قارسئ ةمةسپئز. قئستاؤلارئمئزدئ بذزباسا ةكةن دةگةن سوزدةرئن ألاديمير يليچ بولشةأيكتةردئث اگرارلئق پروگرامماسئنا بايلانئستئ ماقالاسئندا مئسالعا كةلتئرئلگةن حان تذقئمئ. اقسذيةك. اقپان رةأوليؤسياسئنا دةيئن پاتشا ذكئمةتئمةن جامان بولماعان. رومانوأتار پاتشالئعئنئث 300 جئلدئعئنا ارناپ ءوز اؤئلئن رومانوأكا دةپ اتاعان. بولشةأيكتةر جاعئنا شئققانئنا ءالئ جئل تولماعان كةز.

احمةت بايتذرسئنوأ الاش ذلتتئق پارتياسئنئث نةگئزئن قالاسئپ، قذرؤعا بةلسةنة قاتئناسقان ءئرئ قايراتكةر. "قازاق" گازةتئن شئعارئپ، اعارتؤشئلئق باعئت ذستاعان دةموكرات. پاتشا زامانئندا كوپ قؤعئن-سذرگئنگة ذشئراعان. ءالئبي جانگةلديننئث ايتؤئنشا، كورنةكتئ ادةبيةتشئ، عالئم. كةثةس وكئمةتئ الدئنداعئ كذناسئ از ةمةس. ونئ شئن مويئنداپ، الاش پارتياسئنان دا، الاشوردا ذكئمةتئنةن دة قول ذزگةنئ كةشة عانا.

سةيئتقالي مةثدةشةأ پاراساتتئ، ءبئلئمدئ قايراتكةر. بولشةأيكتئك جذمئستاعئ تاجئريبةسئ از. ورال وبلئستئق وقؤ ءبولئمئنئث مةثگةرؤشئلئگئنةن قازرةأكوم مذشةلئگئنة كوتةرئلؤدئث ءوزئ از دارةجة ةمةس. قابئلةتئ ةرةكشة باعالانعانئنان ذسئنئلعان. جاثا لاؤازئمعا تولئق ساي كةلةدئ.

مذحامةديار تذنعاشين مةن بايقادام قارالديننئث ءبئرئ بذرئنعئ گؤبةرنيالئق، ةندئ ءبئرئ بذرئنعئ ؤةزدئك مةكةمة قئزمةتكةرلةرئ. پاتشادان العان شةن-شةكپةندةرئ، ناگرادالارئ بار. بذلاردئث كةيدة ءبئر بذيرةگئ الاش پارتياسئنا بذرسا، ءبئر بذيرةگئ بولشةأيكتةر جاعئندا تذرادئ (س.پةستكوأسكي، "سوأةتسكايا ستةپ"، 4.ح 1930) ةكةؤئن دة قازرةأكوم مذشةلئگئنة پايدالانؤ ورئندئ.

... تاثداؤ رةأوليؤسيالئق جذمئس تاجئريبةسئ جةتكئلئكتئ، ساياسي كوزقاراسئ، ذستانعان باعئتئ جاعئنان دا سةنئمدئ ءالئبي جانگةلدينگة ءتذستئ. ورتالئق ذكئمةت پةن پارتيا باسشئلئعئ ونئ قازرةأكوم ءتوراعالئعئنا تاعايئنداؤدئ ذيعاردئ. بذل شةشئم تؤرالئ ي.أ.ستالين ءا.جانگةلديننئث ءوزئن وثاشا ءبئر قابئلداعاندا اشئق ايتئپ، كوثئلدةندئرئپ تة قويعان.

ءبئراق ءالئبيدئث بذل قؤانئشئ ذزاققا بارمادئ. ستالين قازاق دةلةگاتتارئن شاقئرئپ الئپ ورتالئق ذكئمةتتئث وسئنداي شةشئمئ بار ةكةنئن، قازرةأكوم مذشةلئگئنة كئمدةر كئرةتئنئن، ونئث ءتوراعالئعئ دالالئق قازاق ولكةسئنئث توتةنشة كوميسسارئ ةسةبئندة كوپ جذمئس تئندئرئپ، سئنالعان بولشةأيك ءالئبي جانگةلدينگة تاپسئرئلاتئنئن ايتقاندا، دةلةگاتتار قذلاققا ذرعان تاناداي ءبئر ءسات تئم-تئرئس بولا قالدئ. سونسوث دةلةگاتتاردئث اراسئنان بئرةؤئ ورنئنان تذرئپ:

- پئكئر ايتؤعا بولا ما؟ - دةپ سذرادئ.

