استانالئق ءبئر توپ ءارتئس سئرئم يسابايةأتئ سوتقا بةرمةكشئ
استانا. 14 - اقپان. قازاقپارات - سئرئم يسابايةأ بئلتئر ةگئز قوزئداي بولئپ جذرةتئن «باؤئرئ» قايرات نذرتاستئث الدئن وراپ كةتتئ. كوپشئلئك ءانشئنئث وسئ ؤاقئتقا دةيئن بةلگئسئز كةلگةن اكتةرلئك «قئرئن» دا تانئدئ. جاسوسپئرئم قئزداردئث جذرةگئن جاؤلاعان جاس ءانشئ «الئپ قاشؤ وپةراسياسئ» دةگةن فيلم ذسئنعان بولاتئن.
ءوزئ باستئ رولدة ويناپ، پروديؤسةرلئكتئ دة ءوزئ اتقارئپتئ. «Made by Sуrуm" كينونئث تذساؤكةسةرئ 15- ماؤسئمدا «ارمان» كينوتةاترئندا ءوتتئ. اق كاستوم كيگةن ءانشئمئزدئث ءوزئ باستاپ، اكتةرلئك قذرام كادئمگئدةي قئزئل كئلةممةن ويقاستادئ.
ةندئ، مئنة، پرةمةرادان كةيئن جارتئ جئل وتكةندة جانجال شئقتئ. بةلگئلئ بولعانداي، سئرئم يسابايةأ كينوعا تذسكةن ارتئستةردئ «لاقتئرئپ» كةتئپتئ. «سئرئم ءبئزدئث اقشامئزدئ بةرمةي وتئر»، - دةپ شاعئمداندئ گازةتئمئزگة تةلةفون سوققان اكتةرلةر. باسقا-باسقا، باستئ رولدئ (سئرئمنئث عاشئعئن) سومداعان تاثسذلؤ مذزافاروأانئث انشئگة دةگةن وكپةسئ قارا قازانداي.
«ءبارئ سئرئم، سئرئم دةيدئ، ول سئرتتاي عانا سئرباز بولئپ كورئنةدئ، - دةيدئ تاثسذلؤ. - ءبئز فيلمدئ 2010 - جئلئ، ءبئر جئل بويئ تذسئردئك. باسئندا قايئرگةلدئ دةگةن پروديؤسةرئ، كادئمگئدةي ءتذسئرؤ توبئ، كومةكشئلةرئ بار ةدئ. كةيئن ارالارئندا جانجال شئقتئ ما، ايتةؤئر پروديؤسةرئ قايئرگةلدئ ةمةس، سئرئمنئث ءوزئ ةكةنئ بةلگئلئ بولدئ. ول كةزدة 3 - كؤرس ستؤدةنتئمئز. «كةيئن، كةيئن»، - دةپ، اقئرئ ءبئر تيئن دا بةرگةن جوق. جارايدئ، كذتئپ ءجذرمئز. ءبئر جئلدان كةيئن سئرئم حابارلاسادئ: «تاعئ ءبئر كورئنئستةردئ ءتذسئرئپ، اياقتاؤ كةرةك»، - دةيدئ. بؤئنئپ-ءتذيئنئپ، اياق استئنان تاشكةنتكة ذشتئم. سودان كةيئن تاعئ حابارلاسادئ. «بئرةؤ دؤبلياج جاسادئ، ونئسئ ذناماي تذر، ءوزئث كةلئپ وقئپ بةرشئ»، - دةيدئ. استانادان تاشكةنتكة الئپ-ذشئپ تاعئ باردئم. مةنئث تةاتردا جذمئسئم بار، سوعان قاراماستان، تذستةن كةيئن تاشكةنتكة ذشامئن، تذنئمةن دؤبلياج جازئپ، تاثةرتةث قايتادان جولعا شئعئپ، جانشئلئپ ءجذرئپ ذلگةردئم. «قالاماقئنئ قاشان تولةيسئث؟»، - دةسةم، «انة تولةيمئن، مئنة تولةيمئن»، - دةيدئ. پرةمةرا بولدئ. «كاسساعا اقشا ءتذسسئن، سوسئن بةرةمئن» دةدئ. سودان نة كةرةك، «...اندا كةتتئم دة، مذندا كةتتئم»، - دةپ الداؤمةن بولدئ. ءتئپتئ ءبئر كةزدةرئ مةن تةلةفون سوقسام، تذتقاسئن كوتةرمةيتئن كذيگة جةتتئ. كذندةردئث كذنئ كةلتة حات جازؤعا تؤرا كةلدئ. قالئث قالاي، ءبارئ دذرئس پا، نةگة تةلةفون كوتةرمةيسئث دةپ، تةز ارادا اقشا قاجةت بولئپ تذرعانئن ءتذسئندئرئپ جازسام، اماندئق تا جوق، ساؤلئق تا جوق، تةك قانا «1500» دةگةن سان جازئپ جئبةرئپتئ. مذنئ قالاي تذسئنؤگة بولادئ؟ وزئنة قاجةت كةزدة حابارلاسادئ، ةثبةگئثدئ پايدالاندئ. ال جةمة-جةمگة كةلگةندة، العئس ايتؤعا دا ةرئنةدئ. ءبئر جئل بويئ ؤاقئت شئعئنداپ، اناؤ تاشكةنتكة بارئپ تذنئمةن وتئرئپ دؤبلياج جازعانئم - سونئث ءبارئ 1500 دوللارعا عانا باعالاندئ ما؟ سول 1500 دوللاردئ جارتئ مينؤتتئق جارناماعا ءتذسئپ تة تابامئز. «كينو ءذشئن بذل از عوي»، - دةسةم، «ونداي بولسا، ساعان ءبئر تيئن دا بةرمةيمئن»، - دةيدئ. وسئ فيلم ءذشئن سونشا جذگئردئم، سئرئم بولسا قالاماقئ تولةمةك تذگئلئ، قاراپايئم قذرمةتتئ دة ذمئتقان».
