تئث يگةرؤ جئلدارئ تئماق كيگةن قازاقتاردئ جابايئلار دةپ تراكتورمةن قؤالاعاندار دا بولعان

 استانا. 25 - ماؤسئم. قازاقپارات - سولتذستئك وثئردة تئث يگةرؤ جئلدارئ 135 قاقتئعئس كورئنئس بةردئ، دةپ جازعان ةدئ ولكةتانؤشئ كلارا ءامئر قئزئ "ةگةمةن قازاقستان» گازةتئنئث 2005 - جئلعئ 27 - اقپاندا جارئق كورگةن سانئندا.

تئث يگةرؤ جئلدارئ تئماق كيگةن قازاقتاردئ جابايئلار دةپ تراكتورمةن قؤالاعاندار دا بولعان

  1994 - جئلئ جازدئث ءبئر كذنئندة س.سةيفؤللين اتئنداعئ كئتاپحانا قئزمةتكةرلةرئ مةنئث "اؤئلئم - اتامةكةنئم" اتتئ كئتابئمدئ امةريكادان كةلگةن ينديانا شتاتئنئث بيؤلمةنگتون ؤنيأةرسيتةتئنئث ءبئزدئث ةلدئ زةرتتةؤشئسئ م.پول دةگةننئث الئپ كةتكةنئن ايتتئ. قازاقشا كئتاپتئ ول قايتةدئ ةكةن دةگةن ويدا بولدئم دا قويدئم. سودان ةكئ جئل وتكةننةن كةيئن، 1996 - جئلئ قئركذيةك ايئنئث باسئندا ول ءوزئ ماعان كةلئپ تذر. "مئنا كئتابئثئزدئث ئشئندةگئ جازعان جةرلةرئثئزدئ ماعان كورسةتةسئز بة؟"- دةيدئ.

قئسقاسئ، كئتاپتا جازئلعان جةرلةردئ كورسةتؤگة، ةل تاريحئنان بئلةتئندةرئمدئ ايتئپ بةرؤگة ؤادةلةسئپ، جولعا شئقتئق. ةكئ كذن بويئ ءبئرسئپئرا جةرلةردئ ماشينةمةن ارالادئق. ةسئل بويئنداعئ ذساق كولدةردئث كةيبئرةؤلةرئن سارئارقانئث دالاسئ جةتپةگةندةي تئث كوتةرؤ كةزئندة جئرا كانال قازئپ، سؤئن وزةنگة قوسئپ جئبةرگةندةرئن كورسةتتئم. ول "سارئكول" مةن "ةلتوق" كولئنةن شئققان جئرالاردئ سؤرةتكة ءتذسئرئپ الدئ. تابيعاتئ باي جةرگة ورنالاسقان، بذرئن قازاقشا مةكتةبئ بولعان قازاق اؤئلدارئنئث ةلسئز قيراپ قالعان جذرتئن سؤرةتكة ءتذسئرتتئردئم.

بوداندئقتئث زاردابئن شةككةن نةگئزگئ ذلتتئث تاعدئرئن ءتذسئنؤ ءذشئن قانداي تاريحشئ جانة دةموگراف عالئمداردئث ةثبةگئمةن تانئسؤ كةرةك ةكةنئن ايتتئم. كوپتةگةن باسقا دا اثگئمةلةر بولدئ. ول ءبئرئنشئ كةلگةن جئلئندا الدئمةن ماعان كةزدةسپةگةنئنة وكئنئشئن ءبئلدئردئ.

كةتةرئندة "اؤئلئم - اتامةكةنئم" كئتابئنئث وزئمدةگئ ءبئر داناسئن اأتوگرافپةن سئيعا تارتتئم. قؤانا-قؤانا الئپ كةتتئ. مةنئث حات جازئپ تذرؤئمدئ ءوتئندئ. "قاي تئلدة جازساثئز دا ماعان ءبارئ ءبئر" دةگةن ةدئ. سويتسةم ول قازاق تئلئندةگئ كئتاپتاردئ ءتذپنذسقادا پايدالانؤ ءذشئن 6 اي وزدةرئنئث ؤنيأةرسيتةتئندة قازاق ذستازئنان ءدارئس الئپ، قازاقشا سويلةؤ، وقؤ، جازؤدئ مةثگةرئپ الئپتئ. ءبئر كذنئ ماعان "سالةمةتسئز بة، قادئرلئ كلارا اپاي؟" دةپ باستاپ جازعان حاتئ كةلئپ تذر. ءبئراق مةن ك پ س س، ك گ ب تذسئنداعئ ذركئتؤشئلئك ابدةن مةثدةپ العان سورلئ باسئم، وعان جاؤاپ حات جازباي قويدئم.