- نةگة بولماسئن. ابدةن بولادئ، - دةپ ستالين پئكئردئ تئثداؤعا ئقئلاستئ ةكةنئن ءبئلدئردئ.

پئكئر جاقسئ-اق باستالدئ. ول جانگةلديننئث كةثةس وكئمةتئنة، قازاق حالقئنا سئثئرگةن ةثبةگئن ايتئپ ماقتاؤداي-اق ماقتاپ بةردئ. قازرةأكوم ءتوراعالئعئنا لايئقتئ قازاق ةكةنئن دة وتة ورئندئ دالةلدةدئ. ءبئراق... وسئ ءبئراقتان كةيئن كومةي بةلگئلئ بولا باستادئ. ءبئز قازاق دةگةن كةث بايتاق دالادا باسئمئزدئ قوسامئز دةپ باس اؤئرتپاي ةركئن وسكةن ةلمئز. قازاق ءذش جذزگة بولئنةدئ. بذرئن ولاردئ ءارقايسئسئنئث ءوز حاندارئ مةن سذلتاندارئ جةكة-جةكة بيلةگةن. ال ءجذز دةگةنئثئز الدةنةشة تايپاعا، تايپالار رؤلارعا، رؤلار اتالارعا ءبولئنئپ كةتة بارادئ. كةلةلئ اثگئمة بولئپ، ذلتتئق، مةملةكةتتئك ماثئزئ زور ماسةلةنئث تاعدئرئ شةشئلةر كةزدة "بئرةؤئ ولاي قاراپ، بئرةؤئ بئلاي قاراپ، تذگةل ءسوزدئ تئثدامايتئن"، ءبئرئنئث سوزئنة ءبئرئ توقتامايتئن حالئق دذنيةدة ةكةؤ بولسا ءبئرئ قازاق تا، جالعئز بولسا ءوزئ. سوندئقتان جانگةلدين قانشالئقتئ بيئك پاراساتتئ، زور ءبئلئمدئ، ئسكةر بولسا دا ونئ قازرةأكوم ءتوراعالئعئنا قويؤعا بولعئزبايتئن ءبئر ايئبئ بار. ول ايئبئ - قازاقتئعئ. مةنئث ورتالئق وكئمةت الدئنا قويار ءوتئنئشئم: قازرةأكوم ءتوراعاسئ ورئس نةمةسة باسقا ءبئر بةيتاراپ ذلتتئث وكئلئ بولسئن!

شةشةننئث جانگةلدينگة ةمةس، قازاق اتاؤلئنئث قازرةأكوم ءتوراعالئعئنا تاعايئندالؤئنا جان سالا قارسئ شئققانئنا تاثدانعانداي، ويلانا تئثداپ وتئرعان ستالين ةندئ نة ئستةؤئمئز كةرةك دةگةندةي ءبئراز ءذنسئز وتئرئپ قالدئ. سودان كةيئن بارئپ:

- بذعان نة ايتاسئزدار؟ - دةپ دةلةگاتتاردئ جاعالاي ءبئر شولئپ ءوتتئ.

دةلةگاتتاردئث جاثاعئعا قوسارئ دا، الارئ دا جوق بولئپ شئقتئ. باس يزةؤمةن ماقذلداپ، وزدةرئنئث ريزاشئلئقتارئن ءبئلدئردئ.

ءالئبي جانگةلدين وسئلايشا ءتوراعا تاعئنا وتئرماي تذرئپ ءتذسئپ قالدئ.

ستاليننئث قازاق دةلةگاتتارئمةن كةلةسئ كةزدةسؤئ كوثئلدئ ءوتتئ". ول ذكئمةت باسشئلارئ ءوزارا اقئلداسئپ، قازاقتاردئث تئلةگئن قاناعاتتاندئرؤدئ ءجون دةپ تاپقانئن، قازرةأكوم ءتوراعالئعئنا ذلت ئستةرئ جونئندةگئ حالئق كوميسسارئنئث ورئنباسارئ ستانيسلاأ پةستكوأسكيدئ تاعايئنداؤدئ ذيعارعانئن ايتتئ. قازاق دةلةگاتتار جارئسا:

- دذرئس!