وسئلاي دةگةن اكتريسانئث ايتؤئنشا، فيلم باستالاتئن كةزدة اكتةرلةردئث ءبارئ كةلئسئمشارت سذراعان. «ءتذسئرئلئم باستالماي جاتئپ، ءبئز «كةلئسئمشارت، كةلئسئمشارت» دةپ قاقساؤمةن بولدئق. ءتذسئرؤ باستالدئ. جوق كةلئسئمشارت. جارتئ جئل ءوتتئ. تاعئ دا جوق. «قذجاتتار جةتپةي جاتئر، اناؤ-مئناؤ...» «وي، بولادئ كةلئسئمشارت، اكةلئپ بةرةمئز. ودان دا جذمئس ئستةيئك»، - دةپ ءبئزدئ «ذيالتئپ» تا قويادئ. «ةشقايدا قاشئپ كةتپةيمئز، اقشالارئثدئ بةرةمئز، ؤايئمداماثدار»، - دةپ كذندة قذلاعئمئزعا قذيادئ. قئسقاسئ، قذر ءسوزدئ ساپئرئپ-ساپئرئپ، سئرئم ءبارئمئزدئ سازعا وتئرعئزئپ كةتتئ».
فيلمدة تاثسذلؤدئث اكةسئن سومداعان كةثةس نذرلانوأ، قازاق كينوسئنئث بايانئ، ومئرئندةگئ ةث ذياتتئ قالاماقئنئ سئرئمنئث قولئنان السا كةرةك. بار-جوعئ 25 مئث تةثگة (!). ال اجة رولئن ويناپ، قئزئقتئ وبراز جاساعان قازاقستاننئث ةثبةك سئثئرگةن ءارتئسئ رئمكةش ومارحانوأاعا ءالئ ءبئر تيئن دا تولةنبةپتئ.
تاعئ دا تاثسذلؤ ايتادئ: «مةنئ عانا الداپ جذرگةن شئعار دةپ ويلاعانمئن. ءبئر كذنئ رئمكةش اپاي ايتادئ، «اناؤ بالا قايدا، مةنئث اقشامدئ بةرگةن جوق»، - دةپ. سول كةزدة شئداماي كةتتئم. ول كئسئگة وپةراسيا جاساتؤ كةرةك. «كاسسادان تذسكةن اقشاعا سئرئم ماشينا ساتئپ الئپتئ»، - دةپ ةستيمئن. «اپام دا اث-تاث، مةن دة اث-تاث». رئمكةش اپاي وپةراسيا جاساي الماي وتئرعاندا، ول قالايشا ةلدئث ةثبةگئن جةپ، ماشينا ءمئنئپ، شالقئپ جذرةدئ؟ ءبئزدئث دوس-جاراندارئمئزدئ ويناعان: ءنازيرا جاسذلان، جانات، اسئلبةك... سولاردئث ءبئرئ دة ءبئر تيئن العان جوق ءالئ. جارايدئ، جاستاردئ «لاقتئرئپ» كةتئپتئ. ستؤدةنتتةر دةپ ادام ساناتئنا قوسپاعان شئعار. (ءبئراق ءبئز ةندئ ستؤدةنت ةمةسپئز). ال رئمكةش اپايعا نةسئنة ولاي ئستةيدئ؟ كةيئن سذراسام، تذرسئنبةككة دة، مةنئث انامدئ ويناعان قاراكوز تئلةؤبةكوأاعا دا، اعامدئ ويناعان بةرئك تذرسئنبةكوأكة دة اقشالارئن بةرئپتئ. سوندا ءبئزدئ ادام قذرلئ كورمةگةنئ مة؟ ةل تانئمايدئ دةپ مةنسئنبةگةنئ مة؟».
سونئمةن، وزبةكتئث كليپمةيكةرئ ساردار راسؤلوأ تذسئرگةن «وزبةك مانةرئندةگئ قازاق كينوسئ» سئرئم يسابايةأتئث «بةلگئسئز قئرلارئن» تانئتتئ. بذل كينونئث ارقاسئندا سذيكئمدئ ءانشئنئث قذلاعئ «ارسئز، الاياق ةكةنسئث» دةگةن سذيكئمسئز سوزدةردئ دة ةستئپتئ. «ءبئر اللاعا تاپسئردئم» دةگةن «ولةردةگئ ءسوز» دة ايتئلئپتئ. ءانشئمئز بئلق ةتپةيتئن كورئنةدئ. ال استانالئق ءبئر توپ ءارتئس سئرئم يسابايةأتئ سوتقا بةرؤگة دة تاس-ءتذيئن وتئر.
د.ماكةجان
دةرةككوزئ: «حالئق ءسوزئ» گازةتئ