سوندا دا ول 1999 - جئلئ جازئپ بئتئرگةن 470 بةتتئك كولةمدئ مونوگرافياسئنا مةنئث اتئمدئ ةنگئزئپتئ. "اؤئلئم - اتامةكةنئم"، "ازا تذتار ارداعئمئز" اتتئ كئتاپشامدئ، باسقا دا جاريالانئمدارئمدئ پايدالانعانئن كورسةتئپتئ.

م.پول ءوز زةرتتةؤئنئث ماقساتئ اقمولا جةرئندة ورنالاسقان ءارتذرلئ ذلتتاردئث تئث كوتةرؤ كةزئندة ءبئر-بئرئنة دةگةن كوزقاراسئ جانة الةؤمةتتئك تذرعئدان قانداي بولعاندئعئن انئقتاؤ ةكةنئن ايتقان ةدئ. مةن ماسةلةنئ تولئق ءتذسئنؤ ءذشئن تئم بولماسا ХІХ عاسئر تاريحئنان باستاؤ كةرةگئن، تئثگةرلةر ايتئپ جذرگةندةي، بذل ايماق "بوس جاتقان جةر" بولماعانئن، دؤانعا بولگةن كةزدة اقمولاعا قاراعان جةردة 3576، اتباسار جةرئندة 2503 اؤئل بولعانئن قذلاعئنا قذيئپ ذلگةرگةن ةدئم. سونئمةن اعئلشئن تئلئندة جازئلعان مونوگرافيادان ازداپ اؤدارتقانئمدئ بايانداپ كورةيئن. مئسالعا كةلتئرئلگةن وقيعالار وسئ ايماقتئث ءار ةلدئ مةكةنئنة تان. سول زاماندا ءبئر بوزايعئر جةرئندة بولعان وقيعا وسئ ولكةنئث ءار پوسةلكةسئنئث باسئنان وتكةنئنة مئسال بولا الادئ.

سوعئس جئلدارئندا ستالين ةدئل بويئنداعئ نةمئستةردئ اؤدارئپ اكةلئپ، وسئ ولكةنئث كولحوز بولئپ وتئرعان قونئستارئنا تاراتقانئ بةلگئلئ. سولاردئث ءبئرسئپئراسئ وسئ بوزايعئرعا دا جايعاستئرئلدئ. بذلار نةمئسئ بار، مايدان شةبئنةن اكةلگةن ورئسئ بار 250-300 دةي ادام، ارتئنشا 40 شاقتئ چةشةندةر مةن ينگؤشتةردئث وتباسئن اكةلئپ ءذيدئ. سونئمةن وسئ مةزگئلدئث وزئندة ولكة حالقئنئث تورتتةن ءبئر بولئگئ جاثعئرتئلعان. بذل دةرةكتةردئ وسئ ولكةنئ 5-6 جئل بويئ زةرتتةگةن م.پول ءوز ةثبةگئنئث 327-بةتئندة كورسةتةدئ.

تئث يگةرؤ كةزةثئندة ةليزاأةتينكا دةپ اتالاتئن بوزايعئردا ورتا مةكتةپ، كلؤب، كينوتةاتر، اسحانا سياقتئ قاجةتتئ مادةني ورئندار سالئنئپ، جذمئس ئستةپ تذرعان. استئق قذياتئن ةلةأاتور، "بوزايعئر م ت س-ئ" دةپ اتالاتئن ماشينة-تراكتور ستانساسئ بولعان. اؤئل شارؤاشئلئعئ ءذشئن مةحانيزاتور دايئندايتئن №47 ؤچيليششة جذمئس ئستةگةن.

1954 - جئلدان باستاپ العاشقئ تئث يگةرؤگة قولدارئنا كومسومولدئث قئزئل بيلةتئن ذستاتئپ، 17 مةن 24 جاس ارالئعئنداعئ، ءوز جةرئندة ءارتذرلئ جاعدايدا جذرگةن جاستاردئ كوپتةپ اكةلئپ جاتتئ. كاسئپتئك ماماندئعئ جوق جاستاردئ وسئنداي ؤچيليششةلةردة وقئتتئ. بوزايعئرداعئ №47-شئ ؤچيليششةدة وقيتئندار سانئ 344 كة جةتكةن.

ةرةكشة مارتةبةمةن كةلگةن جاستار وزدةرئن تئم ةركئن ذستاپ، ءارتذرلئ جاعئمسئز قئلئقتارعا بارعانئ سول تذستا ةسئ كئرگةن وسئ ةلدئث قازئرگئ ةرةسةكتةرئنئث ةسئندة. كةيبئر ئستةرئ كوز الدئثدا. ةستةلئكتئ ايتتئرماعاننئث وزئندة قاعازعا تذسكةن دةرةكتةر دة جةتئپ ارتئلادئ.