- دذرئس شةشئم. ماقذلدايمئز! - دةسئپ ريزاشئلئقتارئن ءبئلدئردئ. قازاقتار وسئلاي قازاقتئث قولئنا تيگةلئ تذرعان ذلت بيلئگئنئث تئزگئنةن تارتئپ الدئ دا پولياكتئث قولئنا ذستاتتئ.

بذل جاي وسئ كةزگة دةيئن تاريحشئلاردئث نازارئنا ئلئنبةي، ول تؤرالئ اشئق ايتئلماي كةلةدئ. بئلمةگةندئكتةن ةمةس، ارينة. "ايةل دةسةم اجةمة تيةدئ"، دةگةندةي، شئندئقتئ ايتا باستاساق، قازاقتئ باسقارؤعا بةيتاراپ ذلت وكئلئن سذراپ العان، كةيئن "داستذرگة" اينالئپ كةتكةن بار كئنا اؤئر زارداپتارئمةن قوسا قازاقتئث ءوز موينئندا قالادئ. ايتپايئن دةسةث سول كةزدة ذزئن سانئ التئ ميلليونعا جؤئقتاپ قالعان ئرگةلئ حالئقتان لايئقتئ ءبئر ادام تابا الماعان كةثةستئك ورتالئق ذكئمةت كئنالئ بولادئ دا. ولاي دةؤگة سول كةزدة كئمنئث باتئلئ بارماق؟ س.زيمانوأ، س.داؤلةتوأا، م.ئسماعذلوأ وزدةرئنئث "كازاحسكي رةأوليؤسيوننئي كوميتةت" اتتئ كئتابئندا بذل جايدئ قازاق دالاسئندا كةثةس وكئمةتئن ورناتئپ، ونئ نئعايتؤ ءذشئن رةأوليؤسيالئق كذرةستة شئثدالعان تاجئريبةسئ مول س.پةستكوأسكي سياقتئ تاباندئ قايراتكةر كةرةك بولدئ. قازاق قايراتكةرلةرئ اراسئندا ءدال ونداي دايارلئعئ بار ادام تابئلا قويمادئ. قازرةأكوم ءتوراعالئعئنا قازاق ةمةس، بةيتاراپ ذلت وكئلئ تاعايئندالؤئنئث باستئ ءبئر سةبةبئ وسئ دةپ تذسئندئرةدئ.

كةزئندة ةش جةردة جاريالانباي، ايتئلعان جةرئندة قالئپ قويعان سول ءبئر شئندئقتئث شةتئن س.پةستكوأسكيدئث ءوزئ ةستةلئك ةسةبئندة جازئپ، 1930 - جئلعئ 4 - قازاندا "سوأةتسكايا ستةپ" گازةتئندة جاريالانعان، جوعارئدا ءبئز بئرةر سئلتةمة جاساعان ماقالاسئندا شئعارئپ بةرئپ كةتتئ. "قازرةأكوم ءتوراعالئعئنا جةرگئلئكتئ ذلتتئث وكئلئ - قازاقتئ تاعايئنداؤ جونئندة ورتالئق ذكئمةت بةرئك توقتامعا كةلگةن ةدئ. ءبئراق قازاق دةلةگاتتارئنئث ءبئز ءوزارا كةلئسئپ جذمئس ئستةي المايمئز عوي، سوندئقتان قازرةأكوم ءتوراعالئعئنا ورئس نةمةسة باسقا ءبئر بةيتاراپ ذلتتئث وكئلئن تاعايئنداثئزدار دةپ تئلةك قويؤئنا بايلانئستئ ستالين ءوزئنئث ورئنباسارئ بولئپ جذمئس ئستةپ جذرگةن مةنئ ذسئندئ. ورتالئق ذكئمةت تة، قازاق دةلةگاتتارئ دا بذعان قارسئ بولعان جوق"، - دةپ جازدئ ول.

