قاشاعاننان مذناي الؤدا ءبئر رةت كةسؤ ءذشئن جةتئ رةت ولشةؤ دة از بولئپ تذر

استانا. 11- مامئر. قازاقپارات -  مةملةكةت وتكةن جئلئ مذناي سالاسئنان تذسكةن 26 ميلليارد دوللار تابئستئث 4 ميلليارتئن «قاز مذناي گاز» ذلتتئق كومپانياسئنا بولئنةدئ دةپ شةشكةن بولاتئن. «بذل قاراجات قاشاعان كةنئشئن يگةرؤ جوباسئن قارجئلاندئرؤ ءذشئن بةرئلةدئ» دةپ مالئمدةدئ ذلتتئق بانك باسشئسئ گريگوري مارچةنكو.
None
None

 اثگئمة كةنئشتةگئ 2013- جئلئ باستالاتئن ونةركاسئپتئك كةزةثدئ قارجئلاندئرؤ جايئندا بولسا كةرةك دةپ توپشئلايمئز. ال ةكئنشئ كةزةثئن قارجئلاندئرؤ، ونئث قاشان باستالاتئنئ جايئندا ازئرشة ناقتئ شةشئمدةرگة قول جةتكئزئلمةي وتئر. كونسورسيؤم وكئلةتتئ ذيئمداردئث كةلئسئمئ بويئنشا ءئءئ ةتاپتئث تذجئرئمدئق أاريانتتارئن قاراستئرؤدا دةگةن مالئمةت اقپارات كوزدةرئندة ءبئر جئلت ةتتئ دة باسئلدئ. ةلئمئزدئث مذناي-گاز ءمينيسترئ ساؤات مئثبايةأ مئرزا ونلاين-كونفةرةنسيا بارئسئندا «قاشاعاندئ يگةرؤدئث ةكئنشئ فازاسئ بويئنشا تذجئرئمدامانئ كةلئسؤ، ازئرشة باستالعان جوق» دةگةن مالئمةتتئ ايتقان بولاتئن. شةتةلدئك تاؤةلسئز ساراپشئلار پئكئرئ بويئنشا، ةكئنشئ فازانئث قاجةت بولماي قالؤئ دا مذمكئن كورئنةدئ.قاشاعان كةنئشئن يگةرؤدئث ذزاق جئلدارعا سوزئلئپ كةتكةنئنةن وقئرماندار حاباردار. ةندئ ءبئر كةلئسئمگة كةلدئ مة دةگةن كةزدة، تاعئ دا پئكئر ةكئگة جارئلاتئن سئثايئ بار.

 ةستةرئثئزگة سالا كةتةيئك، قاشاعان كةنئشئنئث العاشقئ كوممةرسيالئق مذنايئ العاشقئ كةزةثدة 2005- جئلئ الئنادئ دةپ جوسپارلانعان بولاتئن. ودان كةيئن 2007-2008، 2010-2011- جئلدارعا قاراي ئسئرئلدئ. ال 2009 - جئلدئث ماؤسئمئندا مةملةكةت پةن كونسورسيؤم قاشاعاندئ ونةركاسئپتئك يگةرؤدئ باستاؤ مةرزئمئن 2012 - جئلدئث جةلتوقسانئنا نةمةسة 2013-تئث ورتاسئنا قالدئرؤ جونئندة كةلئسئمگة كةلدئ. وسئلاي بارلاؤ جذمئستارئنان باستاپ، تاجئريبةلئك-ونةركاسئپتئك سئناققا دةيئنگئ كةزةث اياقتالئپ، كوممةرسيالئق كةزةث باستالاتئن بولعان.