سونداي دةرةكتةردئث ءبئرسئپئراسئن زةرتتةؤشئ پول دة ءارتذرلئ مذراعات قذجاتتارئن اقتارئپ، ءوز مونوگرافياسئنا پايدالانئپتئ. سونئث ءبئرئ وسئ ةليزاأةتينكادا بولعان وقيعانئث كةيبئرةؤئن كةلتئرةيئك.

1954 - جئلدئث 25 - تامئزئندا كةلگةندةردئث ؤچيليششةدة وقيتئن أيكتور سازونوأ دةگةنئ ءبئر جولداسئمةن جةسئر ايةلدئث ذيئندة اراق ئشةدئ. ايةلدئث جاس قئزئ بار ةكةن، سونئ ذيئقتاپ جاتقان جةرئنةن وياتئپ، زورلاماقشئ بولادئ. قئز بالا كوشةگة قاشئپ شئعئپ، جذرتتئ كومةككة شاقئرئپ، شؤ كوتةرةدئ. ةستئگةندةر كومةككة جذگئرئپ، اث اؤلايتئن مئلتئقپةن سازونوأتئ اتئپ تاستايدئ.

ةكئنشئ قاعازدالعان ذلكةن توبةلةس 1955 - جئلئ 7 - قازان كذنئ كلؤبتا جاثاعئ 344 ستؤدةنت پةن جةرگئلئكتئلةر اراسئندا بولعانئ تئركةلگةن. بايئرعئ تذرعئندار الةكساندر بةسپالوأ پةن مارات قوستايةأتار توبئ ستؤدةنت اتانئپ جذرگةن كةلگئندةرمةن ايقاسقا تذسكةن. جاعداي جاقسئ بولمايتئنئنا كوزئ جةتكةن مارات باسقا وبلئسقا اؤئسئپ كةتؤگة ءماجبذر بولعان.

ةرةگئس توقتالماي 1954 - جئلئ 11-12 - جةلتوقسانداعئ سايلاؤ كذندةرئندة دايئندالعان بؤفةتتةگئ اراقتارعا تويئپ الئپ، تاعئ دا ية بةرمةس توبةلةس باستالادئ. اقئرئ بذل قاقتئعئسقا ماسكةؤ جانة الماتئدان مأد قارؤلئ كذشتةر بولئمشةسئن شاقئرؤعا ءماجبذر بولادئ.

وسئنداي جاعدايلار "تئثنئث ةپيسةنترئ" اتانعان اتباساردئث №59 ؤچيليششةسئندة دة بولعان. 1954- جئلدئث 18-19 - جةلتوقسان كذندةرئندة جذزدةگةن ادام قاتئسقان قاقتئعئستار بولعانئ تئركةلئپتئ.

اتباسار اؤدانئنئث كراسنوسةلسكيي (مارينوأكا) ةلدئ مةكةنئندة 1956 - جئلئ 11 - قاراشادا ياكوأةنكونئث باستاؤئمةن بذكئل اؤئلدئ تراكتورمةن قورشاپ قويئپ، اؤئل ادامدارئ قولدارئنا تاس، تةمئر ذستاپ قارؤلانعان ذلكةن قاقتئعئس بولعانئن، 1954-1957 - جئلدار اراسئندا جالتئر تةمئر جول ستانساسئندا، كولؤتوندا، باسقا دا جةرلةردة ذيئمداسقان قاقتئعئس بولئپ تذرعانئ انئقتالعان (340-343 - بةتتةر).

تولئق زةرتتةيمئن دةگةن ادام بولسا اقمولا وبلئسئنئث پارتيا جانة وبلئستئق مذراعاتتارئنان دا ءبئرسئپئرا دةرةك اشئلماقشئ.

العاشقئ كةلگةندةردئث ءبئرسئپئراسئ سول جئلئ قايتا كةتكةننةن كةيئن، 1955 - جئلئ كةلگةندةر قالتالئ بولئپ، قاقتئعئستار قايتا باستالادئ. حاتتالعان قذجاتتارعا قاراپ، قاقتئعئسقا قاتئسؤشئلار نةگئزئنةن سپةسپةرةسةلةندةر، ؤچيليششةدة وقيتئندار، تئثگةرلةر دةگةن تذجئرئم جاساپتئ زةرتتةؤشئ م.پول. تئماق كيگةن قازاقتاردئ جابايئلار دةپ تراكتورمةن قؤالاؤ دا سول كةزدئث شئندئعئ ةدئ.

م.پول 1954-1957 - جئلدار اراسئندا وسئ ولكةدة 135 ءئرئ قاقتئعئستار بولعانئن، ونئث ئشئندة اتئس - كئسئ ءولئمئ دة از بولماعانئن ءوزئ كةزدةستئرگةن قذجاتتار ارقئلئ انئقتاعانئن مونوگرافياسئنئث 348-بةتتةرئندة كورسةتئپتئ.