ءالئبي جانگةلديننئث ءومئرئ مةن رةأوليؤسيالئق قئزمةتئ حاقئندا كةزئندة كوپ جازئلدئ. ءبئراق سونشالئق كوپ اأتوردئث ءبارئ دةرلئك س.پةستكوأسكيدئث ءسوز بولئپ وتئرعان ةستةلئگئنة، ونئث ئشئندة قازرةأكوم ءتوراعاسئن سايلاؤ ماسةلةسئندة قازاقتاردئث وزدةرئ ءيسئ قازاقتئث ول ورئنعا وتئرؤعا قارسئ شئققانئنا كوثئل بولمةگةنئ قايران قالدئرادئ. ةگةر اكادةميك سةرئكباي بةيسةمبايةأ ءوزئنئث "لةنين ي كازاحستان" اتتئ ئرگةلئ مونوگرافياسئندا كةلتئرمةسة، سئلتةمةدةگئ گازةت ماقالاسئ بةلگئسئز كذيئندة قالا بةرةر مة ةدئ، الدة قايتةر ةدئ؟

قازاق دةلةگاتتارئنئث قازرةأكوم ءتوراعالئعئنا قازاق اتاؤلئنئ سايلاؤعا قارسئ شئققانئ جونئندة ءالئبي جانگةلديننئث ءوزئ بئرةر ءسوز ايتئپ كةتپةدئ مة ةكةن؟ 1961- جئلئ الماتئدا باسئلئپ شئققان "ءاليبي جانگةلدين. دوكؤمةنتئ ي ماتةريالئ" اتتئ كئتاپتاعئ (قازاقشاسئ 1975 - جئلئ جارئق كوردئ) ءومئرباياندئق "مةنئث ءومئرئم" جازبالارئنان ةث بولماسا سول وقيعاعا مةگزةيتئن ءبئر ةمةؤرئن تابا المايمئز. بذل قالاي؟ 1947 - جئلئ ذلئ قازان رةأوليؤسياسئنئث 30 جئلدئعئ سالتاناتپةن اتالئپ وتكةنئ بةلگئلئ. وسئعان بايلانئستئ ب ك (ب) پ ورتالئق كوميتةتئنئث تاپسئرماسئ بويئنشا رةأوليؤسيادان بذرئنعئ ستاجئ بار كارت بولشةأيكتةردئث ةستةلئكتةرئ جازئلئپ الئنعان. تاريح عئلئمئنئث كانديداتئ رايسا يسااكوأنا گولؤبةأا ماسكةؤدةن ستةنوگرافيستكاسئن الا كةلئپ 1946 - جئلدئث جةلتوقسانئ مةن 1947 - جئلدئث قاثتار ايئ ارالئعئندا ءالئبي جانگةلديننئث قاسئندا وتئرئپ ةستةلئگئن قاعازعا تذسئرگةن. سوندا ول ورتالئق ذكئمةت ءوزئن قازرةأكوم ءتوراعالئعئنا ذسئنعانئن، دةلةگاتتار مذنئث وزئنة ةمةس، قازاقتار ءوزارا كةلئسة المايمئز عوي، دةپ بةيتاراپ ذلت وكئلئن سذراپ العانئن اشئق ايتئپتئ. قذراستئرؤشئلار ما؟ الدة رةداكتورلار ما؟ ايتةؤئر بئرةؤلةر: "مذنئث كةرةگئ نة؟" - دةگةندةي الئپ تاستاعان. مذمكئن بذل جةردة جالعان نامئسقا شابؤ دا بار شئعار.

سولاي. اقئلعا سالساث قازاقتار قازاقتئث ءتوراعالئققا تاعايئندالؤئنا قارسئ شئقپاسا كةرةك ةدئ. جانگةلديندئ دالةلئن تاؤئپ جاقسئ-اق قذلاتقان. ءبئراق ورتالارئنان بئرةؤدئ ذسئنايئن دةسة، ذلكةن لاؤازئمدئ بئرئنة ءبئرئ قيماي، بيئك مارتةبةنئ بةيتاراپ بئرةؤگة بةرؤدئ ءجون كورگةن. ذزئن ءسوزدئث قئسقاسئ وسئ.

قازاقي قئزعانئش ذلت بيلئگئن قذرباندئققا شالئپ جئبةرگةن.

ةث جامانئ: قازاقي قئزعانئش ذلت بيلئگئن ءبئر جولعا قذرباندئققا شالئپ قانا قويعان جوق. ورتالئق ذكئمةت مذشةلةرئنئث ميئنا: قازاق بايعذس ءوز تئزگئنئن ءوزئ ذستاؤعا ءالئ دايئن ةمةس ةكةن عوي دةگةن ذعئمدئ تةسئپ قذيئپ كةتتئ.