 مذنئ جذزةگة اسئرؤ باسقا دا، مئسالئ، ينفراقذرئلئمدئق جوبالارعا دا تئكةلةي بايلانئستئ بولاتئنئ بةلگئلئ. ءبئرئنشئ كةزةكتة، ارينة، مذنايدئ الةمدئك نارئقتارعا جةتكئزؤ، سونئمةن قاتار گازدئ ئشكئ نارئقتا ساتؤ جونئندةگئ قذرئلئمداردئ جولعا قويؤئمئز كةرةك. بذل كةزةثنئث ءبئرئنشئ فازاسئندا مذناي ءوندئرؤدئث تاؤلئكتئك كولةمئن 370 مئث باررةلگة جةتكئزئپ، ودان كةيئنگئ ءذش جئلدا 450 مئث باررةلدئك دةثگةيگة شئعؤ قاراستئرئلعان. ياعني جئلئنا 22 ميلليون توننا مذناي وندئرؤگة بئرتئندةپ قول جةتكئزؤ ماقساتئ تذر.  Eni, Shell, ExxonMobil  مةن Total  دةگةن ذلةسكةرلةرمةن بئرگة اتالعان جوباعا «قاز مذناي گاز» ذ ك-تة كئرگةنئن بئلةسئزدةر. 2014 - جئلعا دةيئن ءبئزدئث كومپانيا جوبانئ قارجئلاندئرؤعا 20 ميلليارد دوللار ينأةستيسيا سالاتئنئن بئلدئرگةن بولاتئن. اتالعان قارجئ ذلتتئق قور قاراجاتئ ارقئلئ جذزةگة اسئرئلماق. ياعني مذنايدئث اكةلگةن تابئسئ قايتادان مذنايعا سالئنادئ.

«سامذرئق-قازئنا» ذ ءا ق -تئث اقپاراتئنا سذيةنسةك، كةلةسئ جئلئ سولتذستئك-قاشاعان ةكولوگيالئق بازاسئ تةثئز كةنئشتةرئن يگةرؤ كةزئندة توگئلةتئن مذناي قالدئقتارئنا ةرةكشة ءمان بةرئپ، ونئ بولدئرمايتئنداي ارةكةتتةر جاسايتئن ورتالئق بولؤئ ءتيئس. بذل جوبا ءساؤئردئث سوثئندا قارالعان بولاتئن. اتالعان جوبانئث ماقساتئ - كةنئشتئث سولتذستئك جاعئندا مذناي وپةراسيالارئن جذرگئزةتئن وپةراتورلاردئ قامتاماسئز ةتؤ ءذشئن بازا قذرؤ بولئپ تابئلادئ. سولتذستئك-قاشاعان ةكولوگيالئق بازاسئنئث نةگئزگئ مئندةتئ - ةكولوگيالئق جانة مةتةرولوگيالئق مونيتورينگتةر جذرگئزؤ، توگئلگةن مذناي قالدئقتارئن جويؤ بويئنشا جابدئقتارعا تةحنيكالئق قئزمةت كورسةتؤدئ قامتاماسئز ةتؤ جانة جانؤارلار الةمئن رةابيليتاسيادان وتكئزؤ. ونئث ذستئنة تاعئ ءبئر ذلكةن ماقسات تذر. ول اتئراؤ وبلئسئنئث سول مذنايلئ ايماقتارئنئث ةكولوگيالئق جاعئنان ةث قاؤئپتئ جةرلةرئندة قازاق اؤئلدارئ ءالئ كذنگة دةيئن وتئر.

 ق م گ-نئث مالئمةتتةرئ بويئنشا، مذنايشئلاردئ قاؤئپتئ جةرلةردةن باسقا جاققا كوشئرؤ ءذشئن كةمئندة 5،4 ميلليارد تةثگة قاجةت ةكةن.  ياعني اتئ شؤلئ قاشاعان مذنايئن يگةرةتئن كةز جاقئنداعان سايئن ةكولوگيالئق قاؤئپ تة ءوسئپ كةلة جاتقانئن بايقاؤعا بولادئ. باس كةزدة شةتةلدئك ذلةسكةرلةر نةگة يگةرؤدئ كةشةؤئلدةتة بةرةدئ دةپ اسئعئستئق بئلدئرگةنئمئز ةسئمئزدة. جئلدان-جئلعا كةيئنگة شةگةرئلئپ كةلگةن جوبانئث وسئنداي قيئندئقتارئ بار بولعانئنا ةندئ كوز جةتة باستاعانداي. گةوساياسي ترانسفورماسيالار، سونئمةن قاتار كومئرسؤتةك نارئعئن دامئتؤداعئ جاثا اعئمدار اياسئندا مذنداي ذلكةن جوبالاردئث ءتيئمدئ-تيئمسئزدئگئ جونئندةگئ ماسةلة وزةكتئ بولا تذسؤدة.

 ماسةلةنئث وزةكتئ ةكةندئگئنة، اسئرةسة، 2010 - جئلئ مةكسيكا شئعاناعئندا بولعان اپات قاتتئ اسةر ةتئپ، الةمدئ ءدذر سئلكئندئرگةنئ بولسا كةرةك.  ونلاين-كونفةرةنسيادا ساؤات مئثبايةأ ةكئنشئ فازا بويئنشا تذجئرئمدامانئث ءازئر باستالماعانئن، تذجئرئمدامانئث مينيسترلئكتة جوق ةكةندئگئن مالئمدةدئ. ءمينيستردئث مالئمدةمةسئنةن ذققانئمئز، ازئرشة تةك اعئمداعئ فازا توثئرةگئندة عانا اثگئمة ءجذرئپ جاتئر. اقپارات كوزدةرئندة جاريالانعان اقپاراتتارعا سةنسةك، NCOC قازئرگئ كةزدة وكئلةتتئ ذيئمدارمةن بئرگة، ءئءئ ةتاپتئث كونسةپتؤالدئ أاريانتتارئن قاراستئرؤدا.

 كونسورسيؤم مةملةكةتتئك ذيئمدار سةكئلدئ جوبانئ ةشبئر قاؤئپ توندئرمةيتئندةي، قورشاعان ورتاعا زالال كةلتئرمةيتئندةي جذزةگة اسئرؤعا مذددةلئ جانة سوعان بار كذشئن جذمئلدئرادئ دةيدئ ونداعئلار. ءبئراق قورشاعان ورتانئ مذنايدئث زالالئنسئز قورعاؤدئث جولدارئ ءالئ دة 100 پايئز سةنئمدئلئك ذيالاتپاي تذرعان سئثايلئ. سونئث ناتيجةسئندة، كونسورسيؤم مةن ق ر ذكئمةتئنئث تالابئ ءالئ دة ذيلةسپةي تذر ما دةگةن وي كةلةدئ.  تاجئريبةلئك-ونةركاسئپتئك فازانئث بيؤدجةتئنة كةلةتئن بولساق، مذندا دا سيفرلار بئرنةشة رةت وزگةرؤدة. سوثعئ رةت كونسورسيؤم وعان كةتةتئن شئعئن قذنئن 7-8 ميلليارد دوللارعا ذلعايتؤدئ ذسئندئ. قازاقستاندئق تاراپ ءوزئنئث تالابئن قويؤدا. ءبئرئنشئ فازا بيؤدجةتئن ذلعايتؤدئث ورنئنا وتةماقئلئق شارالاردئ العا تارتؤدا. ءبئزدئث مذناي ءمينيسترئمئز قاشاعاننان شئعاتئن تاؤارلئق گازدئ ئشكئ نارئققا شئعارؤدئ ذسئنئپ وتئر. ايتكةنمةن، ازئرشة ئشكئ نارئقتا ونئث قانداي باعامةن ساتئلاتئنئ شةشئلة قويماعان. بذل كونسورسيؤمنئث شئعئندار قذنئن ذلعايتؤ كةرةك دةگةن ذسئنئسئن تولئقتاي قابئلداماي، وسئنداي شارالار ارقئلئ شئعئندئ ازايتؤعا بولادئ دةگةن ءسوز.

ئشكئ نارئققا ساتئلاتئن بولسا، گازدئ شةتةلدئك نارئقتارعا تاسئمالداؤعا كةتةتئن شئعئن ءسال دة بولسا ازايؤئ مذمكئن. ءبئراق ءبئزدئث ئشكئ نارئقتئث دا ارزان تاسئمالداؤدئ جذزةگة اسئرا الار قاؤقارئ بةلگئلئ.  قورئتا ايتقاندا، قاشاعاندئ يگةرؤدئ دامئتؤدئث ةكئنشئ كةزةثئ تةك وسئ جوباعا قاتئسؤشئلاردئ عانا ةمةس، الةمدئ ويلاندئرئپ وتئر. جةر استئ بايلئعئ كوزدئث قذرتئنا اينالعانئمةن، جةردئث ذستئندةگئ احؤال ودان كةم تذسپةيتئنئن مذناي الپاؤئتتارئ تذسئنة باستاعان سةكئلدئ. ءبئر رةت كةسؤ ءذشئن جةتئ رةت ولشةؤ دة از بولئپ تذر.

 الما مذحامةدجانوأا

 دةرةككوز: «ايقئن» گازةتئ

سوڭعى جاڭالىقتار