ارادا التئ اي وتةر-وتپةستةگئ اؤئس-تذيئستة وسئ ذعئم ورتالئق ذكئمةتتئث ةسئنة قايتا ءتذسئپ، ولاردئث بذل جونئندةگئ قالئپتاسقان پئكئرئن ءبئرجولا بةكئتئپ تاستادئ. ولاي دةيتئنئمئز، 1920 - جئلدئث كوكتةمئنة قاراي پولشامةن اراداعئ سوعئسقا بايلانئستئ س.پةستكوأسكي ماسكةؤگة جذمئسقا شاقئرئلدئ. مئنة، ءدال وسئ كةزةثدة قازرةأكوم ذلكةن ءبئر "ذيئمشئلدئق، ئسكةرلئك" تانئتتئ. ورتالئققا ءذستئ-ذستئنة جةدةلحات جولداپ، س.پةستكوأسكيدئ ورنئندا قالدئرؤدئ ءوتئندئ. قازرةأكومنئث بذل تئلةگئ قابئلداندئ. بةيتاراپ ءتوراعانئ قازاقتئث ءدام-تذزئ ؤاقئتشا بولسا دا تاعئ ذستاپ قالدئ.

ءبئراق ورتالئق ذكئمةت ءوز دةگةنئن ئستةمةي قويمادئ. ارادا ءذش-ءتورت اي وتكةننةن كةيئن، 1920 - جئلدئث جاز ورتاسئندا س.پةستكوأسكيدئ ماسكةؤگة جذمئسقا شاقئرئپ الدئ دا، ونئث ورنئنا تاعئ ءبئر پولياك - رادؤس-زةنكوأيچتئ جئبةردئ. ول كةيئن قازاق كةثةستئك سوسياليستئك رةسپؤبليكاسئ قذرئلعاندا حالئق كوميسسارلارئ كةثةسئنئث ءتوراعالئعئنا سايلاندئ. وبكوم حاتشئسئ بولئپ پارتيالئق بيلئكتئ ءوز قولئنا الدئ.

وسئلايشا قازاق ةلئن باسقارؤ تئزگئنئن "بةيتاراپ ذلت" وكئلئنئث قولئنا ذستاتؤ داستذرگة اينالئپ كةتة باردئ.

وتكةنگة وكئنئپ، سان سوققاننان پايدا جوق دةيمئز عوي. سويتسة دة ايتپاسقا تاعئ بولمايدئ. بارئنةن بذرئن ونئث بذگئنگئ جانة كةلةر ذرپاققا تاريحي تاعئلئمئ قئمبات. قازاق دةلةگاتتارئ ءالئبي جانگةلديندئ قذلاتؤ ءذشئن قازاق ذلتئنئث بيلئگئن قذرباندئققا شالئپ جئبةردئ.

ءدال سول كذنئ قازاق ذلتئنئث بيلئگئ قذرباندئققا شالئنئپ قانا قويعان جوق. كوپ كةشئكپةي 1 ميلليون 700 مئثداي ءومئرئ قوسا قيئلئپ كةتتئ.

اتتةث... اتتةث! توز-توز بولئپ كةتكةن قازاق ةلئنئث باسئن قوسئپ، باسقارؤ ءذشئن قذرئلعان تذثعئش مةكةمةنئث باسئنا قازاق وتئرعاندا ول كةيئن تاعئ ءبئر قازاققا مذرا بولئپ قالاتئن ةدئ. 1925 - جئلئ قازاق ةلئن باسقارؤعا گولوششةكين ةمةس، تذرار رئسقذلوأ، سذلتانبةك قوجانوأ، سماعذل سادؤاقاسوأ، وراز جاندوسوأ، سةيئتقالي مةندةشةأ، ساكةن سةيفؤللين سياقتئ ذلتجاندئ ازاماتتاردئث ءبئرئ وتئرسا 1920 - جئلدئث سوثئ مةن 1930 - جئلداردئث باسئنداعئ اسئرا سئلتةؤشئلئك سونشالئق شئرقاپ كةتپةيتئنئ، قازاق 1922-  جانة 1932 - جئلدارعئ اشتئقتان توپالاث تيگةن قويداي قئرئلمايتئنئ انئق ةدئ.

ساپابةك ءاسئپوأ،

فيلولوگيا عئلئمئنئث كانديداتئ.

26 - ماؤسئم 2002 - جئل.